ADផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

Picture
  • ភ្នំពេញ

រាជធានី​ភ្នំពេញ ៖ តើ​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​អាច​នឹង​មាន​វាសនា​ដូច​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែល​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​មុន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៨​ដែរ​ឬទេ?ហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ មិន​មាន​ភស្តុ​តាង ឬ​ទ​ឡ្ហិ​ករ​ណ៍​ណាមួយ​ដែល​ឈាន​ដល់​ការ​សន្និដ្ឋាន​ថា គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​នឹង​អាច​ត្រូវ​រលាយ​ដោយសារ​តែ​បញ្ហា​ច្បាប់​ដូច​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ឡើយ​។​ប៉ុន្តែ​កា​រវិ​វត្ត​ចុង​ក្រោយ​វា​ទាមទារ​អោយ​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន ដើរ​លើ​ផ្លូវ​នយោបាយ​មួយ​ដ៏​ប្រយ័ត្ន​ប្រ​យែង ដើម្បី​បញ្ចៀស​ខ្លួន​ពី​បញ្ហា​ច្បាប់​។ ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែកក្កដា…

រាជធានី​ភ្នំពេញ ៖ តើ​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​អាច​នឹង​មាន​វាសនា​ដូច​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែល​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​មុន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៨​ដែរ​ឬទេ?ហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ មិន​មាន​ភស្តុ​តាង ឬ​ទ​ឡ្ហិ​ករ​ណ៍​ណាមួយ​ដែល​ឈាន​ដល់​ការ​សន្និដ្ឋាន​ថា គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​នឹង​អាច​ត្រូវ​រលាយ​ដោយសារ​តែ​បញ្ហា​ច្បាប់​ដូច​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ឡើយ​។​ប៉ុន្តែ​កា​រវិ​វត្ត​ចុង​ក្រោយ​វា​ទាមទារ​អោយ​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន ដើរ​លើ​ផ្លូវ​នយោបាយ​មួយ​ដ៏​ប្រយ័ត្ន​ប្រ​យែង ដើម្បី​បញ្ចៀស​ខ្លួន​ពី​បញ្ហា​ច្បាប់​។

Picture

ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០២៣​នេះ គឺ​ថ្ងៃ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ​អាណត្តិ​ទី​៧ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ពោល គឺ​នៅ​តែ​ប៉ុន្មាន​ខែ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នឹង​មក​ដល់​។​គណៈកម្មការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដែល​ជា​ស្ថាប័ន​រាប់​រង​ធានា​ដំណើរការ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​កំណត់​ប្រតិទិន​ការងារ​ច្បាស់លាស់​នៅ​មុន​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​ក្នុង​ពេល​បោះ​ឆ្នោត និង​ក្រោយ​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​។ប៉ុន្តែ​សភាពការណ៍​ក៏​រៀង​ចាប់ផ្តើម​ឡើងក​ម្តៅ​បន្តិច​ម្តង​ៗ​នៅ​ពេល​ដែល​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​ចំនួន​ពីរ​រូប​បាន​ត្រូវ​រឹបអូស​ដី និង​ចាប់ខ្លួន​។

Picture

លោក គង់​គាំ ទីប្រឹក្សា ជាន់ខ្ពស់​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋ​រឹបអូស​ដី​ដោយ​ចោទ​ថា លោក​បាន​លួច​យក​ដី​របស់​រដ្ឋ ខណៈ​លោក ថា​ច់ សេដ្ឋា អនុប្រធាន​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​បាន​ត្រូវ​ចាប់ខ្លួន​តាម​ដីការ​តុលា​ក្រោម​បទចោទប្រកាន់​ថា​«​មិន​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ចំពោះ​ឧបករណ៍​អាច​ជួញដូរ​បាន​» ដោយ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ចេញ​សែក​ស្អុយ​។​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បដិសេធ​ថា ករណី​ទាំង​អស់នេះ​មិន​មាន​អ្វី​ទាក់ទង​នយោបាយ​ទេ ប៉ុន្តែ គឺជា​រឿង​ច្បាប់​។

