ADផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

Picture

ក្រុម​បដិមា​ក្នុង​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ មាន​ទីតាំង​ដើម​​នៅ​ខ្លោងទ្វារ​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​ចិន

2 ខែ មុន
  • ភ្នំពេញ

​ក្រុម​បដិមា​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ ជា​ចម្លាក់​ទោល​ឆ្លាក់​ចេញពី​ផ្ទាំង​ថ្ម​តែ​មួយ​ដុំ មាន​រំលេច​ក្បាច់រចនា​ឥត​ខ្ចោះ​ប្រកបដោយ​កាយវិការ​រស់​រវើក​នា​ពាក់កណ្តាល​សតវត្សរ៍​ទី​១០​ នៃ​គ្រឹ​ស្ត​សករាជ ក្នុង​​សម័យ​អង្គរ ។ ក្រុម​បដិមា​ទាំងនេះ​ មាន​ទីតាំង​ដើម​​នៅ​ខ្លោងទ្វារ​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​

រាជធានី​ភ្នំពេញ ​៖ ​ក្រុម​បដិមា​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ ជា​ចម្លាក់​ទោល​ឆ្លាក់​ចេញពី​ផ្ទាំង​ថ្ម​តែ​មួយ​ដុំ មាន​រំលេច​ក្បាច់រចនា​ឥត​ខ្ចោះ​ប្រកបដោយ​កាយវិការ​រស់​រវើក​នា​ពាក់កណ្តាល​សតវត្សរ៍​ទី​១០​ នៃ​គ្រឹ​ស្ត​សករាជ ក្នុង​​សម័យ​អង្គរ ។ ក្រុម​បដិមា​ទាំងនេះ​ មាន​ទីតាំង​ដើម​​នៅ​ខ្លោងទ្វារ​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​ចិន ដែល​ជា​ប្រាសាទ​សម្រាប់​ឧទ្ទិស​ដល់​ព្រហ្មញ្ញសាសនា និកាយ​ព្រះ​នារាយណ៍ ។

បើ​តាម​ឯកសារ​សារមន្ទីរ​ជាតិ លក្ខណៈ​សម្គាល់​មួយ​នៃ​សិល្បៈ​រចនាបថ​កោះ​កេរ ដែល​ប្លែក​ពី​សិល្បៈ​តំបន់​ផ្សេង​ៗ គឺ​ការ​បង្ហាញ​ឈុត​ឆាក​រឿង តាម​រយៈ​ចម្លាក់​ជា​បដិមា​ទោល​ក្នុង​លក្ខណៈ ​(3D) ដែល​ហាក់​​ពុំ​ឃើញ​លេចឡើង​នៅ​ក្នុង​សិល្បៈ​មុន​ៗ និង​សិល្បៈ ក្រោយ​ៗ​មក​ទៀត​ឡើយ ។ ជាក់ស្តែង​បដិមា​ពាលី និង​សុគ្រីព​ដ៏​វិចិត្រ​នេះ ឆ្លាក់​ចេញពី​ថ្មភក់​តែ​មួយ​ដុំ​ភ្ជាប់​ជាមួយ​ជើង​ទម្រ ។ ប៉ុន្តែ​ការ​បង្ហាញ​ជា​ទម្រង់​ក្បាច់​ក្រឡោត​នៅ​តាម​ហោជាង ផ្តែរ និង​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​នានា នៅ​រក្សា​ដូច​សិល្បៈ​ផ្សេង​ៗ​ដែរ ។

ក្រុម​បដិមា​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ ដែល​លើកយក​មក​បង្ហាញ​នេះ ជា​ឈុត​មួយ​នៅ​ក្នុង​រឿង​រាមកេរ្តិ៍​ត្រង់​ឆាកប្រយុទ្ធ​គ្នា​រវាង​បងប្អូន​ស្វា​ពីរ​នាក់ អម​ដោយ​តួអង្គ​សំខាន់​ៗ​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​ក្នុង​រឿង​ដូច​ជា ព្រះ​រាម ហនុមាន ព្រះ​ល​ក្ម្ស​ណ៍​ដែល​សល់​ត្រឹមតែ​ប្រ​ថែ​ន ។ ប្រ​ថែ​ន​ដែល​មាន​ចុះបញ្ជី​សារពើ​ភណ្ឌ​លេខ (​ស​ជក​.279) នេះ មាន​រាង​បួន​ជ្រុង ចែក​ជា​ពីរ​ថ្នាក់ ផ្ទៃ​លាត និង​សល់​ជាប់​តែ​ត្រង់​ជើង​បន្តិច ។

