មានរឿងតំណាលថា កាលនោះមានមហាចោរម្នាក់ពុំមានភរិយាបានសង់ផ្ទះមួយខ្នងយ៉ាងល្អបណ្ដាច់នៅក្នុងព្រៃស្មសាន ដើម្បីនឹងទុកដាក់ទ្រព្យរបស់មានមាស ប្រាក់ សំពត់ អាវ សាវស្បៃជាដើម ដែលខ្លួនទៅលួចប្លន់គេបានអំពីទីផ្សេងៗមក ។ មហាចោរនោះលុះកាលជាចំណេរក្រោយមក ក៏រំពឹងគិតថា «អាត្មាអញ មានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនដល់ម្លុឹងហើយ តែទាស់ត្រង់គ្មានអ្នកណាថែ
មានរឿងតំណាលថា កាលនោះមានមហាចោរម្នាក់ពុំមានភរិយាបានសង់ផ្ទះមួយខ្នងយ៉ាងល្អបណ្ដាច់នៅក្នុងព្រៃស្មសាន ដើម្បីនឹងទុកដាក់ទ្រព្យរបស់មានមាស ប្រាក់ សំពត់ អាវ សាវស្បៃជាដើម ដែលខ្លួនទៅលួចប្លន់គេបានអំពីទីផ្សេងៗមក ។ មហាចោរនោះលុះកាលជាចំណេរក្រោយមក ក៏រំពឹងគិតថា «អាត្មាអញ មានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនដល់ម្លុឹងហើយ តែទាស់ត្រង់គ្មានអ្នកណាថែរក្សា ។ គិតសព្វគ្រប់ទៅការខំប្រឹងប្រែងរបស់អញនេះដូចជាគ្មានបានការអ្វីសោះព្រោះថាបើកាលណាអាត្មាអញស្លាប់ទៅ ទ្រព្យអស់ទាំងនេះនឹងទៅជារបស់អសារឥតការគួរឱ្យស្ដាយ បើមានកូនប្រពន្ធគ្រាន់នឹងស៊ីមត៌កនោះទៅរ៉ា អាត្មាអញនឹងមិនសូវជាស្ដាយពេក»។
គិតហើយមហាចោរក៏ដើរទៅក្រវែលភូមិអ្នកស្រុករំពៃគយគន់មើលហ្វូងក្មេងស្រី-ប្រុស ដែលនាំគ្នាលេងខ្ញៀវខ្ញារនៅក្រោមម្លប់ឈើ ។ លុះគយគន់ទៅឃើញនាងតូចមួយនោះមានរូបឆោមស្អាតសមរម្យ មានសាច់ឈាមថ្លា ថ្លៃថ្នូរ គួរឱ្យស្រឡាញ់ ក៏និយាយលួងលោមកូននោះឱ្យបែកចេញពីហ្វូង ហើយក៏បញ្ឆោតនាំយកទៅដល់ផ្ទះផងខ្លួន ។ ដោយខ្លាចកូនក្មេងនោះលួចរត់ទៅរកម៉ែឪវិញ ព្រមទាំងការពារកុំឱ្យម្ដាយឪពុកតាមទៅរកឃើញ មហាចោរក៏យកក្មេងនោះទៅលាក់ទុកក្នុងបន្ទប់ចាក់សោយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ។ រាល់ពេលបាយ ឬពេលបានចំណីអាហារឆ្ងាញ់ៗមក មហាចោរតែងហុចតាមបង្អួចមួយតូចទៅឱ្យនាងបរិភោគ ។
ក្មេងស្រីនោះ នៅក្នុងបន្ទប់ក៏ចេះតែកើនសាច់ឈាមរាល់ថ្ងៃជាលំដាប់ ។ លុះនាងពេញវ័យក្រមុំ ការដែលនាងមិនមានត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងមិនបានជាន់ដីបណ្ដាលឱ្យនាងមានជំងឺស្គមស្គាំងស្លាំងស្លេក ។ មហាចោរភ័យណាស់មិនដឹងជាកូនមានការណ៍អ្វី ក៏ត្រាច់ទៅក្នុងភូមិមួយឆ្ងាយ ទើបបានជួបនឹងដូនចាស់ម្នាក់ធ្លាប់ធ្វើឆ្មប ក៏និយាយអង្វរសុំអញ្ជើញដូនឱ្យទៅជួយមើលកូនខ្លួន ។
