រាជធានីភ្នំពេញ ៖ សម្តេចអគ្គមហាពញាចក្រី ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានស្នើដល់សមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភា ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់…
រាជធានីភ្នំពេញ ៖ សម្តេចអគ្គមហាពញាចក្រី ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានស្នើដល់សមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភា ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះរាល់មតិយោបល់នានា ពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីព ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិទាំងមូល ។
សម្ដេចពញាចក្រី មានប្រសាសន៍បែបនេះ ក្នុងឱកាសអញ្ជើញជាអធិបតីបើកសិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិ ដើម្បីស្វែងយល់ពីសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីពនៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនា នាវិមានរដ្ឋសភា ។ សម្តេចពញាចក្រី ហេង សំរិន មានប្រសាសន៍ថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលដាក់ឱ្យមានការពិគ្រោះយោបល់ជាហូរហែច្រើនលើកច្រើនសា ជាលក្ខណៈទ្វេភាគី ត្រីភាគី ពហុភាគី និងជាសាធារណៈ និងជាមួយអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារជាដើម ។
សម្តេចពញាចក្រីបន្ថែមថា ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី វត្តមាននៃការចូលរួមរបស់អ្នកទាំងអស់គ្នានាពេលកន្លងមក ជាពិសេសសហជីព និយោជក ព្រមទាំងដៃគូពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត នឹងអាចរួមចំណែកធ្វើឱ្យសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ មានលក្ខណៈកាន់តែគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងបន្ថយជាអប្បបរមានូវភាពខ្វះចន្លោះនៃច្បាប់ ។
សម្តេចប្រធានរដ្ឋសភាបញ្ជាក់ថា «ខ្ញុំសូមអំពាវនាវនិងលើកទឹកចិត្តដល់សមាជិកសមាជិកាព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា ជាពិសេសគណៈកម្មការជំនាញ និងក្រុមការងារចំពោះកិច្ចរបស់រដ្ឋសភាត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ចំពោះរាល់មតិយោបល់ សំណូមពរ និងអនុសាសន៍នានា ដែលអ្នកចូលរួមទាំងអស់បានលើកឡើង ដើម្បីយកមកពិនិត្យនិងពិចារណា សំដៅធ្វើយ៉ាងណាឱ្យសេចក្តីព្រាងច្បាប់ដ៏មានសារសំខាន់នេះ បម្រើផលប្រយោជន៍ជូនសហជីព កម្មករ និងនិយោជក និយាយដោយឡែក និងនិយាយរួមជូនសង្គមជាតិទាំងមូល» ។
ចំណែកលោក អាត់ ធន់ ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពប្រជាធិបតេយ្យកម្មករកាត់ដេរកម្ពុជាបានលើកឡើងក្នុងសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីពថា ភាគីសហជីពបានដាក់សំណើទៅកាន់រដ្ឋសភាជាច្រើនមក ហើយ និងជាចុងក្រោយក៏បានដាក់សំណើចំនួន២១ចំណុច ដែលក្នុងនោះសុទ្ធតែជាកង្វល់របស់សហជីពទាំងអស់ ។
លោក អាត់ ធន់ បានលើកឡើងថា ក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីព មានចំណុចមួយចំនួនបានធ្វើឱ្យមានការរាំងស្ទះដល់សហជីពដូចជា ការបង្កើតសហជីព ការធ្វើកូដកម្ម ការកែប្រែលក្ខន្តិកៈ ឬសន្និបាតសហជីពជាដើម ទាល់តែមានសំឡេង៥០%បូក១ ទើបអាចធ្វើបាន ។
លោក អាត់ ធន់ បញ្ជាក់ថា «អ្វីដែលយើងបារម្ភ គឺបារម្ភពីសិទ្ធិមូលដ្ឋានក្នុងការរៀបចំ និងប្រព្រឹត្តទៅរបស់សហជីព ហើយអ្វីដែលយើងមើលឃើញ គឺមានការជ្រៀតជ្រែកពីនិយោជក និងពីរាជរដ្ឋាភិបាល ។ គោលការណ៍អន្តរជាតិគេមិនអាចឱ្យរដ្ឋជ្រៀតជ្រែកទៅក្នុងសហជីពទេ កុំឱ្យតែសហជីពតាក់តែងលក្ខន្តិកៈរំលោភលើច្បាប់រដ្ឋ»។
