ADផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

Picture

បណ្ឌិត ​គិ​ន ភា ​៖«​ថៃ​ជា​រដ្ឋ​ទំនើង​កំពូល​ល្បិច​»

1 ម៉ោង មុន
  • ភ្នំពេញ

រាជធានី​ភ្នំពេញ ៖ លោក​បណ្ឌិត គិ​ន ភា ប្រធាន​វិទ្យាស្ថាន​ទំនាក់ទំនង​អន្តរជាតិ​នៃ​រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា​បាន​គូសបញ្ជាក់​ថា ថៃ​ជា​រដ្ឋ​ទំនើង​កំពូល​ល្បិច ។ លោក​បណ្ឌិត​បាន​សរសេរ​លើ​បណ្តាញ​សង្គម នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០៥ ខែ​និ​ថុ​នា ឆ្នាំ​២០២៦ យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា បន្ទាប់​ពី​កម្ពុជា​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវការ​អំពី​ការ​ប្រើប្រាស់​យន្តការ​ផ្សះផ្សា​ដោយ​ចាប់បង្ខំ (Com pulsory Conciliation) ក្រោម​អនុសញ្ញា​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តី​ពី​នីតិ​សមុទ្រ (UNCLOS) កាលពី​ម្សិលម្ង៉ៃ កញ្ជ្រោង​ការទូត​នៃ​រដ្ឋ​ទំនើង​មួយ​បាន​ចេញ​មក​សម្តែង​ភាព​ស្លន់ស្លោ​ចំពោះ​យន្តការ​នេះ ហើយ​ថែម​ទាំង​ព្យាយាម​ទម្លាក់​កំហុស​មក​លើ​កម្ពុជា​ដោយ​ចោទប្រកាន់​ថា កម្ពុជា​ជា​អ្នក​បិទផ្លូវ​ចរចា​ទ្វេភាគី​ទៅ​វិញ​។ ទាំងនេះ​ជា​ការ​ចោទប្រកាន់​ដែល​ខ្វះ​មូលដ្ឋាន ព្រោះ​យន្តការ​ចរចា​ទ្វេភាគី​ដ៏​សំខាន់​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ គឺ MOU ឆ្នាំ​២០០១ ត្រូវ​បាន​រដ្ឋ​ទំនើង​នោះ​លុប​ចោល​ជា​ឯកតោភាគី​រួច​ទៅ​ហើយ ។

លោក​បណ្ឌិត​ថា ស្រាប់តែ​កាលពី​ម្សិលមិញ​ដដែល កញ្ជ្រោង​ការទូត​រូប​នោះ​បាន​ប្រកាស​យ៉ាង​សឿង​បឿ​ង​ថា ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​បាន​ត្រៀមលក្ខណៈ​ផ្លូវច្បាប់​រួច​ជា​ស្រេច ដើម្បី​តតាំង​ជាមួយ​កម្ពុជា​ក្រោម​ឆត្រ UNCLOS ព្រោះ​ខ្លួន​បានដឹង​ជា​មុន​ថា កម្ពុជា​នឹង​ជ្រើសរើស​ផ្លូវ​នេះ ។

លោក​បណ្ឌិត​បាន​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា តាម​ពិត​ទៅ ជំហរ​របស់​កម្ពុជា​ចំពោះ​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​អធិបតេយ្យ​ដែនសមុទ្រ​ជាមួយ​ប្រទេស​ជិតខាង​នេះ មិន​ដែល​មានការ​ប្រែប្រួល​នោះ​ទេ ហើយ​ក៏​គ្មាន​ការ​លាក់លៀម​ដែរ ។ កម្ពុជា​បាន​សម្តែង​ការ​សោកស្តាយ​ជា​បន្តបន្ទាប់​ចំពោះ​ការ​ប៉ុនប៉ង និង​ការ​សម្រេច​លុប​ចោល MOU ឆ្នាំ​២០០១ ជា​ឯកតោភាគី​។ ប៉ុន្តែ​កម្ពុជា​មិន​អាច​រារាំង​សកម្មភាព​បែប​នេះ​បាន​ឡើយ ទោះបីជា MOU នោះ​មាន​លក្ខណៈ​ជា​កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី​ក៏​ដោយ ។ ជាក់ស្តែង រដ្ឋ​ដែល​ប្រកាន់​អាកប្បកិរិយា​ទំនើង​តែងតែ​ផ្តល់​អាទិភាព​ដល់​កម្លាំង និង​ផលប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន ជា​ជាង​ការ​គោរព​គោលការណ៍​និង​បទដ្ឋាន​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ។

