ខេត្តសៀមរាប ៖ ស្ថិតនៅកណ្តាលព្រៃដ៏ត្រជាក់ត្រជុំនៃអតីតក្រុងអង្គរធំ មានប្រាសាទបុរាណមួយ ដែលមានរចនាបថប្លែកពីគេ និងមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពុទ្ធសាសនាខ្មែរ នោះ គឺ «ប្រាសាទបាលិលេយ្យ»។…
ខេត្តសៀមរាប ៖ ស្ថិតនៅកណ្តាលព្រៃដ៏ត្រជាក់ត្រជុំនៃអតីតក្រុងអង្គរធំ មានប្រាសាទបុរាណមួយ ដែលមានរចនាបថប្លែកពីគេ និងមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពុទ្ធសាសនាខ្មែរ នោះ គឺ «ប្រាសាទបាលិលេយ្យ»។
ជាក់ស្តែង អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានប្រកាសនាថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា ៖ ប្រាសាទបាលិលេយ្យ ត្រូវបានកសាងឡើង នៅចុងសតវត្សទី១២ (១១៥០ – ១១៦០) ព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ដែលជាព្រះបិតាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានសាងសង់ប្រាសាទបាលិលេយ្យ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះពុទ្ធសាសនា (និកាយហីនយាន)។
ប្រាសាទនេះ មានតួប៉មមួយសង់នៅលើខឿនបីជាន់ និងមានជណ្តើរឡើងនៅគ្រប់ទិសទាំងបួន ហើយមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ ។ នៅតាមហោជាង និងផ្តែរទ្វារសុទ្ធតែមានចម្លាក់ទាក់ទងនឹងព្រះពុទ្ធសាសនា ។ នៅទ្វារខាងកើត គឺមានចម្លាក់ព្រះពុទ្ធចូលនិពា្វន ចំណែកនៅទ្វារខាងត្បូងមានចម្លាក់ព្រះពុទ្ធសមាធិ ។ រីឯនៅទ្វារខាងជើង មានចម្លាក់ព្រះពុទ្ធឈរច្រត់ដៃលើសត្វដំរីមួយ។
ក្រៅពីនេះ ប្រាសាទព្រះបាលិលេយ្យមានព្រះពន្លាមួយសាងពីថ្មភក់លម្អដោយបង្កាន់ដៃនាគក្បាលប្រាំ និងចម្លាក់តោបែរទៅទិសខាងកើត ។ នៅចុងព្រះពន្លា មានបដិមាព្រះពុទ្ធធំមួយគង់ក្នុងទម្រង់យកព្រះធរណីជាសាក្សី។
ប្រាសាទនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅខាងជើងប្រាសាទភិមានអាកាស និងនៅខាងក្រោយប្រាសាទទេពប្រណម្យ ហើយមានចំងាយប្រមាណ ១,៥ គីឡូម៉ែត្រ ពីប្រាសាទបាយ័នក្នុងអតីតក្រុងអង្គរធំ (យសោធរបុរ)។
សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន ប្រាសាទបាលិលេយ្យ មិនត្រឹមតែជាកន្លែងទស្សនាសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសក្ខីភាពនៃភាពរុងរឿងនៃអារ្យធម៌ខ្មែរ និងជាទីកន្លែងសម្រាប់សិក្សាឈ្វេងយល់អំពីការវិវត្តនៃពុទ្ធសាសនានៅក្នុងសម័យអង្គរផងដែរ ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