Picture

សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​កម្ពុជា​ក៏​បាន​ព្រមាន​ផង​ដែរ​ថា នឹង​ចាត់វិធានការ​ផ្លូវច្បាប់​ចំពោះ​ជន​ណា​ដែល​ជេរ​ប្រមា​.​ថ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​ជា​គណបក្សកាន់អំណាច​។ សម្តេច​ក៏​បាន​ព្រមាន​ដែរ​ថា នឹង​ប្តឹង​ផង​ដែរ​ចំពោះ​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន បើសិនជា​មិន​ព្រម​សុំ​ទោស​ដោយសារ​គណបក្ស ប្រឆាំង​មួយ​នេះ​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ចាត់​ទុក​ការ​ចាប់ខ្លួន​របស់​លោក ថា​ច់ សេដ្ឋា គឺជា​រឿង​នយោបាយ​។

Picture

សភាពការណ៍​ទាំងនេះ ​នៅ​ដើមឆ្នាំ​២០២៣ គឺ​មិន​អំណោយផល​ដល់​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​ឡើយ ហើយ​គណបក្ស​នេះ និង​មន្ត្រី​ជាប់​ខ្ពស់ និង​ថ្នាក់​ក្រោម​ត្រូវ​តែ​មានការ​ប្រយ័ត្នប្រយែង​ក្នុង​ការ​និយាយ​ស្តី ដើម្បី​បញ្ចៀស​អោយ​បាន​ស្ថានភាព​ដូច​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែល​ត្រូវ​រំលាយ​ដោយសារ​តែ​មានការ​ចោទប្រកាន់​ថា មេដឹកនាំ​គណបក្ស​នេះ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​ក្បត់ជាតិ​។

ផ្លូវ​ដ៏​ល្អ​សម្រាប់​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​ដើរ​ឆ្ពោះទៅ​រក​ការ​បោះ​ឆ្នោត គឺ​ត្រូវ​យកចិត្តទុកដាក់​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​កម្មវិធី​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​អោយ​ប្រជាជន​ជា​អ្នកបោះឆ្នោត​កាន់តែ​មានការ​យល់​ដឹង និង​អាច​ប្រៀបធៀប​បាន​កម្មវិធី​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ដែល​ចូលរួម​ការ​បោះ​ឆ្នោត​។​វា​ជា​រឿង​មួយ​ដែល​ល្អ​សម្រាប់​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាំងអស់​ដែល​ត្រូវ​ពន្យល់​ដល់​ប្រជាជន​អោយ​ច្បាស់លាស់​អំពី​កម្មវិធី​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​។ ដូច​ជា តើ​គណបក្ស​របស់​ខ្លួន មាន​គោលនយោបាយ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​ដោយ​របៀប​ណា?​តើ​គណបក្ស​របស់​ខ្លួន​មាន​គោលនយោបាយ អភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​សុខាភិបាល​របៀប​ណា?តើ​គណបក្ស​របស់​ខ្លួន​មានកម្ម​វិធី​នយោបាយ​របៀប​ណា​ចំពោះ ការ​លើកកម្ពស់​គុណភាព​អប់រំ? ឬ​ក៏​តើ​គណបក្ស​របស់​ខ្លួន​មាន​គោលនយោបាយ​បែប​ណា ដើម្បី​លុប​បំបាត់ អំពើ​ពុក​រលួយ?និង​កម្មវិធី​នយោបាយ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ទាក់ទង​នឹង​អនាគត​ប្រទេស និង​ប្រជាជន​កម្ពុជា​។

Picture
រូបតំណាង

ដោយ​ផ្តោត​លើ​ការ​ឃោសនា​កម្មវិធី​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​ហើយ​ចៀសវាង​ការ​ជេរ​ប្រមា​.​ថ​គណបក្ស​ដទៃ ឬ​និយាយ​អោយ​ចំ​លើ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​មិន​ត្រឹមតែ​ធ្វើ​អោយ​ប្រជាជន​យល់​បាន​កាន់តែ​ច្បាស់​អំពី​កម្មវិធី​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​ទេ​ពួក​គេ​ក៏​អាច​ចៀសវាង​បានការ​ប្រឈម​មុខ​ចំពោះ​ផ្លូវ​ច្បាស់​ផង​ដែរ​។វា​ជា​រឿង​មួយ​ដ៏​ល្អ បើសិនជា​គណបក្ស​នយោបាយ​នានា​ផ្តល់​ពេលវេលា​ច្រើន​ទៅ​លើ​ការ​តាក់ តែង​កម្មវិធី​នយោបាយ និង​ធ្វើការ​ឃោសនា​ពន្យល់​អំពី​សារសំខាន់​នៃ​កម្មវិធី​នយោបាយ​ទាំងនោះ ដើម្បី​អោយ​ប្រជាជន​អាច​ឈាន​ដល់​ការ​សម្រេចចិត្ត​មួយ​ថា គណបក្ស​ណាមួយ​មាន​សមត្ថភាព​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ជាងគេ បើ​ផ្អែក​លើ​កម្មវិធី​នយោបាយ និង​ធនធានមនុស្ស​នៅ​ក្នុង​គណបក្ស​នីមួយ​ៗ​។