យោង​តាម​ភស្តុ​តាង​ដែល​នៅ​សេសសល់​ជាប់​ប្រ​ថែ​ន​នេះ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​យល់​ឃើញ​ថា ប្រហែលជា​ជើង​ទម្រ​របស់​ព្រះ​ល​ក្ម្ស​ណ៍ (EFEO-APSARA : 2014) ។ ប្រ​ថែ​ន​ដែល​កំពុង​រៀបរាប់​នេះ​បាន​ប្រគល់​មក​ដល់​សារមន្ទីរ​ជាតិ​កម្ពុជា​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០១៦ ដោយ​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​អប្សរា ។

ប្រតិមា​ពាលី និង​សុគ្រីព បាន​ប្រទះ​ឃើញ​នៅ​ជិត​ជញ្ជាំង​ខាងជើង​នៃ​ប្រាសាទ​ចិន នា​ឆ្នាំ​១៩៥០ ។ លុះដល់​ឆ្នាំ​១៩៥២ លោក Jean Boisselier ដឹក​យក​មក​សារមន្ទីរ​ជាតិ ដើម្បី​ជួសជុល និង​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ជា​សាធារណៈ ។ រីឯ​ប្រតិមា ផ្សេង​ៗ​ទៀត មាន​ខ្លះ​ជា​អំណោយ និង​ខ្លះ​ទៀត​បាន​មក​ពី​ការ​ទាមទារ​ត្រឡប់​មក​វិញ ដ្បិត​ប្រតិមា​ទាំងនេះ​បាន​លួច​យក​ចេញពី​តំបន់​កោះ​កេរ ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៩៧ រួច​បញ្ជូន​ទៅ​លក់​បន្ត​នៅ​បរទេស ហើយ​រក្សា​ទុកជា​សមុច្ច័យ​របស់​សារមន្ទីរ​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​។

ប្រតិមា​​ព្រះ​រាម បាន​ប្រគល់​ត្រឡប់​មក​ពី​សារមន្ទីរ Denver Art នា​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៦ ។ ចំណែក​ប្រតិមា​ហនុមាន បាន​ប្រគល់​ត្រឡប់​មក​ពី​សារមន្ទីរ Cleverland Museum of Art នា​ថ្ងៃ​ទី​៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០១៥ ។

ប្រាសាទ​ចិន គឺជា​ប្រាសាទ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រាសាទ​ជា​ច្រើន​នៅ​តំបន់​កោះ​កេរ ខេត្តព្រះវិហារ ដែល​ទើប​ចុះបញ្ជី​ជា​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​របស់​អង្គការ​យូ​ណេ​ស្កូ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣​កន្លង​ទៅ ថ្មី​ៗ​នេះ ។ អ្នកស្រុក​តែង​ហៅ​ប្រាសាទ​នេះ​ថា «​ប្រាសាទ​ចិន​វ៉ៃគ្នា​»​ដោយសារ​គេ​ឃើញ​ប្រតិមា​ពាលី និង​សុគ្រីព​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅ​ច្រកចូល​ទី​១​នៃ​ប្រាសាទ ហើយ​ក្រោយមក​ហៅ​ខ្លី​ថា «​ប្រាសាទ​ចិន​» រហូត​មក​។

ប្រាសាទ​នេះ​តម្កល់​ប្រតិមា​ច្រើន​ជាងគេ ហើយ​ក៏​រង​ការ​លួច​ជីក​កកាយ​យក​ប្រតិមា​ចេញ​ទៅ​ក្រៅប្រទេស​ច្រើន​ជាងគេ​ដែរ ។ ប្រតិមា​មួយ​ចំនួន​បាន​បាក់បែក​សល់​ត្រឹម​បំណែក និង​ប្រតិមា​ខ្លះ​ទៀត​បាត់​ចេញពី​ទីតាំង​ដើម​នៅ​សល់​ត្រឹម​បល្ល័ង្ក ។ ជាក់ស្តែង​ក្រុម​ប្រតិមា​រឿង​មហាភារត ស្ថិត​នៅ​ខ្លោង​ទ្វារ​ខាងលិច និង​ប្រតិមា​ក្រុម​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ នៅ​ខ្លោងទ្វារ​ខាងកើត ដែល​បាន​ដាប់​ចេញពី​ជើង​ទម្រ​យក​ទៅ​ជួញដូរ​នៅ​ក្រៅប្រទេស​ក្នុង​កំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៧០-១៩៨០ ៕ ដោយ ៖ ស​.​ភ​.​រ

អត្ថបទសរសេរ ដោយ

កែសម្រួលដោយ