ជាមួយគ្នានេះ លោក អាត់ ធន់ ក៏បានស្នើដល់រាជរដ្ឋាភិបាលនិងសភា ពិនិត្យលើសំណើចំនួន២១ចំណុច ដែលសហជីពបានដាក់ទៅ។ យ៉ាងណាក្តី សម្រាប់ចំណុចដែលសហជីពបានដាក់ទៅកាន់គណៈកម្មការចំពោះកិច្ច គឺមិនបានយកចំណុចទៅដាក់ក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់នោះទេ ។ ផ្ទុយទៅវិញ គណៈកម្មការនេះបានកែប្រែតែចំណុចបន្តិចបន្តួចតែប៉ុណ្ណោះ និងបានដាក់បន្ទុកបន្ថែមលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ទៅវិញ ។
លោក អាត់ ធន់ សង្កត់ធ្ងន់ថា ចំណុចដែលបារម្ភនោះមានចំនួនបីគឺ ៖
ទី១-សិទ្ធិធ្វើកូដកម្ម-ប្រសិនបើសិទ្ធិធ្វើកូដកម្មចាំមានសមាជិក៥០%បូក១មែននោះ កម្មករលែងមានសិទ្ធិធ្វើកូដកម្ម ។
ទី២-ការរំលាយអង្គភាព-ប្រសិនបើនិយោជកមានសិទ្ធិស្នើសុំរំលាយនោះ មានន័យថាអង្គភាពនោះមិននិរន្តរ៍ទេ ។
ទី៣-សហជីពមិនទាន់បានចុះបញ្ជី ឬពន្យារការចុះបញ្ជី ធ្វើការងាខុសច្បាប់ ។ បញ្ហានេះយើងបារម្ភសម្រាប់សហជីព ។
លោក សុន ឆ័យ ប្រធានគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចខាងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមានប្រសាសន៍ថា អ្វីដែលមានបច្ចុប្បន្នពុំទាន់មានលក្ខណៈល្អសមរម្យនៅឡើយទេ ទោះបីជាក្រុមការងារចំពោះកិច្ច បានលើកយកនូវរាល់សំណូមពរទាំង២១របស់ក្រុមសហជីពកម្ពុជា មកពិនិត្យ ហើយកែលម្អបានមួយចំនួនក៏ដោយ ក៏សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ពុំទាន់មានធានាភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការអនុវត្តសិទ្ធិចូលរួមជាសមាជិកសហជីព ។
លោក សុន ឆ័យ បញ្ជាក់ថា« សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីពនេះ ពុំទាន់មានការធានាភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការអនុវត្តសិទ្ធិចូលរួមជាសមាជិកសហជីព និងបង្កើតសហជីព រួមទាំងមិនទាន់បានគិតគូរដល់សិទ្ធិទាំងនេះ ចំពោះកម្មករសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ និងមន្ត្រីរាជការ ហើយប្រហែលជាមិនបានជួយទៅដល់ការបង្កឱ្យមានសុខដុមរមនារវាងនិយោជក និងកម្មករ»។
ដោយឡែក លោក ប៉ែន បញ្ញា ប្រធានគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចខាងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ថ្លែងថា គណៈកម្មការចំពោះកិច្ចបានពិនិត្យសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីពអស់ចំនួន៣លើក និងបានជួបពិភាក្សាជាមួយតំណាងក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈចំនួន២លើក ជាមួយសហព័ន្ធនិយោជក និងសមាគមពាណិជ្ជកម្ម១២លើក និងតំណាងសហជីពចំនួន៣៤លើក ដើម្បីប្រមូលផ្តុំនូវការរួមមតិយោបល់បន្ថែមលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ។
លោក ប៉ែន បញ្ញា បញ្ជាក់ថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះមានគោលបំណង ៖
ទី១-ផ្តល់សិទ្ធិ និងសេរីភាព ដល់សហគ្រាស ឬគ្រឹះស្ថាន និងជនទាំងឡាយដែលស្ថិតនៅក្រោមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់ស្តីពីការងារ និងបុគ្គលិកធ្វើការងារតាមផ្លូវអាកាស និងផ្លូវសមុទ្រ។ កំណត់អំពីការរៀបចំ និងការប្រព្រឹត្តទៅនៃអង្គការវិជ្ជាជីវៈរបស់សកម្មករនិយោជិត និងនិយោជកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។
ទី២-ការពារសិទ្ធិនិងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ជនទាំងឡាយដែលនៅក្រោមបទប្បញ្ញតិ្ត នៃច្បាប់ស្តីពីការងារ និងបុគ្គលិកធ្វើការតាមផ្លូវអាកាស និងផ្លូវសមុទ្រ ។ ធានានូវសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការចរចាជាសមូហភាពរវាងកម្មករ និយោជិត និងនិយោជក ព្រមទាំងជំរុញឱ្យមានសុខដុមរនាក្នុងទំនាក់ទំនងវិជ្ជជីវៈ និងរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍការងារសមរម្យ ដើម្បីបង្កើន ផលិតភាព និងការវិនិយោគ ។