លោក​បណ្ឌិត​បាន​បន្ថែម​ថា​ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ កម្ពុជា​ដែល​ជា​រដ្ឋ​ស្រឡាញ់​សន្តិភាព តែងតែ​ប្រាថ្នា​រួមរស់​ដោយ​សន្តិ​សហ​វិជ្ជមាន​ជាមួយ​ប្រទេស​ដទៃ និង​ប្រកាន់ខ្ជាប់​ជា​និច្ច​នូវ​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដោយ​សន្តិវិធី ស្រប​តាម​យន្តការ​ការទូត និង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ។

ដោយ​មិន​លាក់លៀម​ជំហរ​របស់​ខ្លួន ភ្លាម​ៗ​ក្រោយ​ពេល​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ​សម្រេច​លុប​ចោល MOU ឆ្នាំ​២០០១ ជា​ឯកតោភាគី រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា តាម​រយៈ​ក្រសួងការបរទេស និង​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ បាន​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​សម្តែង​ការ​សោកស្តាយ និង​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា កម្ពុជា​នឹង​ប្រើប្រាស់​យន្តការ​ផ្សះផ្សា​ដោយ​ចាប់បង្ខំ​ក្រោម​ឆត្រ UNCLOS ដើម្បី​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​ដោយ​សន្តិវិធី​ចំពោះ​បញ្ហា​អធិបតេ​យ្យ​ដែនសមុទ្រ ។
បងប្អូន​ឃើញ​ទេ0x017d7 ទ​ង្វើ​ទាំងនេះ​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​នូវ​ល្បិច​កល​នយោបាយ និង​ការទូត​ពុតត្បុត ដែល​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​យ៉ាង​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន ។

ជាមួយ​គ្នា​នោះ​ដែរ លោក​បណ្ឌិត​គិ​ន ភា បាន​លើក​ឡើង​ថា ការ​បង្ក​សម្ពាធ និង​ការ​បង្ក​ភាព​តានតឹង​មក​លើ​កម្ពុជា មិនមែន​គ្រាន់តែ​ដើម្បី​បង្វែរ​ការ​ចាប់អារម្មណ៍​ពី​បញ្ហា​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ថែម​ទាំង​មាន​គោលបំណង​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល និង​ជំរុញ​មហិច្ឆតា​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន ជា​ពិសេស គឺ​ចេតនា​ឥត​ប្រែប្រួល​ត​ជំនាន់​តាំងពី​សតវត្សរ៍​ទី​១៣ ក្នុង​ការ​លេប​ត្របាក់​ទឹកដី​ខ្មែរ ។ នេះ​គឺជា​បញ្ហា​ដែល​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ត្រូវ​តែ​មានការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន និង​យល់​ដឹង​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់ ។

ដូច្នេះ មាន​តែ​យើង​រួម​គ្នា​ពង្រឹងសមត្ថភាព​ជាតិ​ឱ្យ​កាន់តែ​រឹង​មាំ​លើ​គ្រប់​វិស័យ ជា​ពិសេស វិស័យ​ការពារ​ជាតិ សេដ្ឋកិច្ច ការទូត និង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ ទើប​យើង​អាច​ការពារ​អធិបតេយ្យភាព បូរណភាព​ទឹកដី និង​ផលប្រយោជន៍​ជាតិ​របស់​កម្ពុជា ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ការ​ប្រកួតប្រជែង និង​បញ្ហា​ប្រឈម​ដែល​កំពុង​កើត​មាននៅ​ក្នុង​តំបន់ និង​ពិភពលោក និង​ជា​ពិសេស អាច​ប្រដៅ​ក្បាល​រដ្ឋ​បិសាច​កុំឱ្យ​វា​ព្រហើន​ដាក់​យើង​បាន ៕