បណ្ឌិតម្នាក់៖ បូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាយុទ្ធសាស្ត្របុរេសកម្ម និងជម្រើសប្រសើរបំផុត
- ភ្នំពេញ
រាជធានីភ្នំពេញ ៖ លោកបណ្ឌិត ញិល រដ្ឋា អ្នកជំនាញភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ បានលើកឡើងថា នៅក្នុងសមរភូមិការទូត និងការកំណត់ព្រំដែន វោហាសាស្ត្រ និងល្បិចកលបច្ចេកទេសជារឿយៗ ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីបន្លំភ្នែកអន្តរជាតិ ។
ជាក់ស្តែង ភាគីថៃតែងតែព្យាយាមរុញការជជែកវែកញែកឱ្យធ្លាក់ទៅក្នុងរឿងបច្ចេកទេសស្មុគស្មាញ ដូចជាការដេញដោលរឿងខ្នាតផែនទី 1:50,000 ឬការបង្កើតតថភាពរំកិលរបងជាក់ស្តែងលើដី ។ តើកម្ពុជាគួរដេញតាមល្បិចកលបច្ចេកទេសទាំងនេះ ឬត្រូវបង្វែរទិសដៅសមរភូមិដោយរបៀបណា?
លោកបណ្ឌិតថា ដើម្បីកុំឱ្យថៃអាចលាក់បាំងទង្វើខុសច្បាប់របស់ខ្លួនបានតទៅទៀត កម្ពុជាត្រូវតែដើរក្រឡា
«បុរេសកម្ម» (Proactive) លើឆាកអន្តរជាតិ តាមរយៈយុទ្ធសាស្ត្រគន្លឹះចំនួន ៤ ដូចខាងក្រោម៖ ផ្លាស់ប្តូរនិទាន
កថា និងបកអាក្រាតតាមឋានានុក្រមច្បាប់អន្តរជាតិកម្ពុជា ត្រូវតែប្រកាសទៅកាន់ពិភពលោកថា «បញ្ហាមិនមែនជាការជជែករឿងផែនទីចាស់ ឬថ្មីទំនើប ឬបុរាណនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាបញ្ហាថាតើ ឯកសារគតិយុត្តិណាដែលមានតម្លៃជាច្បាប់អន្តរជាតិ»។
យោងតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ឋានានុក្រមនៃប្រភពច្បាប់សម្រាប់ដោះស្រាយវិវាទទឹកដី ត្រូវបានកំណត់តាមលំដាប់អាទិភាពច្បាស់លាស់៖
អាទិភាពទី ១៖ សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនរវាងរដ្ឋគូវិវាទ។
អាទិភាពទី ២៖ កិច្ចព្រមព្រៀងដែលធ្វើឡើងដោយរដ្ឋអាណានិគមជំនាន់មុន (សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ១៩០៤, ១៩០៧ និងផែនទីខ្នាត 1:200,000)។
អាទិភាពទី ៣៖ សកម្មភាពជាក់ស្តែងលើដីធ្លី (តថភាពរំកិលរបង)។
តើពិភពលោកមើលឃើញល្បិចកលរបស់ថៃដែរឬទេ? ថៃកំពុងព្យាយាមលោតរំលងអាទិភាពខ្ពស់បំផុត ហើយរុញការចរចាមកត្រឹមអាទិភាពទាបបំផុត។ ដូច្នេះ កម្ពុជាត្រូវដុតបញ្ជាក់នៅលើឆាកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គ ការសហប្រជាជាតិ (UNSC) ថា ជំហររបស់ខ្មែរគឺស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទាំងស្រុង ព្រោះយើងឈរលើសន្ធិសញ្ញាផ្លូវការ ដែលមិនអាចរង្គោះរង្គើដោយសារផែនទីគូរឡើងឯកតោភាគីរបស់ថៃឡើយ ។
ជាមួយគ្នានេះ កម្ពុជាត្រូវប្រើប្រាស់ភស្តុតាងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប (រូបភាពឌីជីថលពីដ្រូន និងប្រព័ន្ធផ្កាយរណប) ដើម្បីបង្ហាញសហគមន៍អន្តរជាតិពីការរំកិលរបងជាក់ស្តែងរបស់ថៃ បកអាក្រាតនយោបាយ «លេបទឹកដីដោយស្ងៀមស្ងាត់» ដែលជាការគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពតំបន់ ។
លោកបណ្ឌិតលើកឡើងទៀតថា កម្ពុជាត្រូវពង្រឹងតម្លៃគតិយុត្តិមិនអាចកែប្រែបាននៃសាលក្រម ICJ តើសាលក្រមរបស់តុលាការកំពូលអន្តរជាតិ អាចត្រូវកែប្រែតាមចិត្តរបស់រដ្ឋមួយបានដោយរបៀបណា? ចម្លើយ
គឺមិនអាចទាល់តែសោះ ។