លោក សោម អូន ប្រធានសហភាពសម្ព័ន្ធសហជីពជាតិកម្ពុជា បានគាំទ្រសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីពនិងបានបញ្ជាក់ថា លោកស្វាគមន៍សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីព ហើយជំរុញឱ្យសភាជាតិអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះឱ្យបានលឿន ។ លោកគាំទ្រលទ្ធផលនៃការប្រជុំរបស់ គណកម្មការចំពោះកិច្ចនៃគណបក្សទាំងពីរដែលមានអាសនៈនៅរដ្ឋសភា ដែលច្បាប់នេះការពារផលប្រយោជន៍កម្មករ ថៅកែរោងចក្រ និងការពារផលប្រយោជន៍អ្នកវិនិយោគទុនបរទេសនៅកម្ពុជា និងបន្តទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគទុនថ្មីៗនៅកម្ពុជា ។
គួរបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងសិក្ខាសាលាមានការលើកឡើងយ៉ាងផុសផុល ហើយក្រុមសហជីពបានលើកសំណើទៅកាន់តំណាងរាជរដ្ឋាភិបាលនិងគណៈកម្មការជំនាញរដ្ឋសភា ដើម្បីពិនិត្យកែសម្រួលនូវចំណុចមួយចំនួន ដែលមានលក្ខណៈរឹតត្បិតដល់សហជីពផងដែរ ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃអង្គសិក្ខាសាលា បានសម្រេចដាក់សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីព និងចំណុចដែលសហជីពស្នើសុំទៅគណៈកម្មការជំនាញរដ្ឋសភាពិនិត្យ និងកែសម្រួល ។
សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសហជីព មាន១៧ជំពូក និង១០០មាត្រា ហើយសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ក៏មានការចូលរួមជជែកពិភាក្សាដោះស្រាយជាច្រើនលើកពីសំណាក់តំណាងសមាជិកសភាសំឡេងភាគច្រើន និងតំណាងសមាជិកសភាសំឡេងភាគតិចផងដែរ ។
មុនកិច្ចពិភាក្សាចាប់ផ្ដើម សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា (GMAC) បន្តជំរុញឲ្យពិចារណាលើទិដ្ឋភាពជាក់ស្ដែង ក្នុងដំណើរការបង្កើតច្បាប់ស្តីពីសហជីព ដើម្បីធានាថាច្បាប់នេះផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់ទាំងកម្មករនិយោជិត និងនិយោជក នៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មដ៏ធំបំផុតរបស់កម្ពុជានេះ ។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់GMAC និងសមាគមពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា (CAMFEBA) បានជំរុញឲ្យមានការកែសម្រួលមាត្រាមួយចំនួននៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ដែលចែងពីលក្ខខណ្ឌក្នុងការបង្កើតសហជីព ប្រភពថវិកា និងដំណើរការរបស់សហជីព ។
ប្រភពដដែលចង់ឲ្យមានការកែសម្រួលសំខាន់គឺនៅមាត្រា១០ ដែលកំណត់ពីការបង្កើតសហជីព ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់បច្ចុប្បន្ន បានចែងថា សហជីពមូលដ្ឋានមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយកម្មករនិយោជិតនៅក្នុងសហគ្រាស ឬគ្រឹះស្ថានមូលដ្ឋាននោះចំនួនត្រឹមតែ១០នាក់ ។
អគ្គលេខាធិការសមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា លោក ខេន លូ បានបញ្ជាក់ថា «សម្រាប់កន្លែងធ្វើការមួយកន្លែង ដូចជារោងចក្រកាត់ដេរជាដើម ដែលមានកម្មករនិយោជិតរាប់ពាន់នាក់ អ្នកអាចនឹងមើលឃើញសហជីពរាប់សិបត្រូវបានបង្កើតឡើង ដូច្នេះវានឹងបង្កជាភាពរញ៉េរញ៉ៃ ហើយប្រហែលជាមិនអាចតម្កល់ផលប្រយោជន៍ជាធំសម្រាប់កម្មករនិយោជិតទាំងអស់ក្នុងរោងចក្របានឡើយ» ។
លោក ខេន លូ សង្កត់ធ្ងន់ថា យើងបានស្នើថា ដើម្បីបង្កើតសហជីពមួយបាន លុះត្រាតែមានកម្មករនិយោជិតចំនួន២០%នៃកម្លាំងពលកម្មសរុបក្នុងសហគ្រាសមួយៗ ដើម្បីធានាថា កម្មករមានតំណាងត្រឹមត្រូវ ហើយនិយោជក អាចជួបចរចាជាមួយនឹងតំណាងដែលពិតប្រាកដ។
