ADផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

Picture

ត្រាំ​ព្រ.មា.ន​ថាប្រទេស​ណា​ក៏​ដោយ​ដែល​ហ៊ាន​ជួយ​អ៊ីរ៉ង់​នឹង​ទទួល​រង​ផល​វិបាក​សេដ្ឋ​កិច្ច​យ៉ាង​ធំ​ធេង

12 ម៉ោង មុន

ទី​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន៖ ថ្ងៃ​នេះ លោក​ដូណាល់​ត្រាំ​ចេញ​សេចក្ដី​ព្រមាន​ធ្ងន់​​ៗ​ថា​លោក​នឹង​ចាត់​ការ​បំផ្លាញ​សេដ្ឋ​កិច្ច​របស់​ប្រទេស​ណា​ក៏​ដោយ​ដែល​ហ៊ាន​ជួយ​ជ្រោម​ជ្រែង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់​តាម​គ្រប់​រូប​ភាព​។ លោក​ថ្លែង​ដូច្នេះ​ស្រប​ពេល​ដែល​អាមេរិក​កំពុង​តែ​ស្វះ​ស្វែង​រក​ការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​អ៊ីរ៉ង់​។ ចាប់​តាំង​ពី​សង្គ្រាម​នេះ​ផ្ទុះ​ឡើង​កាល​ពី​ចុង​ខែ​កុម្ភៈ មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់​បាន​ស្លាប់,​ បណ្ដា​ប្រទេស​នៅ​ឈូង​សមុទ្រ​ពែក្ស​ត្រូវ​បាន​អូស​ទាញ​ឱ្យ​ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​​ ហើយ​ទី​ផ្សារ​ពិភព​លោក​ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​​ក្នុង​វិបត្តិ​។ អ៊ីរ៉ង់​កំពុង​ខិត​ខំ​ពង្រឹង​ជំហរ​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​គ្រប់​គ្រង​ច្រក​សមុទ្រ​ហ័រ​ម៉ូស​។ អា​មេរិក​ និង​អ៊ីរ៉ង់​ធ្លាប់​បាន​ប្រកាស​បទ​ឈប់​បាញ់​ចំនួន​២​ដង​រួច​មក​ហើយ​កាល​ពី​ខែ​មេសា​ម្ដង និង​ខែ​មិថុនា​ម្ដង​ទៀត​។ គោល​ដៅ​នៃ​បទ​ឈប់​បាញ់​ទាំង​នេះ​ដើម្បី​បើក​ច្រក​សមុទ្រ​ហ័រ​ម៉ូស​ឡើង​វិញ​។ ប៉ុន្តែ​បទ​ឈប់​បាញ់​ទាំង​នេះ​មាន​ជីវិត​រស់​នៅ​មិន​បាន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ទេ​ក៏​ស្លាប់​ទៅ​វិញ។

​នៅ​ក្នុង​ការ​បង្ហោះ​សារ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម​កាល​ពី​យប់​មិញ លោក​ត្រាំ​បាន​សន្យា​ថា​នឹង​ធ្វើ​សង្គ្រាម​សេដ្ឋ​កិច្ច​ និង​សង្គ្រាម​ដាក់​ឱ្យ​នៅ​ឯកោ​នៅ​ក្នុង​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​មក​។ លោក​គ្រាន់​តែ​និយាយ​ដោយ​ខ្លី​ៗ​តែ​ត្រឹម​នេះ​ដោយ​មិន​បាន​បរិយាយ​លម្អិត​ពេក​ទេ​។ អស់​រយៈ​ពេល​ជិត​៥០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ចាប់​តាំង​ពី​ក្រោយ​បដិវត្ត​ឥស្លាមឆ្នាំ​១៩៧៩​ ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់​បន្ត​ទទួល​រង​ការ​ដាក់​ទណ្ឌ​កម្ម​សេដ្ឋ​កិច្ច​ជា​ហូរ​ហែ​ងើប​មុខ​មិន​រួច​ឡើយ​​បន្ទាប់​ពី​ពួក​គេ​ផ្ដួល​រំលំ​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​របស់​អាមេរិក​គឺ​អតីត​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​សា​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ពី​តំណែង​។ លោក​ត្រាំ​សរ​សេរ​រៀប​រាប់​ថា​ប្រទេស​ណា​ក៏​ដោយ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ស្ថាប័ន​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​, ជំនួញ, ព្រលាន​យន្ត​ហោះ​ ឬ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋាភិបាល​របស់​ខ្លួន​ផ្ដល់​អត្ថ​ប្រយោជន៍​​កម្រិត​ណា​ក៏​ដោយ​សម្រាប់​អ៊ីរ៉ង់​ ពួក​គេ​នឹង​ទទួល​រង​ផល​វិបាក​សេដ្ឋ​កិច្ច​ដ៏​មហិ​មា​។ រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេស​អ៊ីរ៉ង់​ លោក​អាបាស់​ អារ៉ាក់​ឈី ចាត់​ទុក​សម្ដី​របស់​ត្រាំ​ជា​ចេត​នា​បំភាន់​​​មតិ​សា​ធារណៈ​របស់​ពល​រដ្ឋ​អាមេរិក​មិន​ឱ្យ​​គិត​គូរ​អំពី​បញ្ហា​ហិរញ្ញវត្ថុ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​​​។ ក្នុង​នោះ ក៏​មាន​បញ្ហា​បំណុល​វ័ណ្ឌ​ក និង​អត្រា​ការ​ប្រាក់​កម្ចី​ហក់​ឡើង​ខ្ពស់​​ផង​ដែរ​។

