នាដការី ហ៊ុន ប៉ែន អំពាវនាវរួមគ្នាលើកតម្កើង «ស្បៃខ្មែរ» និងពន្យល់អត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅ
- ភ្នំពេញ
រាជធានីភ្នំពេញ ៖ នាដការី អ្នកដំឡើងរបាំ និងជាគ្រូរបាំបុរាណ និងរបាំសហសម័យ អ្នកស្រី ហ៊ុន ប៉ែន បានអំពាវនាវដល់អ្នកសិល្បៈ និងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ និងលើកតម្កើងស្បៃនិងសិល្បៈខ្មែររបស់យើង ក្នុងពេលដែលសម្លៀកបំពាក់ស្បៃខ្មែរកំពុងតែត្រូវបានប្រទេសជិតខាងមួយអះអាងពីភាពជាម្ចាស់របស់ជាតិសាសន៍គេ ។
ជាមួយនឹងការអំពាវនាវខាងលើនេះ នាដការីរូបនេះបានក៏ចែករំលែកពីខ្លឹមសារ និងអត្ថន័យ ស្បៃខ្មែរ ក្នុងរបាំមណីមេខលា ផងដែរ ។
តាមរយះសំណេរបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម នាដការី ហ៊ុន ប៉ែន បានលើកឡើងថា សូមប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់ អ្នករបាំ អ្នកភ្លេង អ្នកចម្រៀង អ្នកតម្បាញ អ្នកប៉ាក់ស្បៃ អ្នករចនាសម្លៀកបំពាក់ អ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកអប់រំ និងសិល្បករ សិល្បការិនីគ្រប់ជំនាញ ចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ និងលើកតម្កើងស្បៃនិងសិល្បៈខ្មែររបស់យើង។
ស្បៃ មិនមែនគ្រាន់តែជាគ្រឿងតុបតែងសម្លៀកបំពាក់ស្ត្រីខ្មែរឡើយ។ ក្នុងបរិបទសិល្បៈ និងវប្បធម៌ខ្មែរ ស្បៃគឺជា វត្ថុវប្បធម៌ដែលផ្ទុកការចងចាំ និងជាផ្នែកមួយនៃភាសាដែលភ្ជាប់រាងកាយ អត្តសញ្ញាណ ព្រលឹង ជំនឿ ពិធីការ និងមរតក នៃអារ្យធម៌ខ្មែរពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ។ តាំងពីសម័យនគរភ្នំមក ស្បៃចាក់ឫសគល់នៅក្នុងជីវិតសង្គម សិល្បៈ របាំ និងពិធីការខ្មែរ។ «ព្រះថោង តោងស្បៃនាងនាគ» ក្នុងពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ខ្មែរ គឺជានិមិត្តរូបដ៏សំខាន់ ដែលធ្វើឱ្យស្បៃលើសពីវត្ថុសម្រាប់ពាក់ ហើយក្លាយជានិមិត្តសញ្ញានៃទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្ស សង្គម និងការចងចាំអំពីប្រភពដើម ។
នៅក្នុង របាំមុនីមេខលា ស្បៃមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបង្កើតអត្តសញ្ញាណរបស់តួអង្គ។ តាមរយៈពណ៌ ទម្រង់ ក្បាច់រចនា និងចលនា ស្បៃចូលរួមបង្កើតសោភ័ណភាព កំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់តួអង្គ និងធ្វើឱ្យ «ភាពជាខ្មែរ» អាចមើលឃើញនៅលើឆាក។ ក្នុងន័យនេះ ស្បៃខ្មែរគឺជា វត្ថុសិល្បៈ និងនិមិត្តសញ្ញាវប្បធម៌ ដែលបង្កើតជាអត្តសញ្ញាណរបស់តួអង្គ និងជាផ្នែកមួយនៃភាសារបស់រាងកាយខ្មែរ ដែលបន្តនាំយកការចងចាំរបស់អារ្យធម៌របស់ខ្លួន មករស់នៅលើឆាក នៅក្នុងរបាំ ។
