ទីក្រុងម៉ានីឡា៖ ភាពតានតឹងរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ទំនងជាប្រធានបទសំខាន់នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននៅសប្ដាហ៍នេះ។ បញ្ហាខ្លះអាស៊ានដោះស្រាយមិនទាន់ចេញនៅឡើយផងដូចជាជម្លោះរវាងចិន និងសមាជិកអាស៊ានខ្លះពាក់ព័ន្ធនឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងបញ្ហាផ្ទៃក្នុងមីយ៉ាន់ម៉ាជាដើម ឥឡូវនេះបែរជាលេចចេញបញ្ហាថ្មីៗបន្ថែមទៀត។ រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានទាំង១១ប្រទេស រួមជាមួយក្រុមប្រទេសជាដៃគូដទៃទៀតនឹងជួបគ្នានៅទីក្រុងម៉ានីឡា ប្រទេសហ្វ៊ីលីពីន ស្របពេលដែលមានបញ្ហាអស្ថិរភាពក្រៅតំបន់អាស៊ាន។ នោះគឺជម្លោះរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិកដែលធ្វើឱ្យគេបារម្ភថាអាចនឹងមានបញ្ហារអាក់រអួលផ្នែកដឹកជញ្ជូនថាមពល (ប្រេងឆៅ និងហ្គាស) កាត់តាមច្រកសមុទ្រហ័រម៉ូស និងក៏បារម្ភផងដែរអំពីបញ្ហាអតិផរណា និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចសាកល។
អ្នកនាំពាក្យហ្វ៊ីលីពីនថ្លែងថាយើងកំពុងសម្លឹងមើលឱកាសដើម្បីលើកយកប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយនេះមកនិយាយ។ ជំនួបនៃប្រមុខការទូតអាស៊ាននៅថ្ងៃនេះក៏មានបញ្ហាប្រឈមនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួននោះទេ។ ពួកគេនឹងជួបគ្នាផ្ដោះប្ដូរយោបល់អំពីបញ្ហាជម្លោះនៅមីយ៉ាន់ម៉ា គិតទៅមានរយៈពេលជាង៥ឆ្នាំហើយចាប់តាំងពីមានរដ្ឋប្រហារយោធានៅប្រទេសនេះ និងការធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលដែលសម្លាប់មនុស្សប្រហែលមួយសែននាក់។ ប្រធានបទដទៃទៀតដែលអាចនឹងពិភាក្សានៅក្នុងកិច្ចជំនួបនោះគឺជម្លោះបូរណភាពទឹកដីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ អាស៊ាន និងចិនបានជជែកគ្នាជិតដប់ឆ្នាំហើយដើម្បីខិតខំសម្រេចឱ្យបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងនៃក្រមប្រតិបត្តិនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។
មុនពេលមានការជួបប្រជុំគ្នានេះ ហ្វ៊ីលីពីនចោទប្រកាន់ថាឆ្មាំល្បាតដែនសមុទ្ររបស់ចិនបានប្រព្រឹត្តអំពើកម្រោលវាយតប់ទៅលើក្បាលរបស់នាវឹកម្នាក់របស់ខ្លួន (ហ្វ៊ីលីពីន) ដោយប្រើប្រាស់ព្រនង់។ ហេតុការណ៍នោះកើតឡើងនៅលើកោះថូម៉ាស់ទី២ (Second Thomas Shoal) នៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងកាលពីថ្ងៃចន្ទ។ ប៉ុន្តែការចោទប្រកាន់នោះត្រូវឆ្មាំសមុទ្រចិនអះអាងថាជាការនិយាយភូតកុហក។ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ហ្វ៊ីលីពីនប្រកាសថ្កោលទោសជាទម្ងន់នូវអ្វីដែលខ្លួនចាត់ទុកថាជាទង្វើដ៏កម្រោល និងដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់ចិន។ អាមេរិកចោទថាចិនកំពុងបង្កភាពតានតឹងប្រឆាំងនឹងប្រតិបត្តិការស្របច្បាប់របស់យោធាហ្វ៊ីលីពីននៅលើដែនសមុទ្រ។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោកម៉ាកូ រូប៊ីអូ និងសមភាគីចិននឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំដែលដឹកនាំដោយអាស៊ាននារយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខនេះ ហើយលោកទាំង២អាចនឹងឆ្លៀតជួបគ្នាទ្វេភាគីថែមទៀតផង។ កិច្ចប្រជុំលើកនេះក៏ចូលរួមផងដែរដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា ជប៉ុន អូស្ត្រាលី កូរ៉េខាងត្បូង រុស្ស៊ី អង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុប។ លោករូប៊ីអូបានសរសេរបទវិចារណកថានៅលើទំព័រសារព័ត៌មានរបស់ហ្វ៊ីលីពីនដោយមិនបញ្ចេញឈ្មោះប្រទេសចិនទេ ប៉ុន្តែគេអាចដឹងថាលោកកំពុងដៀមដាមដាក់ចិន។ លោកថាអាមេរិកនៅតែប្ដេជ្ញាគាំទ្រការធ្វើនាវាចរណ៍ដោយសេរី។ ប្រសិនបើដែនសមុទ្រនោះធ្លាក់ទៅក្រោមការគ្រប់គ្រងផ្ដាច់មុខរបស់ប្រទេសមហាអំណាចណាមួយដែលត្រៀមប្រើប្រាស់វិស័យពាណិជ្ជកម្មធ្វើជាអាវុធផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ពេលនោះទាំងអាមេរិក និងបណ្ដារដ្ឋមួយចំនួននៅអាស៊ានត្រូវប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងផ្នែកអធិបតេយ្យភាព សន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ច។
លោករូប៊ីអូនៅតែនិយាយរំលឹកដដែលឡើងវិញនូវសេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការទីក្រុងឡាអេកាលពីឆ្នាំ២០១៦ស្ដីពីដំណោះស្រាយនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ លោកយល់ថានោះជាសេចក្ដីសម្រេចស្ថាពរ និងចងផ្អោបដោយកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់។ លោកថាអាមេរិកនឹងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនដើម្បីការពារហ្វ៊ីលីពីន និងសម្ព័ន្ធមិត្តដទៃទៀត។ ប្រទេសចិនមិនទទួលស្គាល់សេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការទីក្រុងឡាអេនោះទេ។ នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មួយទៀត អូស្ត្រាលីនៅថ្ងៃនេះប្រកាសផ្ដល់ដ្រូនទៅឱ្យហ្វ៊ីលីពីនគិតជាទឹកប្រាក់៦,៧លានដុល្លារដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពឃ្លាំមើលនៅលើលំហសមុទ្រ៕ ប្រភព៖ Reuters
ចែករំលែកព័តមាននេះ