រាជធានីភ្នំពេញ ៖ លោកជំទាវ ចម និម្មល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសន៍ពិសេស ជាមួយស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ ទ.ទ.ក នៅយប់ថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥នេះ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ពិសេសមួយនេះ ត្រូវបានបង្ហោះនៅលើបណ្ដាញសង្គមសម្ដេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឲ្យដឹងថា កម្ពុជាគោរពតាមបទដ្ឋានរបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) ម្ល៉ោះហើយកម្ពុជា មិនបានកំណត់យកពន្ធនាំចូលលើទំនិញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ៩៧% នោះទេ។ ជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងអាមេរិក ដែលទំហំពាណិជ្ជកម្មជិត ៣០០លានដុល្លារ របស់អាមេរិក បាននាំចូលមកកម្ពុជា គឺពន្ធនាំចូលលើទំនិញខ្ពស់បំផុត ត្រឹមតែ២៩%ប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះស្ថិតនៅក្រោមបន្ទាត់កំណត់ខ្ពស់បំផុតរបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ៣៥% ។
សូមជម្រាបថា កម្ពុជាបានចូលជាសមាជិក នៃអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) នៅថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៤។ ក្នុងដំណើរការចូលជាសមាជិកនេះ កម្ពុជាបានព្រមព្រៀងធ្វើការបរិវត្តន៍តាមតម្រូវការរបស់ WTO រួមទាំងការកំណត់អត្រាពន្ធគយ (Tariff Binding) ដែលមានកម្រិតខ្ពស់បំផុត (Bound Tariff Rate) ចន្លោះពី ០% ទៅ ៣៥% ។
សំណួរ ៖ ហេតុអ្វីបានជាអាមេរិកដំឡើងពន្ធរហូតដល់ទៅ៤៩% ដែលការកំណត់ពន្ធនេះកម្ពុជាខ្ពស់ជាងគេ ? លោកជំទាវ បានពន្យល់ថា ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជា ដូចជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍផ្សេងៗទៀត។ ច្បាស់ណាស់ អាមេរិកមានប្រជាជនប្រមាណជា៣៤០លាននាក់ ខណៈកម្ពុជាមានប្រជាជនប្រមាណជា១៧លាននាក់ គឺសហរដ្ឋអាមេរិកបានក្លាយជាទីផ្សារស្រូបទាញផលិតផលកម្ពុជាច្រើន ខណៈកម្ពុជាបញ្ជាទិញតិច។ ការបញ្ជាទិញច្រើន សបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា កម្ពុជាមានសមត្ថភាពខ្ពស់នៅក្នុងការផលិត ដែលទីផ្សារនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ឬសហគមន៍អឺរ៉ុបក្ដី ។
សំណួរជាបន្ដសួរថា តើការដំឡើងពន្ធ៤៩% របស់អាមេរិកលើប្រទេសកម្ពុជា តើប៉ះពាល់កម្ពុជាដែរទេ ? លោកជំទាវ ចម និម្មល ពន្យល់ថា ច្បាស់ណាស់ការដំឡើងពន្ធនេះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសកម្ពុជា។ ប៉ុន្ដែអ្នកប៉ះពាល់ដំបូងគេ គឺអ្នកបញ្ជាទិញ (អាមេរិក) និងអ្នកផលិត (កម្ពុជា) ។
លោកជំទាវ ចម និម្មល ពន្យល់បន្ថែមថា ធម្មតាការដំឡើងពន្ធ ធ្វើឲ្យទំនិញឡើងថ្លៃ ដូច្នេះប៉ះពាល់ដល់អ្នកបញ្ជាទិញ ដែលជាប្រជាជនអាមេរិករងប៉ះពាល់ដំបូងគេ បន្ទាប់មកលើកម្ពុជា និងអ្នកវិនិយោគលើវិស័យសំខាន់ៗ ដូចជាវាយណភណ្ឌ និងសំលៀកបំពាក់ ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកជំទាវ ចម និម្មល បានអំពាវនាវដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋកុំមានការព្រួយបារម្ភ ហើយការងារនេះរាជរដ្ឋាភិបាលបានយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានដាក់ចេញនូវវិធានការជាបន្ទាន់ ឲ្យឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ដែលជាប្រធានគោលនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ដឹកនាំកោះប្រជុំជាមួយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ វិស័យឯកជន ដើម្បីប្រមូលធាតុចូល ដាក់ជូនសម្ដេច ដើម្បីឆ្លើយតប និងការជំរុញវិស័យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