​ព្រះបាទ​ស៊ី​សុវត្ថិ​ ជា​ស្តេច​ដណ្តើម​ខេត្ត​បាត់​ដំបង សៀមរាប មង្គលបុរី និង​ស៊ី​សុ​ផុ​ន ​


​​ខេត្តបាត់ដំបង ៖ ​ព្រះបាទ​ស៊ី​សុវត្ថិ ដែល​ជា​ស្តេច​ដណ្តើម​ខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប មង្គលបុរី និង​ស៊ី​សុ​ផុ​ន ពីកណ្តាប់ដៃ​សៀម និង​សម័យ​លោក​ម្ចាស់ (​អា​ផៃ​ភូ​បេ​ត​) បាន​ដឹកនាំ​បន្ត​កាលពី​ជាង​១១៣​ឆ្នាំ​ មុន​នៅ​បាត់​ដំបង ។ ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេចព្រះ សិរី​សុវត្ថិ (​ស៊ី​សុវត្ថិ​) ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​១៨៤០ ជា​ព្រះរាជ​បុត្រា នៃ​ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេចព្រះ​ហរិរក្ស​រា​មា​ឥស្សរាធិបតី ព្រះ​អង្គឌួង ព្រះ​បរមកោដ្ឋ ជាទី​គោរព​សក្ការៈ​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​បំផុត និង​សម្ដេចព្រះ​វរ​រាជិនី​នាថ ពៅ ព្រះ​អង្គ​ត្រូវជា​ព្រះ​អនុជ​បង្កើត​មាតា​ទីទៃ នៃ​ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្តេចព្រះ នរោត្តម ព្រះ​សុវណ្ណកោដ្ឋ ជាទី​គោរព​សក្ការៈ​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​បំផុត ព្រះ​អង្គ​បាន​បំពេញ​ការ​សិក្សា​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ ​។

នៅ​ឆ្នាំ ១៨៧០ ព្រះ​អង្គ ទទួល​បាន​គោរមងារ​ជា​សម្តេចព្រះ​ឧបរាជ និង​ត្រូវ​បាន​ក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិ​ជ្រើសតាំង​ជា ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ក​ម្ព​ជា បន្ទាប់​ពី​ព្រះ​រៀម​របស់​ព្រះ​អង្គ​គឺ ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្តេចព្រះ នរោត្តម ព្រះ​សុវណ្ណកោដ្ឋ បាន​យាង​ចូល​ព្រះ​ទីវ​ង្គ​ត់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ​១៩០៤ ដោយ​មាន​ព្រះ​បរម​នាម​ក្នុង​ព្រះ​បរម​សិរី​រាជសម្បត្តិ​ថា ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្តេចព្រះ ស៊ី​សុវត្ថិ ចមចក្រ​ពង្ស ហរិរក្ស​បរ​មិ​ន្ទ្រ ភូវន័យ​ក្រៃ​កែវ​ហ្វា សុលាល័យ ព្រះ​ចៅ​ក្រុង​កម្ពុជា​ធិ​បតី​។

