រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ដោយមានការព្រួយបារម្ភពីការយកពន្ធអាករលើតម្លៃបន្ថែម (VAT ១០%)លើរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ដែលអាចនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការប្រកួតប្រជែងក្នុងស្រុក ក៏ដូចជាផ្តល់ឱកាសដល់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវអាចរក្សាជំហរបានក្នុងការផលិត និងការប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងការហូរចូលអង្ករមកពីប្រទេសជិត ខាង និងដើម្បីត្រៀមខ្លួនចូលសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន សហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជាមើលឃើញថា ការលើកលែងពន្ធអាករលើតម្លៃបន្ថែម( VAT ១០% ) អាចឲ្យវិស័យស្រូវអង្ករកម្ពុជាប្រកួតប្រជែងទីផ្សារដោយស្មើភាព ។
ប្រធានគណៈកម្មាធិការកែទម្រង់ថ្លៃដើម និងជាអនុប្រធានសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា លោក គឹម សាវុធ បានប្រាប់កោះសន្តិភាពថា សហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជាបានស្នើទៅអគ្គនាយកពន្ធដារ ឲ្យពិចារណាទៅលើពន្ធVAT១០% ទៅលើរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ។ លោកលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលថៃ គេមិនដែលយកពន្ធVATទៅលើរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវរបស់គេទេ តែចំណែកកម្ពុជាយក។ លោកមានប្រសាសន៍ថា ៖ « ឥឡូវនេះឈានដល់ដំណាក់កាលមួយទៀត ដែលយើងនឹងចូលរួមនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន អុីចឹងកាលណាសមាជិករោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវយើងបង់ពន្ធច្រើនជាងថៃ វាអាចមានផលវិបាកនៅពេលយើងចូលក្នុងសមាគមសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន អុីចឹងសុំឲ្យគាត់ពិចារណាអំពីពន្ធ VAT ទៅលើរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ហើយនេះក៏ជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដើម្បីឲ្យរោងម៉ាស៊ីនស្រូវក្នុងស្រុក អាចមិនឲ្យក្ស័យធនបាន » ។
លោកបន្តថា ៖ « ការស្នើសុំនេះ យើងមិនសំដៅតែក្រុមហ៊ុននាំចេញនោះទេ គឺយើងសំដៅលើរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវទាំងអស់របស់កម្ពុជា ហើយអ្វីដែលយើងស្នើឲ្យគាត់ពិចារណាហ្នឹង គឺដើម្បីក្រោយពេលយើងចូលសមាគមសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន គ្រប់ម្ចាស់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវយើងមានលទ្ធភាពប្រកួតប្រជែងដោយស្មើភាព កុំឲ្យចាញ់ប្រៀបគេ ព្រោះបច្ចុប្បន្នយើងចាញ់ប្រៀបគេ ដោយរោងម៉ាស៊ីនបរទេសកិន អង្ករយកមកលក់ឲ្យខ្មែរថោក ព្រោះតែគេបង់ពន្ធថោក » ។
សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន ជាការងារសំខាន់ដែលអាចប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សមាជិករោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ នៅថ្ងៃខាងមុខខាងសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា ត្រូវការជួបជាមួយនឹងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដើម្បីពិភាក្សាអំពីរបាំងពាណិជ្ជកម្មមិនមែនពន្ធគយ ។ «របាំងមិនមែនពន្ធគយនេះជាក់ស្តែងនៅរាល់ថ្ងៃ យើងមិនអាចនាំចេញអង្ករទៅលក់ដោយសេរីនៅហ្វ៊ីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី ព្រុយណេ និងម៉ាឡេស៊ី បានទេ គឺយើងត្រូវឆ្លងកាត់នូវអន្តរការីរបស់រដ្ឋាភិបាលមួយ មានន័យថា រដ្ឋាភិបាលហ្នឹងចុះហត្ថលេខាអនុញ្ញាត ទើបយើងអាចយកទៅលក់បាន បើយើងគ្រាន់តែជួបជាមួយម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនមួយនៅប្រទេសទាំងនោះ ដោយគាត់បានឯកភាពទិញហើយ យើងដឹកទៅលក់អត់បានទេ ព្រោះក្រុមហ៊ុនទាំងនោះអត់មានសិទ្ធិនាំចូលអង្ករនោះទេ ។ តែដោយឡែកប្រទេសផ្សេងទៀតអាចនាំអង្ករមកលក់នៅកម្ពុជាបានដោយសេរី ដោយសារតែយើងខ្វះនីតិវិធីច្បាប់ដើម្បីធ្វើជារនាំងដែលហៅថារនាំងពាណិជ្ជកម្មមិនមែនពន្ធគយ» ។ នេះបើតាមលោក គឹម សាវុធ ប្រធានគណៈកម្មាធិការកែទម្រង់ថ្លៃដើម និងជាអនុប្រធានសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា បានលើកឡើង ។
អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានស្វែងយល់និងទទួលស្គាល់អំពីផលលំបាកទាំងឡាយដែលរោងម៉ាស៊ីន បាននិងកំពុងប្រឈម ។ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារបានចងក្រងសរសេរនូវបទដ្ឋានគតិយុត្តជូនដល់ក្រសួងនិងរាជរដា្ឋភិបាល ដោយបានសុំឲ្យរួចពន្ធអាករលើតម្លៃបន្ថែម VAT ១០% ទាំងស្រុងចំពោះរាល់ការផ្គត់ផ្គង់ផល និងអនុផលកសិកម្ម ដែលក្នុងនោះរាប់ទាំងអង្ករផងដែរ ហើយសង្ឃឹមថា ច្បាប់នេះនឹងអាចត្រូវបានអនុម័ត និងអនុវត្តបាននៅដើមឆ្នាំ ២០១៦ខាងមុខ ។ នេះបើយោងតាមលោក វ៉ាន់ ពុទ្ធិពល អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារឆ្លើយតបទៅខាងសហពន្ធ័ស្រូវអង្ករកម្ពុជានៅជំនួបពិភាក្សាកាលពីពេលកន្លងទៅ ។
ទាក់ទងនឹងការស្នើសុំឲ្យមានការលើកលែង VAT១០%នេះ លោក សុង សារ៉ន អគ្គនាយកនិងជាប្រធានក្រុមហ៊ុន AMRU Rice (Cambodia)មានប្រសាសន៍ថា វាផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនទៅដល់ទីផ្សារនៅក្នុងស្រុក មិនឲ្យគាត់មិនមានការភ័យខ្លាចទៅលើកកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធ ។ « ប្រសិនយើងលើកលែងមិនយកពន្ធ VATនេះ ខ្ញុំជឿថា ម្ចាស់រោងម៉ាស៊ីនទាំងអស់ គាត់នឹងសប្បាយរីករាយនូវការមិនយកពន្ធនេះ គឺគាត់អាចលក់ក្នុងតម្លៃមួយច្បាស់លាស់ » ។
លោកបន្តថា តើរាល់ថ្ងៃនេះមានរោងម៉ាស៊ីនប៉ុន្មានបង់ពន្ធ ? នៅពេលម្ចាស់រោងម៉ាស៊ីនបង់ពន្ធអាករលើតម្លៃបន្ថែម១០%នេះ ខ្ញុំយល់ថាគាត់មិនមានប្រាក់ចំណេញទេនៅក្នុងការងាររកស៊ីរបស់ពួកគាត់ ។ ចំពោះការស្នើសុំរបស់សហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា (អ.ស.ក) នេះ ពិតជាត្រឹមត្រូវ ហើយខ្ញុំគាំទ១០០ភាគរយ ទៅលើការស្នើសុំនេះ ដើម្បីឲ្យរោងម៉ាស៊ីនកិនលក់នៅក្នុងស្រុកគាត់អាចរស់បានផង បើមិនអុីចឹងទេ គាត់មិនអាចប្រកួតប្រជែងឈ្នះគេទេ » ។
កន្លងមក ការបង់ពន្ធ VAT 10% សម្រាប់ម្ចាស់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវភាគច្រើន គាត់មិនសូវជាយល់ទេ ប្រសិនជាសួរទៅតាមរោងម៉ាស៊ីនឲ្យគាត់ជួយបំពេញបែបបទពន្ធនេះសួរថា គាត់ចេះទេ ? គឺគាត់មិនទាន់ចេះទេ មកដល់ឥឡូវ រោងម៉ាស៊ីនភាគច្រើន គាត់មិនទាន់យល់ពីកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធនេះ តែបើគាត់បង់ពន្ធមែននោះ ការប្រកួតប្រជែងរបស់ពួកគាត់ ពិតជាមិនឈ្នះគេទេ ។
ចំពោះការឆ្លើយតបរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារថា ច្បាប់នេះនឹងអាចត្រូវបានអនុម័តនិងអនុវត្តបាននៅដើមឆ្នាំ ២០១៦ សម្រាប់ លោក សុង សារ៉ន ថ្លែងថា «ខ្ញុំឃើញថា វាប៉ះពាល់ ព្រោះអង្ករជាទំនិញមួយដែលងាយរប៉ះពាល់ជាងមុខទំនិញផ្សេងៗ ។ ម្យ៉ាងទៀតរាល់ការវិនិយោគរបស់ពួកគាត់ ដើមទុនភាគច្រើន គាត់ខ្ចីពីធនាគារ អុីចឹងគាត់មានកាតព្វកិច្ចបង់ការប្រាក់ជូនធនាគារ ហើយរាល់បំណុលរបស់ពួកគាត់ អ្នកណាទទួលខុសត្រូវ ? បើយើមិនជួយនៅពេលឥឡូវ បើចាំដល់ឆ្នាំ២០១៦ឬឆ្នាំ២០១៧ ទើបជួយ ពេលនោះវាចង់ហួស ឬអាចនឹងក្ស័យធន ស្របពេលសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានចូលមក យើងនឹងចាញ់គេ ។ ខ្ញុំគិតថា គួតែពិចារណាធ្វើយ៉ាងម៉េចឲ្យបានមុនឆ្នាំ២០១៦ទៅ ដើម្បីឲ្យគាត់មានលទ្ធភាព ហើយខ្ញុំជឿថា រោងម៉ាស៊ីននៅក្នុងSMEsរបស់យើងនឹងរស់រវើកឡើងវិញ » ។
យោងតាមរបាយការណ៍របស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ បានឲ្យដឹងថា ការប្រមូលពន្ធក្នុងរយៈពេល៩ខែឆ្នាំ២០១៥នេះ មានកំណើនប្រមាណ២៥,៥៣% ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៤ ។ ក្នុងនោះចំនួនពន្ធតាមប្រភេទពន្ធសំខាន់ៗមួយចំនួន មានការកើនឡើង ដោយពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស កើនឡើង២១,៣% ពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ២៧,៦% អាករលើតម្លៃបន្ថែមកើនឡើងប្រមាណ១៥,៩% និងអាករពិសេសកើនប្រមាណ២៧,១% ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