ខេត្តស្ទឹងត្រែង៖ អាជ្ញាធរក្រុងស្ទឹងត្រែង រួមជាមួយមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្ត បានរៀបចំពិធីសែនព្រេនតាមបែបសាសនា និងដង្ហែវត្ថុបុរាណនេះយកទៅ រក្សាទុកជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីត្រៀមធ្វើកោសល្យវិច្ច័យក្រោយប្រជានេសាទប្រទះឃើញនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។
យោងតាមប្រភពព័ត៌មាន ផ្ទាំងថ្មបុរាណនេះត្រូវបានរកឃើញដោយចៃដន្យនៅក្នុងបាតទន្លេមេគង្គ ត្រង់ចំណុចភូមិបាចុង សង្កាត់ព្រះបាទ ក្រុងស្ទឹងត្រែង ខេត្តស្ទឹងត្រែង។បន្ទាប់ពីទទួលបានសេចក្តីរាយការណ៍ពីប្រជាពលរដ្ឋ ក្រុមការងារនៃអាជ្ញាធរក្រុងនិងមន្ត្រីវប្បធម៌ បានចុះទៅពិនិត្យភ្លាមៗ និងបានសម្រេចចិត្តរៀបចំការដង្ហែចេញពីមាត់ទឹក ដើម្បីរក្សាទុក។
គេសង្កេតឃើញនៅក្នុងដំណើរការនៃការដង្ហែនេះ អាជ្ញាធរបានប្រារព្ធពិធីសែនព្រេនទៅតាមទំនៀមទម្លាប់ក្នុងតំបន់ ដើម្បីសុំសេចក្តីសុខសប្បាយ មុននឹងបញ្ជូនទៅរក្សាទុកនៅមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តស្ទឹងត្រែង។ក្នុងគោលបំណងដើម្បីការពារឱ្យបានគង់វង្សនូវមរតកដូនតា។
ប្រភពបន្តថា៖ជំហ៊ានបន្ទាប់ក្រុមជំនាញបុរាណវិទ្យានឹងធ្វើការពិនិត្យលើទម្រង់ វត្ថុធាតុ និងរចនាបថ ដើម្បីកំណត់ឱ្យបានច្បាស់ថាតើផ្ទាំងថ្មនេះស្ថិតក្នុងសម័យកាលណានៃប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។
យោងតាមដកស្រងពីសៀវភៅ”ទឹកដីវប្បធម៌ខេត្តស្ទឹងត្រែង”ចងក្រងដោយលោក សម សាឯម អតីតប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តស្ទឹងត្រែ បោះពុម្ពនៅឆ្នាំ២០០៦ ។
ស្ថិតនៅទីតាំងដែលពលរដ្ឋប្រទះឃើញថ្មបូរាណខាងលើជាទីតាំង “ប្រាសាទបាចុង ឬ ប្រាសាទប្រុស”។
ប្រាសាទបាចុងជាប្រាសាទទោល ឋិតនៅត្រើយខាងកើតទន្លេមេគង្គ នៅចំជ្រុងទន្លេដែល ប្រសព្វគ្នារវាងទន្លេមេគង្គ និងទន្លេសេកុង។ ប្រាសាទនេះឋិតនៅក្នុងភូមិបាចុង ឃុំព្រះបាទ ស្រុកស្ទឹងត្រែង នៅចំពីមុខវត្តធម្មរង្សី(វត្តជាចុង) ។
ប្រាសាទនេះសាងសង់នៅ សតវត្សទី៧ ដើម្បី ឧទ្ទិសថ្វាយ ព្រហ្មញសាសនា ។សាងសង់ អំពីឥដ្ឋ ថ្មភក់ និង ថ្មបាយក្រៀម ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី១ ។