គណបក្ស​នយោបាយ​ដល់​ពេលវេលា​មួយ ដែល​បោះបង់​ទម្លាប់​រិះគន់​ប្រឆាំង​ដើម្បី​ដណ្តើម​ការ​គាំទ្រ​។ ផ្ទុយ​មក​វិញ​គណបក្ស​នយោបាយ​ត្រូវ​ងាកខ្លួន​មក​ពង្រឹង​ខ្លួនឯង ក្នុង​នាម​ជា​គណបក្ស​មួយ​ដែល​មាន​ទាំង​ធនធាន និង​កម្មវិធី​នយោបាយ​ធ្វើ​អោយ​ប្រទេស​រឹតតែ​ប្រសើរ​ជាង​នេះ​។

១ ការ​ត្រៀមខ្លួន​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឆ្ពោះទៅ​រក​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២៣

ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដែល​មាន​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ជា​ច្រើន​ចូលរួម និង​ជា​ការ​បញ្ចេញ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​ការ​ជ្រើសរើស​មេដឹកនាំ​មិនមែន​ជា​រឿង​ថ្មីថ្មោង​នោះ​ទេ​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​។​ចាប់​ចាប់ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣​មក​កម្ពុជា​បាន​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើសរើស​តំណាងរាស្ត្រ​ចំនួន​៦​លើក​ដែល​ក្នុង​មួយ​អាណត្តិ​៥​ឆ្នាំ​។ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ភាគច្រើន​ទំនងជា​ដឹង និង​យល់​ពី​សារៈសំខាន់​ការ​បោះ​ឆ្នោត ហើយ​មក​ដល់​ពេល​នេះ​និយាយ​ពី​ពលរដ្ឋ គឺ​បាន​ត្រៀមខ្លួន​រួច​ហើយ​នៅ​ចាំ​ថ្ងៃ​បោះ​ឆ្នោត​ប៉ុណ្ណោះ​។

Picture
រូបតំណាង

ការ​និយាយ​ថា ពលរដ្ឋ​បាន​ត្រៀមខ្លួន​រួចរាល់​សម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ប្រតិទិន​ការងារ​របស់​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត គឺ​ពលរដ្ឋ​បាន​អញ្ជើញ​ទៅ​ពិនិត្យ​ឈ្មោះ​កែ​ព័ត៌មាន​ដែល​ខុស​សម្រាប់​អ្នក​ធ្លាប់​បោះ​ឆ្នោត ហើយ​អ្នក​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទីលំនៅ និង​អ្នក​ទើប​គ្រប់​អាយុ​បោះ​ឆ្នោត ក៏​បាន​ទៅ​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​រួច​ហើយ​ដែរ​។ចាប់ពី​ខែមករា ឆ្នាំ​២០២៣​នេះ​ទៅ​អ្វី​ដែល គជ​ប ត្រូវធ្វើ​នោះ គឺ​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​អ្នក​សង្កេតការណ៍​បោះ​ឆ្នោត អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ចុះ​ឈ្មោះ​គណបក្ស​ត្រូវ​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង និង​ការ​ប្រកាស​នីតិវិធី​នានា​នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​បោះ​ឆ្នោត​។

២ ប្រវត្តិ​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣​មក

ក្រោយ​ពី​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​បារី​ស​ឆ្នាំ​១៩៩១ កម្ពុជា​បាន​ចាប់ផ្តើម​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើសរើស​តំណាងរាស្ត្រ និង​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ឡើង​វិញ និង​ជា​លើក​ដំបូង​នៃ​សករាជ​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៣ រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​អាជ្ញាធរ​បណ្តោះអាស្ន​នៃ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ឬ​ហៅ​កាត់​ថា អ៊ុ​ន​តាក់​។ ការ​បោះ​ឆ្នោត​អាណត្តិ​ទី​មួយ​នេះ​មាន​គណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន​២០ បាន​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង និង​មាន​ពលរដ្ឋ​ចូលរួម​បោះ​ឆ្នោត​ប្រមាណ​ជាង​៤​លាន​នាក់​ឬ​ប្រមាណ​ជិត​៩០%(៨៩,៦%)​។