លោក​អារ៉ាក់​ឈី​ថ្លែង​បន្ត​ទៀត​ថាការ​ដែល​ទី​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​បន្ត​អនុ​វត្ត​នូវ​អ្វី​ដែល​លោក​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​នយោបាយ​បរាជ័យ​នោះ​ ពេល​នោះ​លោក​យល់​ថា​អាមេរិក​បាន​ត្រឹម​តែ​ទទួល​បរាជ័យ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ប៉ុណ្ណោះ​។ លោក​បង្ហោះ​សារ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​អ៊ិច​ថា​គំនិត​ភេរវ​កម្ម​សេដ្ឋ​កិច្ច​របស់​អាមេរិក​បង្ក​ការ​គំរាម​កំហែង​ចំពោះ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពិភព​លោក​ និង​អធិប​តេយ្យ​ភាព​ជាតិ​របស់​បណ្ដា​ប្រទេស​នានា​នៅ​លើ​សាកល​លោក​។ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ លោក​ត្រាំ​មិន​ទាន់​សម្រេច​គោល​ដៅ​របស់​ខ្លួន​​​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​​​ទេ​។ នោះ​គឺ​ការ​កាត់​រំសាយ​កម្ម​វិធី​នុយ​ក្លេអ៊ែរ​របស់​អ៊ីរ៉ង់​, ទប់​ស្កាត់​មិន​​ឱ្យ​អ៊ីរ៉ង់​វាយ​ប្រហារ​ប្រទេស​ដែល​ជា​គូ​ប្រជែង​របស់​ខ្លួន​នៅក្នុង​តំបន់​ និង​លក្ខ​ខណ្ឌ​មួយ​ចំនួន​​ដើម្បី​​ឱ្យ​អ៊ីរ៉ង់​បោះបង់​ចោល​របប​ដឹក​នាំ​បែប​សាសនា​ធិប​តេយ្យ​របស់​ខ្លួន​។ ​លោក​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់​ថា​តើ​អាមេរិក​នឹង​ចាត់​វិធាន​ការ​បែប​ណា​ខ្លះ ហើយ​នឹង​ចាត់​ការ​ទៅ​លើ​ប្រទេស​ណា​ខ្លះ​នោះ​ទេ​។ ប៉ុន្តែ​ការ​ព្រមាន​នេះ​ក៏​អាច​នឹង​ប៉ះ​ពាល់​បណ្ដា​ប្រទេស​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​របស់​អាមេរិក​ដែល​ជួយ​ជ្រោម​ជ្រែង​នៅ​ក្នុង​ការ​ចរ​ចា​សន្តិ​ភាព​​​ផង​ដែរ​។

