រាជធានីភ្នំពេញ ៖ លោកបណ្ឌិតញិល រដ្ឋា អ្នកជំនាញភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ បានលើកឡើងថា តាមក្រសែភ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ជំនួបកម្រិតបច្ចេកទេស/យោធាជួរមុខ (RBC) ក្រៅផ្លូវការនៅច្រកជាំ-សាង៊ាំ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០ ២៦ មិនមែនជាការជួបគ្នាធម្មតាៗនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីសញ្ញាណសំខាន់ៗចំនួន៣ នៃយុទ្ធសាស្ត្រការទូតស្ងប់ស្ងាត់ និងតុល្យភាពអំណាច ។
យោងតាមបណ្តាញសង្គមលោកបណ្ឌិត ញ៉ិល រដ្ឋា បានលើកឡើងថា ការទប់ស្កាត់ការផ្ទុះអាវុធដោយអចេតនា ការដែលភាគីទាំងពីរជ្រើសរើសជួបគ្នា «ក្រៅផ្លូវការ» និង «ទាន់ពេលវេលា» បង្ហាញថា ស្ថានភាពនៅជួរមុខមានភាពរកាំរកូសខ្លាំង (មានហេតុការណ៍បាញ់ បោះ និងការបង្កផ្ទុះ) ។
ជំនួបនេះដើរតួជា«វ៉ាល់ដកដង្ហើម» (Breathing Valve) ឬជាបន្ទាត់ទូរស័ព្ទក្រហម យោធា ដើម្បីធានាថាការប៉ះទង្គិចកម្រិតតូចតាច មិនរីករាលដាលទៅជាសង្គ្រាមព្រំដែនខ្នាតធំ ។ លោកថាការទូតការពារខ្លួនដ៏ម៉ឺងម៉ាត់របស់កម្ពុជា ខ្លឹមសារនៃការជួបនេះបង្ហាញថា កម្ពុជាក្តោបក្តាប់បាននូវភស្តុតាងជាក់ស្តែងនៃ «យុទ្ធសាស្ត្រវាតទីនិយមកម្រិតស្រាល» របស់យោធាជួរមុខថៃ (Salami-slicing tactics) តាមរយៈការឈូសឆាយផ្លូវ ពង្រីកភូមិសាស្ត្រ និងរាយបន្លាលួសក្នុងដីខ្មែរ ។ កម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ជំនួបនេះដើម្បី «គូសបន្ទាត់ក្រហម» ឱ្យថៃដឹងខ្លួន និងបញ្ឈប់សកម្មភាពជាបន្ទាន់ ។
ចំណែក ការប្រយុទ្ធក្នុងសមរភូមិព័ត៌មានជាចំណុច ដែលកម្ពុជាស្នើឱ្យរួមគ្នាទប់ស្កាត់ «ព័ត៌មានក្លែងក្លាយអុជអាល» បង្ហាញថាភាគីទាំងពីរព្រួយបារម្ភពី «ចរន្តជាតិនិយមជ្រុល» លើបណ្តាញសង្គម (ដូចជា X ឬ Facebook) ដែលអាចដុតកំហឹងសាធារណជន និងធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរងាយបាត់បង់ម្ចាស់ការលើការគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ការទូត ។
លោកថា ទស្សនៈរដ្ឋតូចក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រការទូតស្វែងរកការរស់រាន និងការពារអធិបតេយ្យនៅក្នុងទ្រឹស្តីទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ រដ្ឋតូចតែងតែជួបប្រឈមនឹងឱនភាពអំណាច (Power Asymmetry) ធៀបនឹងរដ្ឋជិតខាងដែលមានទំហំទឹកដី និងកម្លាំងយោធាធំជាង ។ ក្នុងបរិបទនេះយុទ្ធសាស្ត្រដែលកម្ពុជាកំពុងអនុវត្តឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពី «សិល្បៈនៃការរស់រាន និងការទូតការពារខ្លួនរបស់រដ្ឋតូច» តាមរយៈមធ្យោបាយសំខាន់ៗ ៖យុទ្ធសាស្ត្រចងសម្ព័ន្ធភាពពហុទិសដៅ និងរក្សាតុល្យភាព (Hedging Strategy)៖ រដ្ឋតូចដែលឆ្លាតវៃមិនដែលដាក់ពងមាន់ទាំងអស់ក្នុងកន្ត្រកតែមួយឡើយ ។
កម្ពុជាពង្រឹងទំនាក់ទំនងដែកថែបជាមួយមហាអំណាចចិន ដើម្បីបង្កើតជា «ខែលការពារយុទ្ធសាស្ត្រ» ពីចម្ងាយ ស្របពេលដែលព្យាយាមរក្សាទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីកម្រិតធម្មតា និងដោះស្រាយទំនាស់ដោយសន្តិវិធីជាមួយប្រទេសជិតខាង (ថៃ និងវៀតណាម) ។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះ ជួយកម្ពុជាឱ្យជៀសផុតពីការគាបសង្កត់ផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយពីប្រទេសជិតខាងដែលមានឥទ្ធិពលធំជាង ។