Picture
រូបតំណាង

នៅ​ក្នុង​១៩៩៨ ជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​អាណត្តិ​២ ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ធ្វើ​ឡើង​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​។​គណបក្ស​ចូលរួម​ចំនួន​៣៦ ហើយ​អ្នកមាន​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​មាន​៥​លាន​៣​សែន​នាក់ និង​អ្នក​បាន​បោះ​ឆ្នោត​មាន​ចំនួន​៩៣,៧%​។ឆ្នាំ​២០០៣ គឺជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​លើក​ទី​៣ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ចំនួន​អាសនៈ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​នា​អាណត្តិ​នេះ​បាន​បង្កើន​បន្ថែម​ទៀត ក្នុង​ចំនួន​១២៣​កៅអី​។ ចំនួន​គណបក្ស​នយោបាយ​ចូលរួម​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មានការ​ធ្លាក់​ចុះ​មក​សល់​ត្រឹមតែ​៧​គណបក្ស​។ ពលរដ្ឋ​មានឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​កើនឡើង​ដល់​៦,៣​លាន ហើយ​អត្រា​អ្នក​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​វិញ គឺ​មាន​៨៣,២៨​ភាគរយ​។

លទ្ធផល​ពេល​នោះ គឺ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​ក្តោប​ក្តាប់​ដល់​៧៣​កៅអី ខណៈ​គណបក្ស​ហ្វ៊ុ​ន​ស៊ិ​ន​ប៉ិច​បាន​តែ​២៦​កៅអី និង​គណបក្ស​សម រ​ង្ស៊ី បាន​តែ​២៤​កៅអី​។មក​ដល់​ឆ្នាំ​២០០៨ ជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​អាណត្តិ​ទី​៤​នេះ​មាន​គណបក្ស​ចូលរួម​ចំនួន​១០ ហើយ​ចំនួន​អ្នកមាន​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​គឺ​៨​លាន​១​សែន​នាក់ និង​អត្រា​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​៧៥​ភាគរយ​។​ការ​បោះ​ឆ្នោត​លើក​នេះ គឺ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​ឈ្នះ​ភ្លូកទឹកភ្លូកដី​តែ​ម្តង​ដោយ​ទទួល​បាន​អាសនៈ​ដល់​៩០​កៅអី​ឯណេះ​។ឆ្នាំ​២០១៣​ដែល​ជា​អាណត្តិ​ទី​៥ មាន​គណបក្ស​នយោបាយ​៨​បាន​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​។​គណបក្ស​នយោបាយ​ពីរ​បាន​គ្រប់គ្រង​អាសនៈ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ខ្មែរ គឺ​គណ​ក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​មាន​៦៨​អាសនៈ និង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​មាន​៥៥ អាសនៈ​។

ការ​បោះ​ឆ្នោត​អាណត្តិ​ទី​៦ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៨ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​ឈ្នះ​ដាច់​ទទួល​អាសន្ន​ទាំងអស់​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ក្នុង​ចំណោម​គណបក្ស​ចំនួន​២០​បាន​ចួ​ល​រួម ប្រកួតប្រជែង​។គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​ថា​មានការ​គណបក្ស​ចំនួន​ប៉ុន្មាន​នឹង​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២៣​អាណត្តិ​ទី​៧​នេះ​ទេ​។ គេ​ត្រូវ​រង​ចាំ​រហូត​ដល់​ដើម​មិថុនា ទើប​ដឹង​ជា​ផ្លូវ​ការណ៍​ពី​ឈ្មោះ​គណបក្ស​ចូលរួម​ពិសេស​ពី​បេក្ខភាព​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​របស់​គណបក្ស​នីមួយ​ៗ​។

នៅ​ពេល​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​រួច​ហើយ ក្នុង​នាម​ជា​ម្ចាស់​ប្រទេស ម្ចាស់​ឆ្នោត ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ បាន​កំពុង​រង់ចាំ​មើល​ពី​ឈ្មោះ​គណបក្ស​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង និង​តាមដាន​កម្មវិធី​នយោបាយ គណបក្ស ដើម្បី​គូស​លើ​សន្លឹក​ឆ្នោត នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៣​ខែ​ក​ក្ត​ដា ឆ្នាំ​២០២៣​ខាង​មុខ​៕ដោយ ៖ ប្រេ វីន និងហេង ចេស្តារ

SEA Game 2023

ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣២

SEA Game 2023