យាយម៉បនោះទៅដល់ ចូលទៅសួរសុខទុក្ខនាង ហើយយល់ការណ៍ ក៏ប្រាប់នាងថា «ចៅយាយអើយ! ចូរចៅកុំព្រួយអ្វី! ចៅឈឺនេះ គ្មានអ្វីក្រៅអំពីជំងឺគ្រប់ការទេ គឺពេលដែលនាងផ្លាស់វ័យនេះឯងហើយ ដែលធ្វើឱ្យនាងចេះតែរសាប់រសល់ ចុកខ្នង ចុកចង្កេះ ល្ហិតល្ហៃ ទន់ដៃទន់ជើងកុំព្រួយអ្វីណ៎ាចៅណា! ចាំយាយផ្សំថ្នាំសង្កូវឱ្យនាងហូបឱ្យបានធូរស្រាលឆាប់រហ័ស» ។ ថាហើយ យាយម៉បក៏ទៅរកស្ទោះសំបកឈើមកផ្សំថ្នាំ ដាំឱ្យនាងនោះអាស្រ័យ ហើយផ្ដាំថា «ចៅអើយ!ចៅយកថ្នាំនេះទៅហាលថ្ងៃឱ្យស្ងួត ហើយរកថូ ឬឆ្នាំងអ្វីដាក់ទុកទៅ ពេលនាងដឹងថា ជិតដល់រដូវកាលហើយចូរនាងយកមួយកញ្ចប់មកដាំផឹក៤ទៅ៥ថ្ងៃទៅ នោះនាងនឹងបានធូរស្រាលក្នុងខ្លួនដូចបំណង ហើយសាច់ឈាមពណ៌សម្បុររបស់នាង ក៏រឹតតែល្អឡើងដែរ » ។
លុះកូនស្រីមហាចោរផឹកថ្នាំ បានធូរស្រាលស្បើយរោគហើយ យាយម៉បក៏ចូលទៅសំពះសុំលាមហាចោរត្រឡប់ទៅមើលផ្ទះសម្បែងវិញ ។ មហាចោរបានយកមាសប្រាក់ជូនជាទ្រនឹបរង្វាន់យាយម៉ប ហើយជូនត្រឡប់ដល់ផ្ទះវិញ ។ ពេលរៀបចេញដំណើរពីផ្ទះមហាចោរទៅ យាយម៉បនឹកក្នុងចិត្តថា «កន្លែងមហាចោរនេះ ឆ្ងាយដាច់ស្រយាលពីភូមិស្រុកគេណាស់ ឯព្រៃទៀតសោត ក៏ញឹកស្ងាត់ជ្រងំគួរឱ្យខ្លាច ប្រសិនបើអញចង់មករកទីនេះវិញ ធ្វើម្ដេចនឹងរកផ្លូវមកឃើញ! » នឹកសព្វគ្រប់ហើយ គាត់ក៏រកបានគ្រាប់ឪឡឹកមួយបង្វេចយកមកតាមខ្លួន ដើរតាមក្រោយមហាចោរមក ដើរបណ្ដើរ ចាប់គ្រាប់ឪឡឹករោយបណ្ដើរ រហូតទៅដល់ផ្ទះគាត់ ។
តទៅនេះនឹងថ្លែងចាប់សាដើមបន្ដិច អំពីពេលដែលយាយម៉បបានទៅនៅថែទាំកូនចោរនោះ គាត់តែងតែសង្កេតមើលឫកពា និងរូបឆោមកូននោះឃើញល្អ ក៏ចេះតែកួចចិត្តទុកនឹងសម្លឹងរកកម្លោះណាមួយឱ្យសក្ដិសមគ្នានឹងនាង ។
ថ្ងៃមួយ អាស្រ័យបច្ច័យហេតុពីបុព្វេ បណ្ដាលចិត្តមាណពម្នាក់ ដែលត្រឡប់ពីរៀនវិជ្ជាការ ឱ្យចង់ចូលទៅសុំសម្រាកនៅផ្ទះយាយម៉បនោះសិនដ្បិតថ្ងៃកាន់តែជ្រេ កម្លាំងក៏អស់ ហេវបាយ ផ្លូវទៅមុខទៀតក៏ឆ្ងាយ ក្រែងយប់កណ្ដាលផ្លូវនឹងមានភ័យច្រើន ក៏រូតរះចូលទៅសំពះដូនចាស់ សុំស្នាក់មួយយប់ ។ ដូនចាស់កំពុងតែរៀបចំ ដណ្ដាំបាយបរិភោគ ជួនក្រឡេកឃើញមាណពសំពះសុំស្នាក់ ក៏មានចិត្តសប្បុរសទទួលឱ្យនៅ ហើយដាំបាយបណ្ដើរ សំណេះសំណាលសួរអំពីពូជពង្សបណ្ដើរ ។ លុះអាស្រ័យបាយរួច និងទុកដាក់ចានក្បានស្រេចយាយម៉បដែលចេះតែលបសង្កេតរូបឆោមមាណពនោះតាំងតែពីចូលមក ក៏បង្ហើបសំនួរថា «ចៅអើយ! ពីកាលដែលចៅលាឪពុកម្ដាយ ទៅស្វែងរកតម្រិះវិជ្ជានេះ តើឪពុកម្ដាយចៅ មានស្ដីដណ្ដឹងកូនចៅអ្នកឯណាទុកឱ្យចៅហើយឬនៅ?»។