ការលើកកម្ពស់ច្បាប់អន្តរជាតិ (Rule-Based Order) ដោយសារខ្វះខាតកម្លាំងយោធាបង្ខិតបង្ខំខ្នាតធំ រដ្ឋតូចតែងតែយោងទៅលើ «ច្បាប់សន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងជាធរមាន» ដើម្បីការពារខ្លួន ។ ក្នុងជំនួបជាំ-សាង៊ាំ កម្ពុជាបានទទូចយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ឱ្យអនុវត្តតាមយន្តការរួមដែលមានស្រាប់ និងការចុះវាស់វែងព្រំដែនផ្លូវការ (JBC) ។ នេះគឺជាការប្រើប្រាស់ «អំណាចទន់» និងខែលច្បាប់ ដើម្បីទប់ទល់នឹង «អំណាចរឹង» របស់ភាគីម្ខាងទៀត។
លោកបណ្ឌិតក៏បានលើកឡើងថាទិដ្ឋភពយោធា និងព័ត៌មានជំនួបនេះគឺ ជាគំរូជាក់ស្តែងនៃការអនុវត្ត «ការគ្រប់គ្រងវិបត្តិជួរមុខ» ។ យុទ្ធសាស្ត្រ «បន្ទន់កម្ដៅ»៖ ការសម្របសម្រួលរវាងក្រុមលេខាធិការដ្ឋាន RBC នៃយោធភូមិភាគទី៤ កម្ពុជា និងកងទ័ពភូមិភាគទី២ ថៃ បានជួយកាត់បន្ថយការប្រឈមមុខដាក់គ្នាភ្លាមៗ ។ សកម្មភាពឯកតោភាគីរបស់ថៃត្រូវបានដោះស្រាយតាមការចរចាការទូតយោធា ដោយមិនបណ្តោយឱ្យកម្លាំងប្រដាប់អាវុធទាំងសងខាងយល់ច្រឡំគ្នាឡើយ។
សមរភូមិព័ត៌មាន៖ ការព្រមព្រៀងផ្ទៀងផ្ទាត់រាល់ហេតុការណ៍បាញ់បោះ គឺជាយន្តការដ៏សំខាន់ក្នុងការទប់ស្កាត់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត (Fake News) ដែលអាចដុតកំហឹងជាតិនិយមជ្រុលរបស់មហាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។ ចំណឯកទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ច និងច្បាប់ នៅពីក្រោយការសម្របសម្រួលផ្នែកយោធា គឺការរក្សាលំនឹងជីវភាពប្រជាជន និងខែលច្បាប់។ ខែលការពារសន្តិភាពតាមផ្លូវច្បាប់ កម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធច្បាប់ទ្វេភាគីយ៉ាងរឹងមាំ ដោយយក «សេចក្តីប្រកាសរួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥» (GBC) និង «សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥» មកធ្វើជាម៉ែត្រវាស់ច្បាប់រួមគ្នា។ នេះជាការបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនដែលដើរចេញពីតុចរចាឡើយ ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យគណៈកម្មាការចម្រុះ JBC ចាប់ផ្តើមវាស់វែងនិងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកឱ្យបានឆាប់បំផុត។
លំនឹងសេដ្ឋកិច្ចតាមព្រំដែន ៖ ច្រកជាំ-សាង៊ាំ គឺជាសរសៃឈាមពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់រវាងខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងភាគឥសាន្តនៃប្រទេសថៃ។ ការរក្សាបាននូវរបាំងសន្តិភាពតាមរយៈជំនួប RBC នេះ ជួយសម្រាលសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងធានាថាជីវភាព រស់នៅ ការដោះដូរទំនិញកសិកម្ម និងអាជីវកម្មរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមព្រំដែននៅតែបន្តដំណើរការទៅមុខដោយគ្មានការបង្កកស្ទះ ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