ដោយប្រាសាទឋិតនៅមាត់ទន្លេគឺចំជ្រុងបំបែកទឹកជាហេតុបណ្តាលឱ្យទឹកហូរបាក់ច្រាំងរលំដួល ប្រាសាទធ្លាក់ទៅក្នុងទន្លេស្ទើរតែអស់ ។ចំណែកប្រាសាទមួយចំនួនទៀត ដែលជាក្រុមប្រាសាទតូចៗ បានសង់រកេតរកូតនៅក្នុងទីធ្លាវត្តធម្មរង្សី បច្ចុប្បន្នត្រូវរលុះកប់ដីមួយចំនួនធំ ស្ទើរតែរលំរលាយអស់ហើយ ។ ក្នុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម (១៩៥៣) ប្រជាពលរដ្ឋបានសាងសង់កុដ និងសាលាឆាន់នៅពីលើទៀត។វត្តនិងសាលាឆាន់គង់វង្សមកដល់សព្វថ្ងៃជាហេតុធ្វើឱ្យទួលប្រាសាទនេះក្លាយទៅជាទីទួលវត្តអារាមទៅវិញម្តង។
ដុំថ្មក្បូរក្បាច់ ចម្លាក់ផ្តែរ និងចម្លាក់ផ្សេងៗទៀត ត្រូវបានតំកល់ទុកនៅក្នុងវត្ត និងនៅតាមផ្ទះ ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើន ។វត្ថុមានតំលៃទាំងអស់នេះបានយកពីប្រជាពលរដ្ឋ បានទៅផ្សងព្រេងវែងរកមាសនិងលោហៈធាតុផ្សេងៗនៅមាត់ទន្លេ ក៏រើសបានយកមករក្សាទុកនៅផ្ទះតែម្តងទៅ ។ ហើយបើតាម ពត៌មានប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនឱ្យដឹងថា នៅអែបក្បែរមាត់ទន្លេជ្រោយបាចុង ក្នុងបរិវេណប្រាសាទបានឃើញផ្ទាំងថ្មមួយចំនួននៅរប៉ាត់រប៉ាយ ផ្ទាំងថ្មនេះតាមចាស់ៗបុរាណតំណាលថាៈ ជាបំណែក ផ្ទាំងថ្មសំរាប់បិទរូងកំណប់ (បច្ចុប្បន្ននេះមិនដឹងនៅត្រង់ណាទេ)។
កាលជំនាន់បារាំងកាន់កាប់ ខេត្តស្ទឹងត្រែងបារាំងបានជួលជនជាតិវៀតណាមធ្មេញខ្មៅ (យួនវេ) ឱ្យជីករកកំណប់នៅក្នុងប្រាសាទនេះ ជីកបាន មាស ប្រាក់ និងជីកបានទូកមាសបាក់កាំមួយ តែទូកមាសនេះ ជីកបានហើយនឹងដឹកទៅភ្នំពេញតែដឹក មិនបានត្រូវបានលិចក្នុងទន្លេជ្រោយបាចុងនេះវិញ។ ចំណែក មាស ប្រាក់ ជាច្រើនបានដឹកតាមទូកទៅ ភ្នំពេញស្រាប់តែទៅដល់កាំងទង់ដែង ឋិតនៅកន្ទុយកោះសន្ទុះ ភូមិកោះសំពាយ ឃុំកោះសំពាយ ស្រុកសៀមបូក ទូកក៏ត្រូវលិចបាត់មាស ប្រាក់អស់ សូម្បីបារាំងបញ្ជាឱ្យស្តាយកមកវិញក៏មិនបានផង។
សូមបញ្ជាក់ថាៈ ទំរាំតែជីកបាន មាស ប្រាក់ ជាកំណប់នោះពួកជនជាតិវៀតណាមត្រូវស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ជាច្រើនអ្នក ដោយចុះរាកផង ក្អួតផង មូលហេតុមកពីខ្មោចកំណប់កាច់យក ។
ចំពោះផ្ទាំងថ្មបុរាណដែលប្រជាពលរដ្ឋប្រទះឃើញទាំងនេះជាទឹកតាងមួយដែលបញ្ជាក់អំពីអត្តសញ្ញាណមួយចំនួននៃអតីតប្រាសាទបាចុងឬប្រាសាទប្រុសរហូតមកទល់បច្ចុប្បន្ន ៕








ចែករំលែកព័តមាននេះ