ចៅមាណពតបថា «មិនទាន់មាននៅឡើយទេ!» ហើយបន្ដសម្ដីថា «ខ្ញុំនឹកថា ប្រសិនបើ នៅពេលដែលខ្ញុំធ្វើដំណើរកាត់ស្រុកភូមិគេនេះ បានជួបស្រ្ដីណាមួយមានលក្ខណៈសមរម្យល្អ ខ្ញុំនឹងយកគេជាប្រពន្ធហើយ! តើលោកយាយមានបានស្គាល់កូនចៅអ្នកណា ដែលល្អនៅក្នុងស្រុកភូមិរបស់លោកយាយដែរឬទេ?» ។
-ចៅអើយ! (យាយម៉បនោះឆ្លើយ) នៅក្នុងស្រុកភូមិនេះ មិនឃើញមានស្រ្ដីណាម្នាក់ដែលសក្តិសមនឹងចៅទេ ប៉ុន្ដែជីដូនធ្លាប់បានឃើញស្រ្ដីម្នាក់ដែរ នាងនោះជាកូនមហាចោរនៅក្នុងព្រៃដាច់ស្រយាលឯនោះ ។
យាយម៉ប ក៏និយាយរាប់រៀបអំពីដំណើរការណ៍ដែលគាត់បានទៅឃើញនាងនោះ និងបានសង្កេតឃើញឫកពាសមរម្យ ។ ឮពាក្យសរសើររបស់យាយម៉ប មាណពនោះអន្ទះសាចង់ឃើញរូបនាង ក៏អង្វរឱ្យយាយជូនទៅ ។
-ទេចៅ! (យាយម៉បប្រកែក) យាយជូនមិនបានទេ ព្រោះយាយខ្លាចមហាចោរនោះណាស់ ធម្មតាចិត្តមហាចោរ តែដល់មានការអ្វីស្រួលមិនស្រួលកើតឡើង វាមុខជាមកសម្លាប់យាយចោលហើយ! យាយចាស់ហើយ តែយាយនៅចង់រស់នៅឡើយ ។ ចូរចៅជឿជាក់ថា យាយចង់ឱ្យចៅ និងនាងនោះបានគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធណាស់ ព្រោះតាំងតែពីកាលយាយបានឃើញនាងមក ទោះពេលយាយចេញទៅផ្សារផ្សោ ទៅកាន់ភូមិនានា ទៅសង្គ្រោះគេក្ដី យាយតែងតែគយគន់សម្លឹងមើលរាល់ថ្ងៃ តែមិនប្រទះឃើញបុរសកម្លោះណាម្នាក់ឱ្យសមល្មមនឹងចិត្តយាយសោះ ទើបតែពេលនេះចៅមកដល់ ចំជាមហាលាភហើយ ចៅគេងឱ្យស្រួលទៅ ព្រឹកស្អែកចាំចៅចេញដំណើេរទៅរកនាង» ។
នៅពេលយប់នោះ បុរសចេះតែគិតសព្វគិតគ្រប់ ដេកក៏មិនលក់ ដោយប្លែកកន្លែងផង ណាមួយគិតបារម្ភអំពីដំណើរក្នុងព្រៃតែម្នាក់ឯង ណាមួយគិតដល់គ្រោះថ្នាក់ជាមួយនឹងមហាចោរ លុះយប់យន់ទើបបុរសគេងលង់លក់ទៅ ។
ពេលមាន់រងាវភ្លឺស្រាងៗ យាយម៉បក្រោកដណ្ដាំបាយ រកម្ហូបក្រៀមក្រោះ ទឹកបំពង់ ទុកបម្រុងជាស្បៀងឱ្យមាណពធ្វើដំណើរ ។ លុះមាណពក្រោកឡើងហើយ យាយក៏ឱ្យស្រស់ស្រូប រួចប្រគល់កញ្ចប់អាហារសម្រាប់តាមផ្លូវ ហើយនាំបង្ហាញតម្រុយដើមឪឡឹកឱ្យចៅមាណពធ្វើដំណើរចេញទៅ ។
