ADផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

Picture

ប្រទេស​ថៃ​ទៅ​អនាគត​អាច​នឹង​ដូរ​រាជ​ធានី​ព្រោះតែ​បញ្ហា​អាកាស​ធាតុ

1 ខែ មុន

តើ​ប្រទេស​ថៃ​ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​រាជ​ធានី​ ឬ​យ៉ាង​ណា​​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ​? នេះ​ជា​សំណួរ​ដ៏​ធំ​១​​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​​​​នៅ​ពេល​​​កម្ដៅ​ហក់​ឡើង​ខ្ពស់​ឥត​ឈប់​ឈរ​ពី​១​​ឆ្នាំ​ទៅ​១​ឆ្នាំ​។ ជា​ពិសេស​ នៅ​រដូវ​ប្រាំង​ម្ដុំ​ខែ​ចេត្រ​​គឺ​ក្ដៅ​ពេញ​បន្ទុក។ ​​ពេល​ខ្លះ​ហក់​​ឡើង​ដល់​៥២​អង្សា​។ ​ប៉ុន្តែ​បញ្ហា​ដែល​រឹត​តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​នោះ​គឺ​ការ​ហក់​ឡើង​នៃ​កម្ពស់​ទឹក​សមុទ្រ។ មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ថៃ​ទទួល​បន្ទុក​ខាង​​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ប្រែ​ប្រួល​អាកាស​ធាតុ​បាន​ប្រាប់​ទី​ភ្នាក់​ងារ​ព័ត៌​មាន​អា​អែហ្វ​ប៉េ​ថា​ប្រទេស​ថៃ​ប្រហែល​ជា​ត្រូវ​គិត​គូរ​ពិចារណា​​ទៅ​ដល់​​គម្រោង​​រុះ​​រើ​ទី​តាំង​រាជ​ធានី​បាង​​កក​ ឬ​ភាសា​ថៃ​ហៅ​ថា​ក្រុង​ថេប​មហា​នគរ​នេះ​ទៅ​ទី​កន្លែង​ផ្សេង​ហើយ​ទើប​បាន​។ ការ​វាស់​ស្ទង់​កត្តា​ភូមិ​សាស្ត្រ​ជា​ច្រើន​លើក​ច្រើន​សា​កន្លង​មក​​នេះ​​បង្ហាញ​ថា​ទី​ក្រុង​បាង​កក​ជា​តំបន់​ទំនាប។​​…

តើ​ប្រទេស​ថៃ​ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​រាជ​ធានី​ ឬ​យ៉ាង​ណា​​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ​? នេះ​ជា​សំណួរ​ដ៏​ធំ​១​​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​​​​នៅ​ពេល​​​កម្ដៅ​ហក់​ឡើង​ខ្ពស់​ឥត​ឈប់​ឈរ​ពី​១​​ឆ្នាំ​ទៅ​១​ឆ្នាំ​។ ជា​ពិសេស​ នៅ​រដូវ​ប្រាំង​ម្ដុំ​ខែ​ចេត្រ​​គឺ​ក្ដៅ​ពេញ​បន្ទុក។ ​​ពេល​ខ្លះ​ហក់​​ឡើង​ដល់​៥២​អង្សា​។ ​ប៉ុន្តែ​បញ្ហា​ដែល​រឹត​តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​នោះ​គឺ​ការ​ហក់​ឡើង​នៃ​កម្ពស់​ទឹក​សមុទ្រ។

មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ថៃ​ទទួល​បន្ទុក​ខាង​​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ប្រែ​ប្រួល​អាកាស​ធាតុ​បាន​ប្រាប់​ទី​ភ្នាក់​ងារ​ព័ត៌​មាន​អា​អែហ្វ​ប៉េ​ថា​ប្រទេស​ថៃ​ប្រហែល​ជា​ត្រូវ​គិត​គូរ​ពិចារណា​​ទៅ​ដល់​​គម្រោង​​រុះ​​រើ​ទី​តាំង​រាជ​ធានី​បាង​​កក​ ឬ​ភាសា​ថៃ​ហៅ​ថា​ក្រុង​ថេប​មហា​នគរ​នេះ​ទៅ​ទី​កន្លែង​ផ្សេង​ហើយ​ទើប​បាន​។ ការ​វាស់​ស្ទង់​កត្តា​ភូមិ​សាស្ត្រ​ជា​ច្រើន​លើក​ច្រើន​សា​កន្លង​មក​​នេះ​​បង្ហាញ​ថា​ទី​ក្រុង​បាង​កក​ជា​តំបន់​ទំនាប។​​ ម៉្លោះ​ហើយ​​​ប្រឈម​នឹង​ការ​លិច​ទៅ​បាត​សមុទ្រ​នា​ពេល​អនាគត​យ៉ាង​យូរ​ត្រឹម​ចុង​សតវត្ស​ទី​២១​នេះ​។

