ADផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

Picture

តុលាការ​ទី​ក្រុង​ឡាអេ​បើក​សវនាការ​ស្ដាប់​ការ​ចោ​ទ​ប្រកាន់​ទៅ​លើ​លោក​ឌូតឺតេ

30 វិនាទី មុន

ទី​ក្រុង​ឡា​អេ៖ កាល​ពី​មុន​នេះ​បន្តិច តុលាការ​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​អន្តរ​ជាតិ​​​ចាប់​ផ្ដើម​​ដំណើរ​ការ​នីតិ​វិធី​​សាក​​សួរ និង​ស្ដាប់​ការ​ផ្ដល់​សក្ខី​កម្ម​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​​​អតីត​​​ប្រធានា​ធិបតី​ហ្វ៊ី​លី​ពីន លោក​ឌូតឺ​តេ​ ដែល​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ​។ សំណុំ​រឿង​នេះ​ពាក់​ព័ន្ធ​​នឹង​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​គ្រឿង​ញៀន​​នៅ​ពេល​​​លោក​ឌូតឺតេ​​​កាន់​តំណែង​ប្រធានា​ធិបតី​។ លោ​កឌូតឺតេ​ខ្លួន​លោក​ក៏​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ក្រោយ​ពេល​ចាប់​ខ្លួន​ថា​លោក​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​-​បញ្ជា​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ដើម្បី​បង្ក្រាប​គ្រឿង​ញៀន​។ លោក​ថា​លោក​សុខ​ចិត្ត​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​តែ​ម្នាក់​ឯង​។ លោក​ឌូតឺតេ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​មាន​វ័យ​កាន់​តែ​ចាស់​ជរា​​ណាស់​ទៅ​ហើយ​​…

ទី​ក្រុង​ឡា​អេ៖ កាល​ពី​មុន​នេះ​បន្តិច តុលាការ​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​អន្តរ​ជាតិ​​​ចាប់​ផ្ដើម​​ដំណើរ​ការ​នីតិ​វិធី​​សាក​​សួរ និង​ស្ដាប់​ការ​ផ្ដល់​សក្ខី​កម្ម​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​​​អតីត​​​ប្រធានា​ធិបតី​ហ្វ៊ី​លី​ពីន លោក​ឌូតឺ​តេ​ ដែល​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ​។ សំណុំ​រឿង​នេះ​ពាក់​ព័ន្ធ​​នឹង​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​គ្រឿង​ញៀន​​នៅ​ពេល​​​លោក​ឌូតឺតេ​​​កាន់​តំណែង​ប្រធានា​ធិបតី​។ លោ​កឌូតឺតេ​ខ្លួន​លោក​ក៏​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ក្រោយ​ពេល​ចាប់​ខ្លួន​ថា​លោក​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​-​បញ្ជា​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ដើម្បី​បង្ក្រាប​គ្រឿង​ញៀន​។ លោក​ថា​លោក​សុខ​ចិត្ត​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​តែ​ម្នាក់​ឯង​។

លោក​ឌូតឺតេ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​មាន​វ័យ​កាន់​តែ​ចាស់​ជរា​​ណាស់​ទៅ​ហើយ​​ (អាយុ​៨០​ឆ្នាំ)។ គាត់​មិន​បាន​ចូល​រួម​ដោយ​ផ្ទាល់​​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​សវនា​ការ​ទេ​។ រដ្ឋ​អាជ្ញា​បាន​បង្ហាញ​ភស្តុតាង​ជា​ច្រើន​ដើម្បី​គាំទ្រ​ការចោទ​ប្រកាន់​របស់​ខ្លួន​ដែល​ថា​លោក​ឌូតឺតេ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស​រាប់​សិប​នាក់​នៅ​អំឡុង​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​គ្រឿង​ញៀន​នៅ​ហ្វ៊ី​លីពីន​។ ក្រុម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អះ​អាង​ថា​ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់​ពិត​ប្រាកដ​មាន​ដល់​រាប់​ពាន់​នាក់​ឯណោះ​។ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋ​អាជ្ញា​ដាក់​ជូន​តុ​លា​ការ​នូវ​ករណី​ចោទ​​​ប្រកាន់​ដែល​មាន​ទឡ្ហីករណ៍​រឹង​មាំ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។