សម័យ​នោះ​ ទោះបី​កម្ពុជា​សិ្ថ​ត​នៅ​ក្រោម​អាណាព្យាបាល​បារាំង​ក៏​ពិតមែន ប៉ុន្តែ​ព្រះ​អង្គជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ប្រកបដោយ​ទស​ពិ​រាជធម៌​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់ និង​មាន​ព្រះរាជ​ហឫទ័យ​ទុកដាក់​ចំពោះ​ព្រះរាជកិច្ច​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​ជាតិ​លើ​គ្រប់​វិស័យ​ជា​ពិសេស ផ្នែក​សិក្សាធិការ​ព្រះ​អង្គ​បាន​កសាង វិទ្យាល័យ​ព្រះ ស៊ី​សុវត្ថិ និង​សាលា​រចនា ដើម្បី​ជា​ឧត្តម​ប្រយោជន៍​ក្នុង​ការ​ផ្តល់​នូវ​ចំណេះវិជ្ជា​ដល់​កូនចៅ​ប្រជានុរាស្ត្រ ព្រមទាំង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មានការ​គោរព និង​ទទួលស្គាល់​អំពី​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ឯកជន មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះ​អង្គ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩០៧ ក្រោម​ការ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ពី​សំណាក់​បារាំង កម្ពុជា​បាន​ទទួល​មក​វិញ​នូវ​ទឹកដី​នៃ​ខេត្ត​សំខាន់​ៗ​រួម​មាន បាត់ដំបង សៀមរាប មង្គលបុរី និង​ស៊ី​សុ​ផុ​ន ពី​អតីតៈ​ប្រទេស​សៀម​បន្ទាប់​ពី​ការ​ត្រួតត្រា​របស់​ពួក​គេ​អស់​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ ។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០៩ ​សីហា ឆ្នាំ​១៩២៧ បន្ទាប់​ពី​ព្រះ​រោគ​មហារីក​បាន​យាយី​ព្រះរាជ​សុខភាព​របស់​ព្រះ​អង្គ​អស់​រយៈពេល​ប្រមាណ​ជាង​២​ឆ្នាំ ព្រះ​អង្គ​បាន​យាង​ចូល​ព្រះ​ទីវ​ង្គ​ត់​នា​ព្រះ​បរមរាជវាំង ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម ៨៧ ព្រះ​វស្សា និង​បាន​ទទួល​ព្រះ​បរម​ប​ច្ឆា​មរណនាម​ជា « ព្រះរាជា​នុ​កោដ្ឋ »​។

បន្ត​មក​ក្នុង​សម័យ​បារាំងសែស​ឯកសារ​សម័យ​លោក​ម្ចាស់​បាន​បញ្ជាក់​ថា នៅ​គ​,​ស ១៨៣០ ការ​រៀបចំ​ទីប្រជុំជន នៅ​ក្នុង​ខេត្តបាត់ដំបង ពេល​នោះ​មានឈ្មោះ​ថា​ព្រះ​ដំបង​នៅឡើយ​ទេ ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​សម័យ​លោក​ម្ចាស់ (​ចៅពញា​អា​ផៃ​ភូ​បេ​ត​) បាន​រៀបចំ​ស្ថាបនា​នូវ​ទីប្រជុំជន​ខេត្ត​នេះ​មាន​កំផែង​មាំមួន ដើម្បី​ពង្រីកពង្រឹង​ការពារ ព្រោះ​ជា​ខេត្ត​ទប់ទល់​សឹកសង្គ្រាម​ជួរ​មុខជា​មួយ​បច្ចាមិត្ត​សម័យ​នោះ​គឺ​មាន​យួន​អណ្ណាម​កុក ដែល​លុក​ចូល​មក​តាំង​បន្ទាយ​ទ័ព​នៅ​ចតុមុខ​ទន្លេ​ច្រាប​ឈាម រួច​ហើយ​លើកទ័ព​វាយ​ក្រុង​ឧត្តុ​ង ពោធិសាត់ ស្វាយដូនកែវ ព្រះ​ដំបង កំពង់ក្តី សៀមរាប​ជា​ញឹកញយ ។

ដោយហេតុ​នេះ​ហើយ​លោក​ម្ចាស់​ក៏​បាន​សាង​ប៉ុ​ស្ត​ប៉មបន្ទាយ​រាយ​កាំភ្លើង​ធំ​ជា​ច្រើន​កន្លែង ដើម្បី​យាម​ការពារ​ព្រះ​ដំបង​ផង និង​ទប់ស្កាត់​មិន​ឲ្យ​យួន​អណ្ណាម​កុក​វាយលុក​ដល់ទី​តាំង​វាំង​ខ្មែរ​បង្អែក ដែល​តាំងនៅ​ឯ​មង្គល​បូ​រី​ផង ។ មក​ដល់​សម័យ​លោក​ម្ចាស់​ញ៉ុញ​មាន​កសាង​នូវ​កំផែង​២​ជុំ ។ ជុំ​ទី​មួយ​ហៅ​ថា​កំផែង​សឹក ឬ​ហៅ​ថា​កំផែង​ជ្រោ​ម ជា​របៀប​លើកដី​បែប​ជា​ទំនប់​មិន​ជាប់​គ្នា​រដឹក​ទេ តែ​ជា​ខ្សែ​មិន​ត្រង់​កាត់​ពី​តំបន់​មួយ​ទៅ​តំបន់​មួយទៀត ដែល​គេ​គិត​ថា ទ័ព​សត្រូវ​អាច​យាត្រា​លុក​ចូល​មក​បាន ។

