រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ការគំរាមធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងកម្ពុជាដែលបានថ្លែងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀម អាប់ភីស៊ីត គឺជាការមិនអាចទទួលយកបានទេ ខណៈប្រទេសទាំង២បានប្រកាន់យកយន្តការចរចាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី ទោះបីជាទឹកដីកម្ពុជាមួយផ្នែកត្រូវបានទទួលនូវការរំលោភឈ្លានពានពីសំណាក់កងទ័ពសៀមតាំងពីថ្ងៃទី១៥ កក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ មក បន្ទាប់ពីប្រាសាទព្រះវិហារខ្មែរត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកកាលពីថ្ងៃទី៧ កក្កដា ឆ្នាំ២០០៨។ តាមពិតទៅយន្តការទ្វេភាគីបានជាប់គាំងបន្ទាប់ពីកំណត់ហេតុចំនួន៣របស់គណៈកម្មការព្រំដែនចំរុះកម្ពុជា-ថៃ (JBC) មិនទាន់ទទួលបានការអនុម័តពីសភាសៀម ដើម្បីបន្តដំណើរការដោះស្រាយព្រំដែនជាបន្តនោះ ។
ស្ថានការណ៍ហាក់បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកក្នុងរយៈពេលជិតកន្លះខែកន្លងមកនេះ ខណៈពេលពួកអាវលឿងជ្រុលនិយមសៀមធ្វើបាតុកម្មគាបសង្កត់រដ្ឋាភិបាលអាប់ភីស៊ីត ឱ្យប្រឆាំងកម្ពុជាក្រោមលេសដណ្តើមទឹកដីដែលគេអះអាងថា ផ្ទៃដី៤,៦គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ត្រូវបានកម្ពុជារំលោភយក ។ ការអះអាង និងការទាមទារដែលមិនចេះខ្មាសអៀននេះ បានបង្ហាញថា ប្រទេសទាំងពីរមិនអាចជជែកគ្នាបានទៀតនោះទេ ហើយបន្ថែមទម្ងន់ឱ្យរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរនោះ គឺ ការគំរាមធ្វើសង្គ្រាមដែលបានថ្លែងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀម អាប់ភីស៊ីត ក្នុងការទាមទារឱ្យកម្ពុជាដកទង់ជាតិចេញពីវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ និងថ្មីៗបំផុតបានទាមទារឱ្យរុះរើវត្តចេញពីទីតាំងបច្ចុប្បន្នទៀតផង ។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ចុះថ្ងៃទី១ កុម្ភៈ គឺជាការឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសថៃ ចុះថ្ងៃទី៣១ មករា ស្តីពីវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈរបស់កម្ពុជា ដែលសេចក្តីថ្លែងការណ៍បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ទីតាំងវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ហៅវត្តប្រាសាទ ព្រះវិហារ គឺស្ថិតនៅលើទឹកដីកម្ពុជាដោយស្របច្បាប់លើកម្រងផែនទី១/២០០.០០០ដែលក្នុងនោះរួមទាំងផែនទី «ដងរែក» ដែលមានប្រាសាទព្រះវិហារ ហើយដែលតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិហៅថា ផែនទីឧបសម្ព័ន្ធ១ទទួលស្គាល់។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ទាំងស្រុងក៏ត្រូវបានថតចម្លងចុះផ្សាយក្នុងអត្ថបទនេះផងដែរ ។
វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ស្ថិតនៅចំងាយប្រមាណ៣០០ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះពីប្រាសាទព្រះវិហារ ហើយនិងនៅជ្រៅមកក្នុងទឹកដីរបស់កម្ពុជា នេះបើយោងតាមខ្លឹមសារលិខិតរបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដែលបានផ្ញើជូនលោកផាម យ៉ាឃៀម ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម និងជាប្រធានអាស៊ាន ចុះថ្ងៃទី១៤ សីហា ឆ្នាំ២០១០ កន្លងមក ។