ការ​ចោទ​ប្រកាន់​រយៈ​ពេល​បួន​ថ្ងៃ​នោះ​ជា​កត្តា​កំណត់​ថា​តើ​រដ្ឋ​អាជ្ញា​បាន​បញ្ជូន​ភស្តុតាង​គ្រប់​គ្រាន់​ដែរ​ឬ​ទេ​ដើម្បី​ឱ្យ​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​បើក​សវនាការ​កាត់​ទោស​លោក​​​ឌូតឺតេ​ជា​ផ្លូវ​ការ​។ ​បន្ទាប់​ពី​ស្ដាប់​ការ​​ផ្ដល់​សក្ខី​កម្ម​រួច​ អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​មាន​ពេល​៦០​ថ្ងៃ​ដើម្បី​រៀប​ចំសេចក្ដី​សម្រេច​ចិត្ត​។ សំណុំ​រឿង​នេះ​ធ្វើ​ឱ្យ​អនា​គត​របស់​លោក​ឌូតឺតេ​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ស្រអាប់​ បាត់​បង់​កិត្តិ​យស​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ​នៃ​ជីវិត​។ បើសិនទៅ​ថ្ងៃ​មុខ តុលាការ​រក​ឃើញ​ថាលោក​មាន​ទោស​ដូច​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​មែន​ លោក​អាច​នឹង​ត្រូវ​ចំណាយ​ជីវិត​ចុង​ក្រោយ​នៅ​ក្នុង​​ពន្ធ​នា​គារ​​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ស្លាប់​​។

ក្រុម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ចាត់​ទុក​ថា​កិច្ច​ដំណើរ​ការ​នីតិ​វិធី​ស្ដាប់ការ​បង្ហាញ​ភស្តុ​តាង​ចោទ​ប្រកាន់​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​គឺ​ជា​ការ​បោះ​ជំហាន​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិ​ធម៌​សម្រាប់​ជន​រង​គ្រោះ​ដែល​មិន​បាន​ដឹង​អ្វី​សោះ​ ហើយ​ត្រូវ​គេ​បាញ់​សម្លាប់​នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​គ្រឿង​ញៀន​​។ ទន្ទឹម​នឹង​នោះ ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​ពួក​គេ​ក៏​កំពុង​​ដង្ហោយ​រក​​យុត្តិ​ធម៌​​។ ពួក​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​នេះ​ជា​ពេល​វេលា​ដែល​ត្រូវ​លាត​ត្រដាង​ការ​ពិត​។​​

លោក​ឌូតឺតេ​កាន់អំណាច​ពី​ឆ្នាំ​២០១៦​-២០២២។ លោក​​ត្រូវ​សមត្ថ​កិច្ច​ចាប់​ខ្លួន​កាល​ពី​ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២៥​ រួច​​​បញ្ជូន​តាម​យន្ត​ហោះ​ទៅ​ប្រទេស​ហូឡង់​ដើម្បី​​បង្ខាំង​ទុក​នៅ​​ក្នុង​បន្ទប់​ឃុំ​ឃាំង​រង់​ចាំ​ការ​កាត់​ទោស​។ លោក​តាម​ដាន​ដំណើរ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ជា​លើក​ដំបូង​ពី​បន្ទប់​ឃុំ​ឃាំង​​តាម​ប្រព័ន្ធ​វីឌីអូ​។ នៅ​ក្នុង​លិខិត​មួយ​ច្បាប់​ផ្ញើ​ជូន​តុលាការ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​ លោក​ឌូតឺតេ​នៅ​តែ​ប្រកាន់​ជំហរ​ម៉ឺង​ម៉ាត់​ដដែល​ថា​លោក​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ថា​តុលាការ​មាន​ដែន​សមត្ថ​កិច្ច​កាត់​ទោស​លោក​ទេ​។ ម៉្យាង​ទៀត​ លោក​មាន​មោទក​ភាព​ចំពោះ​មត៌ក​នយោ​បាយ​របស់​លោក​។​

លោក​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​តុលាការ​ឃុប​ឃិត​គ្នា​ជា​មួយ​ប្រធានា​ធិបតី​ហ្វ៊ី​លីពីន​ លោក​ម៉ាកូស ដើម្បី​ចាប់​ជំរិត​លោក​ទៅ​ហូឡង់​។ ប្រទេស​ហ្វ៊ីលីពីន​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​តុលាការ​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​អន្តរ​ជាតិ​តាំង​​ពី​ឆ្នាំ​២០១៩​តប​តាម​ការ​បញ្ជារបស់​​លោ​កឌូតឺតេ​។ កាល​នោះ អាយ​ស៊ីស៊ី​ចង់​បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​សំណុំ​រឿង​បង្ក្រាប​គ្រឿង​ញៀន ខណៈ​ដែល​លោក​ឌូតឺតេ​​​ចង់​បិទ​ខ្ទប់​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​។ ដូច្នេះ​លោក​​ក៏​បញ្ជា​ឱ្យ​ចាក​ចេញ​ពី​តុលាការ​​។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី តុលា​ការ​អះ​អាង​ថា​ខ្លួន​នៅ​តែ​មាន​សិទ្ធិ​កាត់​ទោស​បទ​ល្មើស​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ឡើង​ចាប់​ពី​​ឆ្នាំ​២០១១​-​​២០១៩ដដែល​​៕ ប្រភព៖ អាល់​ចា​ស៊ីរ៉ា (Al Jazeera) និង​ប្រភព​ដទៃ​ទៀត​​

អត្ថបទសរសេរ ដោយ

កែសម្រួលដោយ