រាជធានីភ្នំពេញ ៖ កាលពីវេលាម៉ោង៩ព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១១ ជនជាប់ចោទ នួន ជា អាយុ៨៤ឆ្នាំអតីតជាអនុលេខាបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា និងជាបងធំទី២ចូលខ្លួនឆ្លើយសំណួរចៅក្រម បន្ទាប់ពីសម្រាកមួយរយៈ ។ ជនត្រូវចោទរូបនេះត្រូវបានចោទពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ ការបំពារបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវឆ្នាំ១៩៤៩ និងបទប្រល័យពូជសាសន៍ និងអំពើមនុស្សឃាត ការធ្វើទារុណកម្ម និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញខាងផ្នែកសាសនា ក្រោមក្រមព្រហ្មទណ្ឌកម្ពុជាឆ្នាំ១៩៥៦។ ជនជាប់ចោទរូបនេះ ត្រូវបានសាលាក្តីខ្មែរក្រហមបើកសវនាការមុនគេក្នុងសំណុំរឿង០០២ចំណោមជនជាប់ចោទបីរូប។
នួន ជា បានឆ្លើយសំណួររបស់ចៅក្រមនៃអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងអស់រយៈពេលសរុបប្រមាណ២ម៉ោងនៅថ្ងៃទី៥ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១១ថា នៅឆ្នាំ១៩៥១មកដល់ប្រទេសកម្ពុជាមានវៀតណាមម្នាក់បានឧទេ្ទសនាមខ្ញុំឱ្យចូលក្នុងបក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិន ពីព្រោះគេថាជាគោលការណ៍បក្សអ្នកឯងមកពីណាក៏ដោយបើមកធ្វើសកម្មភាពនៅទីនេះ(កម្ពុជា) គឺទោះបីអ្នកឯងជាជនជាតិវៀតណាមក្តី កម្ពុជាក្តី ឡាវក្តីអ្នកឯងត្រូវផ្លាស់ចូលក្នុងបក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូ ចិន ។ «ខ្ញុំក៏បានយល់ព្រមតាមគោលការណ៍
នេះ »ព្រោះគោលការណ៍បក្សនៅកន្លែងណា ទៅដល់កន្លែងណា ធ្វើសកម្មភាពនៅក្រោមបក្សនៅកន្លែងនោះ។
លោកស្រីចៅក្រមសៀវ៉ើ ខាត់រាយបានសួរនួន ជា ថា លោកបាននិយាយថា បក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិនបង្កើឡើងដោយវៀតណាម តើពិតមែនទេ? នួន ជាឆ្លើយថាខ្ញុំពិតជាបាននិយាយមែន ។ គេបានពង្រីករហូតដល់ប្រទេសឡាវ និងកម្ពុជាទៀត ។ លោកស្រីចៅក្រមបានសួរទៀតថា នៅឆ្នាំ១៩៥៣ ពីរឆ្នាំក្រោយពេលលោកបានចូលមកកម្ពុជាពីប្រទេសថៃ ពេលនោះមានឯក
រាជ្យ ហើយមានសន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវ នៅឆ្នាំ១៩៥៤ ដែលពេលនោះគេបានទទួលស្គាល់ឯករាជ្យរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
តើពេលនោះកុម្មុយនីស្តបដិវត្តន៍កម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលក្រោយសន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវនៅឆ្នាំ១៩៥៤ ដែលពេលនោះគេបានទទួលស្គាល់ឯករាជ្យរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ឬយ៉ាងណា?
នួន ជា និយាយថា គាត់បានចាំថាបក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិនបានកើតឡើងយូរមកហើយមិនមែនកើតនៅក្នុងពេលនោះទេ គឺកើតតាំងពីឆ្នាំ១៩៣០មកម្ល៉េះ ។ លោកស្រីចៅក្រមបរទេសបានសួរនួន ជា ទៀតថា មានបក្សកុម្មុយនីស្តថ្មីមួយទៀតដែលបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥១បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា តើបក្សនោះបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥១មែនទេ?
