ឱ្យតែពេលណាមានអារម្មណ៍ថាវិលមុខ ងងឹតមុខ ឬស្រឡះក្បាលមិនចង់ច្បាស់ មនុស្សភាគច្រើនតែងតែទម្លាក់កំហុសទៅលើ «ការខ្វះឈាម» ឬ «ទន់ខ្សោយរូបរាងកាយ» ហើយជ្រើសរើសការញ៉ាំថ្នាំបំប៉ន ឬសម្រាកមួយភWrap ដើម្បីបំបាត់អាការៈ។ ប៉ុន្តែ លោកអ្នកដឹងទេថា អាការៈវិលមុខញឹកញាប់ ឬវិលមុខមួយភាំងៗ រួចបាត់ទៅវិញ អាចជា «សញ្ញាព្រមានពណ៌ក្រហម» នៃគ្រោះថ្នាក់ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលទៅវិញទេ។
វេជ្ជសាស្ត្រហៅស្ថានភាពនេះថា TIA (Transient Ischemic Attack) ឬ «ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលបណ្តោះអាសន្ន (ស្រាល)» ដែលវាជារឿងដាច់ខាតមិនអាចមើលរំលងបានឡើយ។
តើ TIA ឬ ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលស្រាល ជាអ្វី?
TIA កើតឡើងនៅពេលដែលលំហូរឈាមដែលត្រូវទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល ត្រូវបានស្ទះ ឬកាត់ផ្តាច់មួយភាំង (ជាទូទៅត្រឹមតែប៉ុន្មាននាទី ទៅតិចជាង ២៤ ម៉ោង) ដោយសារតែកំណកឈាមតូចៗ ឬការរួមតូចនៃសរសៃឈាម។ បន្ទាប់មក កំណកឈាមនោះក៏រលាយទៅវិញ ហើយលំហូរឈាមក៏ដើរជាធម្មតា ដែលធ្វើឱ្យអាការៈទាំងឡាយរលាយបាត់ទៅវិញភ្លាមៗ។
ដោយសារតែវាមកលឿន បាត់ទៅវិញលឿនបែបនេះហើយ ទើបធ្វើឱ្យមនុស្សភាគច្រើនកើតការធ្វេសប្រហែស ដោយគិតថាវាគ្រាន់តែជាការវិលមុខធម្មតា។ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ វាគឺជារលកសញ្ញាព្រមានថា «សរសៃឈាមខួរក្បាលរបស់អ្នកកំពុងមានបញ្ហាហើយ បើមិនប្រញាប់ព្យាបាលទេ ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលពិតប្រាកដ (Stroke) ដែលបង្កជាពិការភាព ឬគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត អាចនឹងឈានមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗ»។
ធ្វើដូចម្តេចទើបដឹងថា វិលមុខបែបណាជាសញ្ញា TIA?
ក្រៅពីអាការៈវិលមុខ ឬវង្វេងវង្វាន់មួយភាំង លោកអ្នកត្រូវសង្កេតមើលសញ្ញារួមផ្សំផ្សេងទៀត ដែលស្តែងចេញមកភ្លាមៗ តាមគោលការណ៍ F.A.S.T ៖
-F – Face (ផ្ទៃមុខ)៖ មុខវៀចមួយចំហៀង ញញឹមមិនស្មើ ឬភ្នែកស្រុតចុះ។
-A – Arms (ដៃជើង)៖ ដៃ ឬជើងទន់ខ្សោយ ស្ពឹកស្រពន់មួយចំហៀងខ្លួន លើកមិនរួច ឬធ្លាក់ចុះមកវិញ។
-S – Speech (ការនិយាយ)៖ និយាយមិនច្បាស់អណ្តាត រកនឹកពាក្យនិយាយមិនឃើញ ឬស្តាប់សម្តីគេមិនយល់។
-T – Time (ពេលវេលា)៖ ទោះបីជាអាការៈទាំងនេះបាត់ទៅវិញក្នុងរយៈពេល ៥ ទៅ ១០ នាទីក៏ដោយ ក៏ត្រូវប្រញាប់បញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ ព្រោះពេលវេលាគឺជារឿងសំខាន់បំផុត។
កត្តាហានិភ័យដែលអ្នកគួរប្រុងប្រយ័ត្ន
អាការៈវិលមុខដែលបង្កឡើងដោយ TIA នេះ តែងតែកើតមានខ្ពស់ចំពោះបុគ្គលដែលមាន៖ ១. ជំងឺលើសឈាម (កត្តាចម្បងបំផុត) ២. ជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងខ្លាញ់ក្នុងឈាមខ្ពស់ ៣. អ្នកដែលជក់បារី ឬសេពគ្រឿងស្រវឹងច្រើន ៤. មនុស្សវ័យកណ្តាល និងមនុស្សចាស់ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នវ័យក្មេងក៏ជួបប្រទះច្រើនដែរ ដោយសារស្ត្រេស និងកង្វះការហាត់ប្រាណ។
ការពារប្រសើរជាងព្យាបាល
លើកក្រោយ បើមានអាការៈវិលមុខញឹកញាប់ កុំទាន់សន្និដ្ឋានដោយខ្លួនឯងថា «ខ្វះឈាម» រួចទិញថ្នាំលេបតាមចិត្តឡើយ។ ចូរទៅជួបគ្រូពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យវាស់សម្ពាធឈាម ឆ្លុះអេកូសរសៃឈាមក ឬពិនិត្យឈាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ៕
<<កំណត់សម្គាល់: រាល់ការបញ្ចេញមតិទៅលើអត្ថបទមិនមែនជាការទទួលខុសត្រូវរបស់កោះសន្តិភាពទេ។ វាជាការទទួលខុសត្រួវដោយផ្ទាល់របស់អ្នកបញ្ចេញមតិ។ ដូច្នេះ សូមមិត្តអ្នកអានទាំងអស់ ធ្វើការបញ្ចេញ មតិប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ មានសីលធម៌ និង ប្រកបដោយន័យស្ថាបនា ហើយចៀសវាង ការបញ្ចេញមតិណាដែលមិនពិត ជេរប្រមាថ និង អុជអាល នាំដល់ការយល់ច្រឡំ ឬ ការរើសអើង ជាតិសាសន៍ សាសនា ឬក៏ បុគ្គលណាមួយ។>>
ចែករំលែកព័តមាននេះ