-នែចៅ! (យាយម៉បប្រាប់)ចូរចៅដើរតាមជួរដើមឪឡឹកនេះទៅចុះ! ចៅនឹងបានទៅដល់ផ្ទះនាងនោះហើយ តែថាចូរចៅប្រយ័ត្នខ្លួនឱ្យមែនទែនណា៎! ចៅទៅចុះ! សូមឱ្យបានសេចក្ដីសុខ ឱ្យបានសម្រេចដូចសេចក្ដីប្រាថ្នា បើមានសត្រូវមកពីមុខឱ្យរំលង បើមកពីខ្នងឱ្យរលាយណា៎ចៅណា៎ ។
មាណពក្រាបប្រណិប័តន៍លាលោកយាយ ហើយក៏ចេញដំណើរទៅ ។ ថ្ងៃជ្រេបន្ដិច ទើបទៅដល់សំណាក់មហាចោរ ។ គាប់ជួនពេលនោះ មហាចោរមិននៅ ចេញទៅរកប្លន់គេបាត់ ទុកតែកូនស្រីឱ្យនៅចាំផ្ទះម្នាក់ឯង ។ នាងកំពុងតែដើរតត្រុក បោសច្រាស សម្អាតផ្ទះសម្បែងតាមទម្លាប់ ពុំមានគិតក្រែងអ្វីឡើយ ។ ឯចៅមាណពនោះទៅលបគយគន់ឃើញសព្វគ្រប់ហើយ ដឹងថានៅតែម្នាក់ឯង ក៏ប្រថុយស្រែកហៅ ។ នាងឮសូរមាត់មនុស្សចម្លែក នឹកភ័យណាស់ គិតថា «តើអ្នកណាអេះ! ហ៊ានចូលមកដល់ទីនេះ? » ប៉ុន្ដែនាងក្រឡេកទៅឃើញយុវបុរស ជាអ្នកមានឫកពាសុភាពរាបសាល្អ មិនគួរឱ្យខ្លាច នាងក៏បើកទ្វារ ហៅឱ្យបុរសចូល ហើយនិយាយសាកសួរគ្នាទៅវិញទៅមក មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ក៏ទទួលរាក់ទាក់ សំណេះសំណាល តាមផ្លូវលោកិយដោយសុខចិត្តសុខកាយលើកជាស្វាមី ហើយនាំយកទៅលាក់មិនឱ្យមហាចោរជាឪពុកចិញ្ចឹមដឹងឡើយ ។
ប៉ុន្ដែក្នុងកាលជាបន្ទាប់មក មហាចោរសង្កេតឃើញឫកពាកូនស្រីរបស់ខ្លួនប្លែកអំពីធម្មតា គឺឃើញនាងតែងខ្លួនជានិច្ចកាល ធ្វើការងារសព្វសារពើក្នុងផ្ទះ ដោយមិនបាច់ឱ្យឪពុកតឿនឡើយ ដូចជាចង់ផ្គាប់ផ្គន់មនុស្សណាម្នាក់ដែលជាទីពេញចិត្ត ។ មហាចោរនឹកសង្ស័យថា «នាងនេះច្បាស់ជាមានប្រុសសហាយហើយ!» ក៏នឹកតូចចិត្តនឹងកូនស្រី លាយនឹងសេចក្ដីខ្មាសអៀនសហាយនាងនោះផង ក៏ដើរចោលទីកន្លែងនោះទៅ ។
ឯទាំងពីរនាក់ប្ដីប្រពន្ធនៅក្នុងព្រៃយូរបន្ដិច មិនឃើញមហាចោរនោះត្រឡប់មកវិញ ក៏នាំគ្នាទៅរកភូមិស្រុកនឹងគេ ។ លុះមកដល់ភូមិស្រុកហើយក៏ចូលទៅអរគុណនឹងយាយម៉ប ព្រមទាំងជូនរង្វាន់គាត់ទៀតផង ។ យាយម៉ប មានចិត្តត្រេកអរណាស់ ដើរប្រាប់អ្នកជិតខាងឱ្យទៅមើលនាង ដោយថ្លែងបូរបាច់ប្រាប់គេថា«នាងនេះមានរូបឆោមលោមពណ៌សាច់ជិតល្អ មកអំពីគេនៅតែក្នុងម្លប់ ដល់ចេញពីម្លប់ក៏មានប្ដីតែម្ដង» ។ អ្នកស្រុកឃើញដូច្នេះ នាំគ្នាយកកូនដែលដល់អាយុគ្រប់ការ ទៅឃាំងក្នុងបន្ទប់ដើម្បីឱ្យបានល្អដូចគេ ក៏ជាប់ជាទំនៀមរហូតមក ៕
ស្រង់ចេញពីសៀវភៅរឿងព្រេងខ្មែរ
ចែករំលែកព័តមាននេះ