រាជធានីភ្នំពេញ ៖ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃកម្ពុជា បានគូសបញ្ជាក់ថា ឱកាសចរចាទ្វេភាគី រវាងកម្ពុជា និងថៃ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី លើការទាមទារដែនសមុទ្រ ត្រួតស៊ីគ្នា ត្រូវបានប្រើប្រាស់អស់លទ្ធភាពហើយ ។
តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ផ្ញើជូនជនរួមជាតិកម្ពុជា ស្ដីពីដំណោះស្រាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ពាក់ព័ន្ធនឹងការទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា ជាមួយប្រទេសថៃ នាថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ កម្ពុជា និងថៃ មានក្របខណ្ឌទ្វេភាគី ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី លើការទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា ក្របខណ្ឌទ្វេភាគីនេះ គឺអនុស្សារណៈ នៃការយោគយល់គ្នា ឆ្នាំ២០០១ ឬហៅថា MoU 2001 ។
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានរំលឹកថា អនុស្សារណៈ នៃការយោគយល់គ្នានេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការយល់ឃើញ ជាមួយគ្នាថា ប្រទេសទាំងពីរ គួរតែធ្វើការរួមគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយព្រំដែនសមុទ្រ និងអភិវឌ្ឍន៍ធនធាន នៅក្នុងតំបន់ទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា ដោយសន្តិវិធី និងសម្រាប់ផលប្រយោជន៍ ទោវិញទៅមក ។
ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចធិបតី បានអះអាងថា នៅពេលដែលរាជរដ្ឋាភិបាលថៃ បានប្រកាសថា នឹងដកខ្លួនចេញពីក្របខណ្ឌទ្វេភាគី ដ៏យូរអង្វែងនេះ កម្ពុជាបានស្នើឱ្យភាគីថៃ ពិចារណាឡើងវិញ ប៉ុន្តែជាគួរឱ្យសោគស្តាយភាគីថៃ នៅតែសម្រេចចិត្តដើរចេញពីក្របខណ្ឌទ្វេភាគីនេះដដែល ការណ៍នេះ មានន័យថា MoU 2001 ដែលជាក្របខណ្ឌទ្វេភាគីព្រមព្រៀងគ្នាតែមួយគត់ សម្រាប់ដោះស្រាយតំបន់ទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា ក្នុងរយៈពេលជាង២៥ឆ្នាំកន្លងមក មិនអាចបន្តយកមកប្រើប្រាស់ទៀតបានឡើយ ។
សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖ “ការណ៍នេះបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ឱកាសចរចាទ្វេភាគី ដើម្បីឈានទៅរកដំណោះស្រាយ ត្រូវបានប្រើប្រាស់អស់លទ្ធភាពហើយ ហេតុដូច្នេះរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានពិចារណាយ៉ាងម៉ត់ចត់បំផុត នូវរាល់ជម្រើសផ្លូវច្បាប់ និងដោយសន្តិវិធី ដែលមាននិងអាចអនុវត្តទៅបាន” ។
អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីនីតិសមុទ្រ ដែលស្គាល់ជាទូទៅថា UNCLOS ជាសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ ដែលកំណត់នូវសិទ្ធិ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋភាគីនានា ពាក់ព័ន្ធនឹងដែនសមុទ្រ ដែលក្នុងនោះទាំងកម្ពុជា និងថៃ ជារដ្ឋភាគី នៃអនុសញ្ញានេះ។ ការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ គឺជាយន្តការផ្លូវច្បាប់ដោយសន្តិវិធី នៅក្រោមអនុសញ្ញា UNCLOS ។ យន្តការនេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសទាំងពីរ បង្ហាញនូវជំហររបស់ខ្លួន នៅចំពោះមុខគណៈកម្មការឯករាជ្យមួយ ដែលមានសមាជិកជាអ្នកផ្សះផ្សាចំនួន៥រូប និងសុទ្ធតែជាអ្នកជំនាញឈានមុខផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិ ។ ការប្រើប្រាស់យន្តការផ្សះផ្សា ដោយបង្ខំ លើកដំបូងបង្អស់ ត្រូវបានអនុវត្តដោយជោគជ័យក្នុង ករណីវិវាទរវាងប្រទេសទីម័រខាងកើត និងអូស្ត្រាលី តាមរយៈដំណើរការ នៃយន្តការនេះ ប្រទេសទាំងពីរ បានដោះស្រាយព្រំដែនសមុទ្រដោយសន្តិវិធីនៅឆ្នាំ២០១៨ ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