ជាមួយគ្នានេះ សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរក៏ជំរុញឲ្យមានការកែសម្រួលមាត្រា១៩ នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នោះ ដែលចែងថា មានតែតុលាការការងារប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចព្យួរបញ្ជិកាសហជីពមិនឲ្យប្រតិបត្តិការ ប្រសិនបើសហជីពត្រូវបានរកឃើញថាបានអនុវត្តការងារដោយរំលោភលើច្បាប់ ។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់GMAC បានឲ្យដឹងថា មាត្រា២០នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ក៏បង្កក្តីព្រួយបារម្ភសម្រាប់និយោជកផងដែរ ដោយសារតែច្បាប់នេះបានកំណត់លក្ខណសម្បត្តិក្នុងកម្រិតទាបពេក សម្រាប់មេដឹកនាំសហជីពដែលត្រូវកាន់តួនាទីគ្រប់គ្រង ក្នុងសហជីពមួយៗ ។
សេចក្តីព្រាងច្បាប់ គ្រាន់តែតម្រូវឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពចេះអាន និងសរសេរភាសាខ្មែរ និងការធ្វើសេចក្តីប្រកាសផ្ទាល់ខ្លួនថា មិនធ្លាប់ទទួលទោសពីបទឧក្រិដ្ឋ ឬបទមជ្ឈិម ។
លោក ខេន លូ បានលើកឡើងទៀតថាសមាគមនិយោជក រាប់បញ្ចូលទាំង GMAC មានការប្រុងប្រយ័ត្ន ក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចពិគ្រោះយោបល់ ដើម្បីធានាថាច្បាប់នេះនៅពេលអនុម័តរួច នឹងផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់នៅក្នុងគ្រប់វិស័យ ជាពិសេសឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ ពីព្រោះមានប្រជាជនរាប់លាននាក់ដែលកំពុងរស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើវិស័យនេះ ។
គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមីនា កន្លងមកនេះ ក្រុមសហជីពនិងអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលតស៊ូមតិលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសហជីព ស្នើឲ្យរដ្ឋសភាផ្ដល់ពេលវេលាឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការពិគ្រោះយោបល់លើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ដ៏ចម្រូងចម្រាសនោះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋសភា គ្រោងនឹងរៀបចំសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់រយៈពេលមួយព្រឹកនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៦ ។ ប៉ុន្តែសំណើនេះ ត្រូវបានសមាជិកក្រុមការងារចំពោះកិច្ចនៃគណបក្សកាន់អំណាច បដិសេធភ្លាមៗ ។
សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ក្រុមសហជីព និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន២១ លើកឡើងថា សិក្ខាសាលារយៈពេលមួយព្រឹកដែលរដ្ឋសភាគ្រោងរៀបចំនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ដើម្បីពិភាក្សាលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសហជីពនោះ មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការពិភាក្សាឲ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយលើមាត្រាមួយចំនួន ដែលជាកង្វល់របស់ក្រុមសហជីពនោះទេ ។
សហជីព និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ដែលធ្វើការក្នុងវិស័យការងារទាំងនោះ លើកឡើងថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសហជីព បើសិនមិនមានការកែប្រែទេ នឹងប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិរបស់កម្មករនិយោជិត សេរីភាពខាងការបង្កើតសមាគម ការចរចាជាសមូហភាព ការប្រមូលផ្ដុំ និងការបញ្ចេញមតិ ដែលផ្ទុយពីច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ ។
សួមបញ្ជាក់ថា រដ្ឋសភាធ្វើសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសហជីពដែលកំពុងមានភាពចម្រូងចម្រាសនាព្រឹកថ្ងៃទី៩ខែមីនា នៅសាលសន្និសីទ២-៣នៃវិមានរដ្ឋសភា ។ សិក្ខាសាលានេះត្រូវបានរំពឹងថា នឹងមានការចូលរួមពីតំណាងមកពីរាជរដ្ឋាភិបាល ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ សមាគម និងថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពផងដែរ ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