កំផែង​សឹក​នេះ​ មាន​កសាង​ជា​ប៉ម​ខ្ពស់​ពី​ដី​ហៅ​ថា ស៊ើ​ន ដែល​គេ​កាប់​ឈើ​ធ្វើ​ជា​ខ្នោះ​រាង​បួន​ជ្រុង រួច​ចាក់​ដី​ចំ​ប្រឡោះ​កណ្តាល​ឲ្យ​ខ្ពស់ និង​មាន​ជា​រោ​បង្ហា​ដំបូល​រាប​នៃ​ផ្នែក​ខាងលើ​នៃ​ស៊ើ​ន​នោះ មាន​ធំ មាន​តូច គឺ​ស៊ើ​ន​តូច​សម្រាប់​ទាហាន​ឈរ​យាមល្បាត និង​ស៊ើ​ន​ធំ​សម្រាប់​គេ​អូស​កាំភ្លើង​ធំ​ទៅ​ដាក់​បាញ់​ពេល​មាន​សឹកសង្គ្រាម​។

បន្ទាប់​ពី​កំផែង​សឹក​មក​គេ​មាន​សាងសង់​កំផែង​សម្រាប់​គ្រួសារ​អភិជន​រស់នៅ​ជាមួយ និង​គ្រួសារ​លោក​ម្ចាស់ ដែល​គេ​ហៅ​ថា​កំផែង​កែវ បាន​សាងសង់​នៅ​ប្រប​មាត់​ស្ទឹង​សង្កែ​ម្តុំ​ផ្សា​រលើ ដែល​បាន​បន្សល់​វត្ត​កំផែង​ពី​សម័យ​នោះ​រហូត​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ​។ ក្នុង​បរិវេណ​កំផែង​កែវ​នេះ​ មាន​ចាម ចិន យួន និង​ខ្មែរ​ចេញចូល​រស់នៅ​តែ​ពួក​នោះ​គឺជា​បាវបំរើ ទាហាន និង​ពលករ​ដែល​ធ្វើ​កិច្ចការ​ក្នុង​បរិវេណ​ក្នុង​កំផែង​កែវ​នោះ ។

ក្នុង​សម័យ​លោក​ម្ចាស់​ត្រួតត្រា​ខេត្តបាត់ដំបង​ពេល​នោះ មេទ័ព​អា​ផៃ​ភូ​បេ​ត បាន​ភៀសខ្លួន​រត់​ចូល​ទៅ​ស្រុក​សៀម ហើយ​បាន​កសាង​សាលាខេត្ត​នៅ​ខេត្ត​ប្រា​ជី​ន​បូ​រី ដែល​មាន​សណ្ធាន​ដូច​គ្នា​នៅ​ក្នុង​សាលាខេត្ត​បាត់​ដំបង​សព្វ​ថ្ងៃនេះ​ដែរ ហើយ​សាលាខេត្ត​ប្រា​ជី​ន​បូ​រី​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ពេល​នេះ​បាន​ក្លាយទៅជា​មន្ទីរពេទ្យ​ព្យា​បាល​តាម​បែប​បុរាណ​ហៅ​ថា មន្ទី​រពេទ្យ​អា​ផៃ​ភូ​បេ​ត ​រហូត​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ ។

ចំណែក​សាលាខេត្ត​បាត់ដំបង​សម័យ​នោះ ​ពេល​នេះ​មាន​អាយុ​១១៣​ឆ្នាំ​ហើយ (​កសាង​១៩០៥) សព្វ​ថ្ងៃ
នេះ​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ទុកដាក់​ជា​សារមន្ទីរ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​ខេត្តបាត់ដំបង ដោយ​មាន​រៀបចំ​តាំង​គ្រឿង​ឧបករណ៍​ពី​បូរាណ ទុក​សម្រាប់​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​បាន​ចូល​ទស្សនា​ស្វែង​យល់​ពី​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ក្នុង​ខេត្តបាត់ដំបង ។ ​

Facebook Google Twitter Email

ទេសចរណ៍

អត្រាប្តូរប្រាក់

អត្រាប្តូរប្រាក់ផ្សេងទៀត

Sponsored News

ការស្ទង់មតិគេហទំព័រថ្មី




សូម​អរគុណ