ការលើកយកនូវខ្លឹមសារលិខិតនេះមកបង្ហាញសាធារណជនជាថ្មីនៅក្នុងខណៈពេលនេះ គឺដើម្បីចង់បញ្ជាក់ពីការពិតតបទៅនឹងបំណងឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាជាថ្មី បង្កឡើងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀម អាប់ភីស៊ីត ដែលបានព្រមានអំពីការប្រកាស សង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជាដែលជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់នៃប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជុំវិញនោះ ។
យោងតាមសារលិខិតរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ចុះថ្ងៃទី១៤ សីហា ឆ្នាំ២០១០ បានឱ្យដឹងថា កងទ័ពសៀមបានឈ្លានពានមកលើទីតាំងវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈរបស់កម្ពុជា បានកើតមានឡើងម្តងរួចមកហើយ កាលពីថ្ងៃទី១៥ កក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ និងនៅថ្ងៃទី១៥ តុលា ឆ្នាំ២០០៨ កងទ័ពសៀមបានឆ្លងដែនរំលោភចូលមកក្នុងទឹកដីរបស់កម្ពុជា ហើយបានប៉ះទង្គិចជាមួយទ័ពកម្ពុជានៅទីតាំងចំនួនបីកន្លែងក្នុងតំបន់ជុំវិញប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយបានបណ្តាលឱ្យកងទ័ពទាំងសងខាងស្លាប់ និងរបួសមួយចំនួន។ នៅថ្ងៃទី៣ មេសា ឆ្នាំ២០០៩ កងទ័ពសៀមបានឆ្លងព្រំដែនចូលទឹកដីកម្ពុជាម្តងទៀត មកតំបន់ជុំវិញប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយរួមទាំងខាងមុខប្រាសាទផង និងបានបាញ់អាវុធធុនធំបំផ្លិចបំផ្លាញការិយាល័យអាជ្ញាធរព្រះវិហារ និងផ្សារដែលស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទព្រះវិហារ ហើយព្រមទាំងបង្កការខូចខាតដល់ជណ្តើរធំខាងមុខប្រាសាទផង ។ ប៉ុន្តែកងទ័ពសៀមបានដកទៅវិញនៅវេលាម៉ោង១០និង៣០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី១ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ បន្ទាប់ពីមានការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធីផ្តើមចេញពីគំនិតឈ្លាសវៃរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំសៀម ។
ដូច្នេះ ការដកត្រឡប់របស់កងទ័ពសៀមថយចេញពីវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ គឺជាការបញ្ជាក់ឡើងវិញថា ទីតាំងនៅតំបន់នោះ គឺពិតជាស្ថិតនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា ដែលរដ្ឋាភិបាលសៀមត្រូវតែបញ្ចប់នូវមហិច្ឆតាចិញ្ចឹមចិត្តចង់ឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ។ ផ្ទុយទៅវិញ រដ្ឋាភិបាលសៀមត្រូវមានកាតព្វកិច្ចគោរពនូវច្បាប់អន្តរជាតិស្តីពីបញ្ហាព្រំដែន ពីព្រោះការទាមទារចង់បានទឹកដីរបស់កម្ពុជា ឬជាការបង្ខំឱ្យប្រទេសមួយដកទង់ជាតិរបស់ខ្លួនចេញពីដែនអធិបតេយ្យដែលត្រូវបានសំរេចដោយតុលាការអន្តរជាតិហើយនោះ គឺបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលសៀមបាននិងកំពុងជាន់ឈ្លីលើច្បាប់អន្តរជាតិទាំងកំរោល ដែលរដ្ឋាភិបាលប្រទេសម្ចាស់ទ្រព្យនឹងមិនអនុញ្ញាតនោះឡើយ ហើយការរក្សានូវសិទ្ធិការពារទឹកដីប្រឆាំងនឹងបរទេសឈ្លានពាន គឺជាការទទួលខុសត្រូវក្នុងនាមរដ្ឋាភិបាលមួយដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតដែលចាំបាច់ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចការពារដាច់ខាតនូវរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួន ។