នៅ​ពេល​និយាយ​ដល់​ចំណុច​នេះ គេ​នឹក​ឃើញ​ទៅ​ដល់​ទី​ក្រុង​មួយ​ចំនួន​ដែល​បាន​លិច​បាត់​ទៅ​បាត​សមុទ្រ​ដោយ​សារ​ការ​ហក់​ឡើង​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ទៅ​ៗ​នៃ​​ទឹក​សមុទ្រ​។ អ្នក​ខ្លះ​​គិត​ថា​​មនុស្ស​ពី​ដើម​សាង​សង់​ទី​ក្រុង​នៅ​បាត​សមុទ្រ​។ ​មិន​មែន​ដូច្នេះ​ទេ។​​ គ្មាន​នរណា​​​សាង​សង់​ទី​ក្រុង​នៅ​បាត​សមុទ្រ​ទេ​។ រស់​នៅ​ដូច​ម្ដេច​នឹង​កើត? ទី​ក្រុង​​​បាត​សមុទ្រ​ទាំង​នោះ​មុន​ដំបូង​នៅ​លើ​គោក​ទេ​។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​​​សារ​ទឹក​សមុទ្រ​ចេះ​តែ​ហក់​ខ្ពស់​ជា​លំដាប់​។ យូរ​ៗ​ទៅ​ធ្វើ​ឱ្យ​មនុស្ស​ត្រូវ​តែ​បង្ខំ​ចិត្ត​ចាក​ចេញ​​ពី​ទី​​កន្លែង​​នោះ​​។

ទី​ក្រុង​​បាត​សមុទ្រ​

​ឧទាហរណ៍​​ជាក់​ស្ដែង​មួយ​ទៀត​គឺ​​​ប្រទេស​ហូឡង់​។ ៥០%​នៃ​ប្រទេស​ហូឡង់​​ជា​តំបន់​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​កម្ពស់​ទឹក​សមុទ្រ​​​​។ ដូច្នេះ វិធី​តែ​មួយ​គត់​គឺ​ត្រូវ​តែ​សាង​សង់​ទំនប់​​​​ទឹក​ធំ​ៗ​ឱ្យ​បាន​រឹង​មាំ​ព័ទ្ធ​ជុំ​វិញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​ ​។ និយាយ​ជា​រួម​, ការ​សាង​សង់​ទំនប់​ទឹក​គឺ​ជា​វិស័យ​សំខាន់​ជា​អាយុ​ជីវិត​របស់​ប្រទេស​ហូឡង់​​តែ​ម្ដង​។ ​សម្រាប់​ទី​ក្រុង​បាងកក​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះមិន​ចាំ​បាច់​ដល់​ទឹក​សមុទ្រ​ហក់​ឡើង​ខ្ពស់​ទេ​ សូម្បី​តែ​​​ភ្លៀង​ធ្លាក់​​​ម្ដង​ៗ​លិច​ទីក្រុង​​​បាងកក​ស្ទើរ​​​គ្រប់​ទី​កន្លែង។ ​លិច​ម្ដង​ៗ​មិន​មែន​តិច​ថ្ងៃ​ទេ​ទម្រាំ​ស្រក​ទៅ​វិញ​​​។

ទំនប់ទឹក​នៅ​ប្រទេស​ហូឡង់

លោក​ផាវិច កេសា​វ៉ាវង្ស (Pavich Kesavawong) ជា​អគ្គ​នាយក​រង​នៃ​នាយក​ដ្ឋាន​គ្រប់​គ្រង​ការ​​ប្រែ​ប្រួល​អាកាស​ធាតុ​ និង​បរិស្ថាន​ប្រាប់​ថា​ទី​ក្រុង​បាងកក​ទំ​នង​ជា​មិន​អាច​ដើរ​ទាន់​សភាព​ការណ៍​វិវត្ត​នៅ​លើ​ពិភព​លោក​​ទេ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ប្រែ​ប្រួល​អាកាស​ធាតុ​។ ជាក់​ស្ដែង​ យើង​លើស​គេ​១,៥​អង្សា​។ ឥឡូវ​នេះ​ យើង​ត្រូវយក​ពេល​មក​គិត​ថា​តើ​ត្រូវ​ដើរ​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ណា​។​

មន្ត្រី​រូប​នេះ​ស្រមៃ​ឃើញ​ថា​ទី​ក្រុង​បាងកក​ស្ថិត​នៅ​ពី​ក្រោម​កម្ពស់​ទឹក​សមុទ្រ​រួច​​ទៅ​ហើយ​ដោយ​យោង​ទៅ​តាម​សភាព​ការណ៍​បច្ចុប្បន្ន​។ គណៈ​អភិបាល​ទី​ក្រុង​បាងកក​​​​កំពុង​ពិនិត្យ​មើល​វិធាន​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ដូច​ជា​សាង​សង់​ទំនប់​ទឹក​ដូច​នៅ​ប្រទេស​ហូឡង់​។ ប៉ុន្តែ​លោក​ផាវិច​យល់​ឃើញ​ថា​បើ​ចង់​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះជា​ស្ថាពរ​​​លុះត្រា​តែ​រើ​ទី​តាំង​រាជ​ធានី​​​ពី​បាងកក​ទៅ​កន្លែង​ផ្សេង​។ ប៉ុន្តែ​លោក​ទទួ​លស្គាល់​ថា​​​នេះ​​ជា​កិច្ច​ការ​ដ៏​ធំ​មួយ និង​ដ៏​ស្មុគ​ស្មាញ​បំផុត​។ ​ដូច្នេះ វា​​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ការ​គិត​នៅ​ឡើយ​ទេ​។