នួន ជា បានរៀបរាប់ថា វៀតណាមគេមានទស្សនៈថា បើប្រើបក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិន ជាពិសេសប្រជាជនខ្មែរមិនទទួល ហើយមិនចូលចិត្តវៀតណាមទៀត។ ដូច្នេះវៀតណាមមានយុទ្ធវិធីចែកបក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ទូចិនជាបីបក្ស «នេះជាយុទ្ធវិធីទេ» វាមិនមែនជាបញ្ហាគោលការណ៍អ្វីទេ ក៏ប៉ុន្តែទោះបីជាចែកកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិនជាបីក្តី នៅឡាវគេហៅថា «បក្សកុម្មុយនីស្តបដិវត្តន៍ឡាវ ឯនៅកម្ពុជាគេហៅថាបក្សបដិវត្តន៍កម្ពុជា និងនៅវៀតណាមហៅថាបក្សពលករវៀតណាម» តែទោះបីចែកជាបីបក្សនេះក៏ដោយ «បក្សឡាវក្តី បក្សខ្មែរក្តីមិនឯករាជ្យ»។
នួន ជា បានរំព្ញកទៀតថា បក្សកម្ពុជា ក៏ដូចបក្សឡាវមិនមានឯករាជ្យ មិនមានអធិបតេយ្យភាព និងមិនមានគំនិតផ្តើមខ្លួនឯងទេ គឺស្ថិតនៅក្រោមបញ្ជារបស់បក្សវៀតណាម (បក្សឡាវដុងឬបក្សពលករ)នេះឯង។
ចៅក្រមបានសួរទៀតថា លោកបានប្រាប់ថា បក្សបដិវត្តន៍កម្ពុជា គឺត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយវៀតណាមក្រោយសន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវនៅឆ្នាំ១៩៥៤និសិត្សដែលនៅប្រទេសបារាំងជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តទាំងនោះបានវិលត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញទេ?
នួន ជាបានបន្តថា «បញ្ហានិស្សិតជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តនោះ ខ្ញុំមិនដឹងទេ ហើយខ្ញុំមិនដឹងថា អ្នកណាខ្លះចូលបក្ស ឬអត់ទេព្រោះខ្ញុំមិនបានគ្រប់គ្រងបញ្ហានេះទេ និងមិនស្គាល់ទេ» ។ ចៅក្រមបានសួរនួន ជា ទៀតថា នៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០មានបក្សពលករកម្ពុជាហើយបក្សនេះជាបក្សកុម្មុយនីស្តពិតប្រាកដដែរទេ? នួន ជា និយាយថា នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦០ ខ្មែរចង់រំដោះចេញពីការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាម ដូច្នេះមានបក្សជនមួយចំនួន រួមមានលោកទូ សាមុត សាឡុត ស (ប៉ុល ពត) និងខ្ញុំ (នួន ជា) បានគិតគ្នាថា កាលណាបើយើងមិនមានបក្សមួយដែលមានឯករាជ្យដោយឡែកពីបក្សវៀតណាមទេ «ប្រទេសយើង បក្សយើងនៅតែរណបស្ថិតនៅក្រោមការបញ្ជាពីបក្សវៀតណាមដដែល»។ បញ្ហនេះហើយ ទើបតម្រូវឱ្យមានបក្សមួយ(បក្សពលករខ្មែរ) និងមានការរៀបលក្ខន្តិកៈមួយ យុទ្ធសាស្រ្តដាច់ដោយឡែកមួយ ប្រទេសយើងបក្សយើង ។ វៀតណាមបានដឹងពីការបង្កើតគណបក្សពលករខ្មែរដែរនិងថែមទាំងបំផ្លាញបក្សខ្មែរទៀតផង និងជាពិសេសវៀតណាមខ្លួនឯងគេមិនសប្បាយចិត្តទេ ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