កម្ពុជាត្រូវតែប្រើប្រាស់វេទិកាអន្តរជាតិដើម្បីសង្កត់ធ្ងន់ថា សាលក្រមតុលាការអន្តរជាតិ (ICJ) ឆ្នាំ ១៩៦២ និង ២០១៣ មិនមែនជាប្រធានបទដែលអាចយកមកជជែកកែប្រែ ឬបកស្រាយតាមចិត្តនឹកឃើញរបស់ថៃនោះទេ។ ការដែលថៃព្យាយាមប្រើប្រាស់ផែនទី 1:50,000 ដើម្បីបង្កើតតថភាពថ្មី គឺស្មើនឹងការប៉ុនប៉ងបំផ្លាញ «គំរូគតិយុត្តិអន្តរជាតិ» (Precedents) និងរំលោភលើសាលក្រមបង្ខំផ្លូវច្បាប់របស់ ICJ ដែលជាទង្វើបំផ្លាញសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរ ជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
លោកបណ្ឌិតបន្ថែមថា បង្ខំឱ្យថៃគោរពពាក្យសន្យាតាមគោលការណ៍ “Pacta Sunt Servanda”នៅក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិ គោលការណ៍ Pacta Sunt Servanda ចែងថា «រាល់សន្ធិសញ្ញា ឬកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានចុះហត្ថលេខារួច ត្រូវតែត្រូវបានគោរព និងអនុវត្តដោយសេចក្តីស្មោះត្រង់»។
ជាមួយគ្នានោះដែរ លោកបណ្ឌិតលើកឡើងថា ចុះហេតុអ្វីបានជាអ្នកនយោបាយថៃតែងតែគំរាមលុបចោល MOU ២០០០? កម្ពុជាត្រូវតែបង្ហាញទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិថា តាមរយៈការចុះហត្ថលេខាលើ MOU ២០០០ ថៃបានយល់ព្រមទទួលស្គាល់សន្ធិសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរួចរាល់ទៅហើយ។ ដូច្នេះ ការគំរាមលុបចោល ឬកែប្រែជាឯកតោភាគីពីភាគីថៃ គឺជាការរំលោភលើគោលការណ៍គ្រឹះនៃច្បាប់អន្តរជាតិ និងស្តែងឱ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ពីការដើរក្រឡាការទូតដោយគ្មានភាពស្មោះត្រង់ (Bad Faith)។
កម្ពុជាត្រូវបកអាក្រាតល្បិចសម្លុតយោធា តាមរយៈធម្មនុញ្ញ UN តើគួរឆ្លើយតបយ៉ាងណា នៅពេលប្រទេសជិតខាងដែលមានឧត្តមភាពយោធាជាងព្យាយាមប្រើកម្លាំងបាយមកសម្លុតនៅជួរមុខ?
កម្ពុជាត្រូវប្រកាន់ជំហរជាអ្នកការពារសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ និងជាភាគីដែលស្រឡាញ់សន្តិភាព។ នៅពេលថៃធ្វើសមយុទ្ធយោធាគំរាមកំហែង កម្ពុជាត្រូវយកចំណុចនេះទៅប្ដឹង និងប្រកាសអាសន្ននៅ UNSC ភ្លាមៗថា ថៃកំពុងរំលោភលើមាត្រា ២ វាក្យខណ្ឌ ៤ (Article 2(4)) នៃធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិ ដែលហាមឃាត់ការគំរាមកំហែង ឬការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រឆាំងនឹងបូរណភាពទឹកដីនៃរដ្ឋដទៃ ។
លោកបញ្ឌិតបញ្ជាក់ថា៖ «យើងត្រូវធ្វើឱ្យពិភពលោកមើលឃើញច្បាស់ថា វោហាសាស្ត្រសន្តិភាពដែលថៃតែងតែលើកឡើងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ គ្រាន់តែជាល្បិចកលបិទបាំងទង្វើរំលោភបំពានលើប្រទេសជិតខាងដែលតូចជាងប៉ុណ្ណោះ»។
លោកបណ្ឌិតក៏បានសន្និដ្ឋានថា តាមរយៈការឈរជើងលើ «សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនផ្លូវការ» «សាលក្រម ICJ» និងការដេញដោលតាម «ឋានានុក្រមច្បាប់អន្តរជាតិ» កម្ពុជានឹងមិនត្រឹមតែអាចការពារទឹកដីរបស់ខ្លួនបានដោយជោគជ័យប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចបង្ហាញខ្លួននៅលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងនាមជាអ្នកការពារសណ្តាប់ធ្នាប់ និងស្ថិរភាពដ៏ពិតប្រាកដនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកទៀតផង ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