កាល​ពីថ្ងៃ​អង្គារ​ អារ៉ាប់​រួម​ប្រកាស​ថា​ខ្លួន​សម្រេច​ព្យួរ​ទុក​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ទាំង​អស់​ជា​មួយ​អ៊ីរ៉ង់​រហូត​ដល់​មាន​ការ​ជូន​ដំណឹង​ជា​ថ្មី​។ វិធាន​ការ​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​ក្រសួង​ការ​ពារ​ជាតិ​អារ៉ាប់​រួម​អះ​អាង​ថា​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​រង​ការ​គំរាម​កំហែង​ពី​មីស៊ីល២​គ្រាប់​របស់​អ៊ីរ៉ង់​​។ ប៉ុន្តែ​មីស៊ីល​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​បាញ់​ទម្លាក់​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​សមុទ្រ​។ ​​ប្រេង​ឆៅ​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​នាំ​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​គឺ​រហូត​ដល់​ទៅ​ជាង​៨០%​នាំ​ចេញ​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​។ នេះ​បើ​យោង​តាម​​របាយ​ការណ៍​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ Kpler ឆ្នាំ​២០២៥​។ ទោះ​ជា​បែបនេះ​ក្ដី អាមេរិក​មិន​ទាន់​ហ៊ាន​ហក់​ជា​មួយ​ចិន​ទេ​ព្រោះ​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជ​កម្ម​រវាង​មហា​អំណាច​ទាំង​២​ដែល​មាន​ស្រាប់​ទៅ​ហើយ​នោះ​មិន​ទាន់​ដោះ​ស្រាយ​ចប់​សព្វ​គ្រប់​នៅ​ឡើយ​ទេ​។ ប្រសិន​បើ​លោក​ត្រាំ​ហ៊ាន​ធ្វើ​ខ្លាំង​ដាក់​ចិន ចិន​នឹង​បញ្ឈប់​ការ​នាំ​ចេញ​រ៉ែ​កម្រ​ទៅ​អាមេរិក​។ នេះ​ជា​សន្លឹក​បៀរ​ដ៏​សំខាន់​របស់​ចិន​។ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ចិន​ លោក​លីន​ចៀន​ ថ្លែង​ថា​ប្រទេស​របស់​លោក​សូម​អំពាវ​នាវ​ឱ្យ​គ្រប់​ភាគី​ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​ទាំង​អស់​​ធ្វើ​អ្វី​ៗ​​ប្រកប​ដោយ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​ទំនាស់​តាម​ផ្លូវ​នយោ​បាយ​ និង​ការ​ទូត​។

អ៊ីរ៉ង់​នៅ​តែ​បើក​ទូលាយ​ជានិច្ច​សម្រាប់​ការ​សន្ទនា​គ្នាជា​មួយ​អាមេរិក​។ ប៉ុន្តែ​មិន​ត្រូវ​យល់​ច្រឡំ​​រវាង​ការ​ចរ​ចា​គ្នា និង​ការ​លើក​​ដៃ​​​សូម​ចុះ​ចាញ់​នោះ​ឡើយ​។ ខាង​លើ​នេះ​ជា​ប្រសាសន៍​របស់​លោក​មហាម៉ាត់​ ម៉ូក្បឺ (Mohammad Mokhber) ជា​ទី​ប្រឹក្សា​របស់​មេ​ដឹក​នាំ​កំពូល​អ៊ីរ៉ង់​។ លោក​ថ្លែង​បន្ត​ទៀត​ថា​ការ​ដាក់​សម្ពាធ​ផ្នែក​យោធា និង​ការ​ដាក់​ទណ្ឌ​កម្ម​សេដ្ឋ​កិច្ច​​មិន​អាច​បំបាក់​ទឹក​ចិត្ត​មោះ​មុត​របស់​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ឡើយ​។ ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​ លោក​ត្រាំ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​លោក​គ្មាន​ផែន​ការ​ចរ​ចា​ជា​មួយ​អ៊ីរ៉ង់​ទៀត​ទេ​។ ដូច្នេះ​ វា​ផ្ទុយ​ពី​ការ​ប្រកាស​របស់​ប្រេសិត​ពិសេស​របស់​លោក​កាល​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​មុន​នោះ​។ ​លោក​ស្ទីវ​វីត​ខូស​ និង​កូន​ប្រសា​លោក​ត្រាំ​​អះ​អាង​ថា​ដំណើ​រការ​ចរ​ចា​នៅ​តែ​បន្ត​ ហើយ​អាច​នឹង​បត់​បែន​ប្រែប្រួល​ខ្លាំង​ជាង​ពេល​ណា​ៗ​ទាំង​អស់​។ លោក​ត្រាំ​ចង់​រឹប​អូស​សារ​ធាតុ​អ៊ុយ​រ៉ាញ៉ូម​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ និង​​ចង់​​បង្កើត​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ថ្មី​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​រឹត​ត្បិត​ខ្លាំង​ជាង​មុនទៅ​លើ​កម្ម​វិធី​នុយ​ក្លេអ៊ែរ និង​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​របស់​អ៊ីរ៉ង់​។ កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ដែល​លោក​ចង់​បាន​នោះនឹង​ទៅ​ជំនួស​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ឆ្នាំ​២០១៨​៕ ប្រភព៖ Reuters