ការ​រើ​ទី​តាំង​រដ្ឋ​ធានី ឬ​រាជ​ធានី នៅ​ប្រទេស​ខ្លះ​កំពុង​ធ្វើ​ជា​បណ្ដើរ​ៗ​ហើយ​​។ ដូច​ជា​​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​បាន​សម្រេច​រើ​រដ្ឋ​ធានីពី​ហ្សា​កាតា​ទៅ​នូសាន់​ថារ៉ា​ (​Nusantara) ស្ថិត​នៅ​លើ​កោះ​ប័រនីអូ (Borneo) ដោយ​ចំណាយ​ថវិកា​ជាតិ​ពី​៣២-៣៥​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។ ​​ហ្សា​កាតាតូច​​​ចង្អៀត​​​​ធ្វើ​ឱ្យ​ពិបាក​ធ្វើ​ដំណើរ​ទាំង​មន្ត្រី​បម្រើ​ការ​តាម​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​, អ្នក​ធ្វើ​ការឯក​ជន និង​អ្នក​ប្រកប​អាជីវ​កម្ម​ផ្សេង​ៗ​។

រដ្ឋ​ធានី​ថ្មី​ (នូសាន់ថារ៉ា -Nusantara) របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​នា​ពេល​អនាគត​

បញ្ហា​នេះ​ធ្វើ​ឱ្យ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ខាត​បង់​ថវិកា​១​ឆ្នាំៗ​​រាប់​សិប​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ដោយ​សារកក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​។ ​ហ្សា​កាតា​ក៏​ធ្លាប់​ហែល​ឆ្លង​ដូច​ទី​ក្រុង​បាងកក​ដែរ។​​ ទីក្រុង​នេះ​ធ្លាប់​មាន​ខ្យល់​ពុល​ខ្លាំង​, ធ្លាប់​មាន​អាកាស​ធាតុ​ក្ដៅ​ខ្លាំង និង​ធ្លាប់​ជួប​ប្រទះ​នឹង​ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​ខ្លាំង​។ ស្ទះ​ផ្លូវ​ម្ដង​ៗ​រាប់​ម៉ោង​ទម្រាំ​ចេញ​រួច​។

ការ​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​នៅ​ទី​ក្រុង​ហ្សា​កាតា

បញ្ហា​ទី​ក្រុង​បាងកក​ជួប​ប្រទះ​នឹង​អាកាស​ធាតុ​ក្ដៅ​ខ្លាំង​នៅ​រដូវ​​ប្រាំង​មិន​ងាយ ឬ​មិន​អាច​ដោះ​ស្រាយ​ចេញ​តែ​ម្ដង​ដោយ​សារតំបន់​ខ្សែ​ក្រវាត់​ទី​ក្រុង​បាងកក​សុទ្ធ​តែ​ជា​តំបន់​កសិកម្ម​។ ដូច្នេះ នៅ​ពេល​ជិត​ដល់​ខែ​វស្សា​​ម្ដង​ៗ​ កសិករ​នឹង​ដុត​ព្រៃ​​គម្ពោត ឬ​រុក្ខ​ជាតិ​ងាប់​ៗ​ដើម្បី​រាន​ដី​ដាំ​ដំណាំ​។

កសិករ​ដុត​ព្រៃ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ

ម៉្លោះ​ហើយ​ ផ្សែង​អ័ព្ទ និង​កម្ដៅ​នឹង​ជះ​ទៅ​លើ​ទី​ក្រុង​បាងកក​ពី​គ្រប់​ជ្រុង​។ ប្រទេស​ថៃ​សម្រេច​ចិត្ត​បិទ​ទ្វារ​សួន​ឧទ្យាន​ជាតិ​ជា​ច្រើន​កន្លែង​ដើម្បី​ផ្អាក​ទទួល​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​​ជា​បណ្ដោះ​អាសន្ន​ព្រោះ​​​អាកាស​ធាតុក្ដៅ​​​ធ្វើ​ឱ្យ​​ផ្កា​ថ្ម​នៅ​បាត​សមុទ្រប្រែ​ជា​ស្លោក និង​ស្រពាប់​ស្រពោន​បាត់​បង់​សម្ផស្ស​អស់​រលីង​។ លោក​ផាវិច​ថ្លែង​ថា​​​មជ្ឈមណ្ឌល​កម្សាន្ត​​នឹង​បន្ត​បិទ​ទ្វារ​ជា​ច្រើន​កន្លែង​ទៀត​៕​

អត្ថបទសរសេរ ដោយ

កែសម្រួលដោយ