ដោយឡែក រដ្ឋាភិបាលសៀម គឺពុំមានអ្វីជាទឡ្ហីករណ៍ដុំកំភួនណាមួយស្របច្បាប់ ដើម្បីយកមកធ្វើជាការឈ្លានពានមកលើទឹកដីកម្ពុជាបានឡើយ ផ្ទុយទៅវិញភាគីសៀមបានប្រើវិធីគំរាមតាមរយៈកំលាំងកងទ័ពមកគាបសង្កត់កម្ពុជា គឺជាអំពើទុច្ចរិតដែលគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមជាទីបំផុតក្នុងក្រសែភ្នែករបស់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ និងសាកលលោក ។ សកម្មភាពឈ្លានពានរបស់សៀមមកលើទឹកដីកម្ពុជា បានស្តែងចេញតាមរយៈការបង្កើតឱ្យមានឡើងនូវផែនទីចោរ លួចគូរជាឯកតោភាគី ដោយសំងាត់ គ្មានការទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិ។ ដូចនេះ ការលើកឡើងពីតំបន់ជិតប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់នៅតាមព្រំដែនជាប់នឹងកម្ពុជា ថា ជា «ដីត្រួតស៊ីគ្នា៤,៦គីឡូម៉ែត្រក្រឡា» នោះ គ្រាន់តែជាលេសនៅក្នុងមហិច្ឆតាឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ជាពិសេសចង់បង្វែរពីសភាពការណ៍តានតឹងនៃវិបត្តិផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួនដោះស្រាយពុំរួច ហើយងាកមកយកកម្ពុជាធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងនយោបាយ ស្របពេលដែលមានហ្វូងបាតុករទាំងអាវលឿង និងអាវក្រហមបាននិងកំពុងដឹកនាំគ្នាធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលអាប់ភីស៊ីត នាមុនពេលបោះឆ្នោតក្នុងប្រទេសសៀមនោះ ។ ការពិត វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ និងតំបន់ជុំវិញប្រាសាទព្រះវិហារ គ្មានបញ្ហាដីត្រួតស៊ីគ្នាទេ ពីព្រោះរវាងកម្ពុជា និងសៀមមានព្រំដែនច្បាស់លាស់ជាអន្តរជាតិរួចហើយ យោងតាមសាលដីកាតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិទីក្រុងឡាអេ ថ្ងៃទី១៥ មិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២ និងផែនទីសន្លឹកដករែក ឧបសម្ព័ន្ធ១ខ្នាត១/២០០ពាន់ ផលិតនៅឆ្នាំ១៩០៨ និងស្របតាមអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៨ និងសន្ធិសញ្ញា ឆ្នាំ១៩០៧ ។ ផែនទីសន្លឹកដងរែកនេះដែរ ក៏ត្រូវបានស្ថានទូតសៀមនៅប៉ារីស បានផ្ញើលិខិតចុះថ្ងៃទី២០ សីហា ឆ្នាំ១៩០៨ ទៅក្រសួងការបរទេសសៀមភ្ជាប់ជាមួយផែនទីដែលបារាំងបានប្រគល់ឱ្យគេចំនួន៥០ច្បាប់ ក្នុងមួយច្បាប់មាន១១សន្លឹកផែនទី ។ ស្ថានទូតសៀមបានជំរាបក្រសួងការបរទេសថា ស្ថានទូតទុកខ្លួនឯង២ច្បាប់ ហើយក្រៅពីនេះទុកផ្ញើជូនទៅស្ថានទូតសៀមនៅបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗមួយចំនួនទៀត ។ ផែនទីនោះដែរក៏ត្រូវបានព្រះអង្គម្ចាស់ ដាមរ៉ុង រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃសៀមបានសរសេរសំបុត្រអរគុណដល់ស្ថានទូតបារាំងនៅទីក្រុងបាងកក ហើយស្នើសុំផែនទីចំនួន១៥ច្បាប់ទៀត ដើម្បីទុកចែកដល់ចៅហ្វាយខេត្តនានារបស់សៀមទៀតផង ។
ការប្រកាសសង្គ្រាមពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលសៀមមកលើកម្ពុជានៅតំបន់ជិតប្រាសាទព្រះវិហារ គឺបានបង្ហាញយ៉ាងជាក់ច្បាស់ពីការរំលោភលើអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា និងម្យ៉ាងទៀតក៏ជាការបំផ្លាញការងារវប្បធម៌របស់ពិភពលោកទៀតផង ដែលកម្ពុជាត្រូវមានកាតព្វកិច្ចការពារទឹកដីពីការឈ្លានពាន ។ យោងតាមប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា ចុះថ្ងៃទី២៨ មករា ឆ្នាំ២០១១បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា «វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ គឺបានកសាងឡើងដោយប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨ គឺច្បាស់ណាស់ថា ពិតជាស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ។ ដូច្នេះ ទង់ជាតិរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលកំពុងបង្ហោះនៅលើវត្ត គឺមានលក្ខណៈស្របច្បាប់»៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