ស្បៃខ្មែរ បានក្លាយជាចំណុចប្រសព្វរវាង វត្ថុវប្បធម៌ និង អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ ដែលផ្ទុកនៅការចងចាំ ហើយរស់នៅ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ក្នុងជីវិតសង្គម ពិធីការ និងសិល្បៈ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ និងបន្តបញ្ជូនពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ។នៅពេលវាចូលទៅក្នុងរបាំ វាជាវត្ថុដែលមិនត្រឹមតែប្រាប់ថា «យើងជានរណា» ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយឱ្យសង្គមខ្មែរ បន្តបង្ហាញថា យើងជានរណា តាមរយៈសិល្បៈ។
អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា ក្នុងរបាំមណីមេខលា ស្បៃមានតួនាទីក្នុងការកំណត់ អត្តសញ្ញាណ ឋានៈ និងសោភ័ណភាពរបស់តួអង្គ តាមរយៈពណ៌ស្បៃ ទម្រង់ និងក្បាច់ដ៏ប្រណីតរបស់ស្បៃ។ ន័យរបស់វាកើតឡើងតាមរយៈទំនាក់ទំនងរវាង ស្បៃ រាងកាយ ចលនា តួអង្គ ព្រលឹង និងតន្ត្រី។ វាជាចំណុចប្រសព្វរវាង មរតកវប្បធម៌ សម្លៀកបំពាក់ និមិត្តសញ្ញា និងភាសារបាំ ដែលធ្វើឱ្យរូបភាពរបស់មេខលានៅក្នុងរបាំមានអត្តសញ្ញាណជាក់លាក់ក្នុងសោភ័ណភាពខ្មែរ ។
សម្រាប់មេខលាជាទេវតានៃទឹក ត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈស្បៃដ៏ប្រណីតដែលមានពណ៌ទឹកសមុទ្រ នៅផ្នែកខាងលើ និងក្រហម នៅផ្នែកខាងក្រោម គឺជាការបង្កើតសោភ័ណភាពដែលបង្កើតន័យតាមរយៈទំនាក់ទំនងរវាងពណ៌ និងអត្តសញ្ញាណរបស់តួអង្គ។
ក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ ពណ៌ខៀវ ឬពណ៌ទឹកសមុទ្រ នៅផ្នែកខាងលើនៃស្បៃ តំណាងអោយភាពត្រជាក់ត្រជុំ សេចក្តីសុខសាន្ត បញ្ញា និងភាពខ្ពង់ខ្ពស់។ ចំណែកឯ ពណ៌ក្រហម នៅផ្នែកខាងក្រោមនៃស្បៃ បញ្ចេញនូវថាមពលនៃ វិរភាព ភាពក្លាហាន សំណាង និងសក្តិសិទ្ធិ។ ដូច្នេះ ការរួមបញ្ចូលពណ៌ទាំងពីរ មិនមែនគ្រាន់តែជាការរៀបចំពណ៌ឱ្យស្រស់ស្អាតឡើយ ប៉ុន្តែជាការបង្កើតព្រលឹងនិងការសន្ទនារវាងភាពស្ងប់ និងថាមពល រវាងទឹក និងភ្លើង រវាងភាពទន់ភ្លន់ និងភាពអង់អាច នៅលើរាងកាយរបស់ទេពធីតា។
អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា «ស្បៃ មិនត្រឹមតែត្រូវបានពាក់ ស្បៃត្រូវបានរាំ វារាំជាមួយរាងកាយ រាំជាមួយព្រលឹង និងរាំជាមួយការចងចាំរបស់អារ្យធម៌។ ស្បៃ គឺជាអារ្យធម៌ដែលរាំយ៉ាងរស់រវើក និងជាអត្តសញ្ញាណដែលមានចលនា។ ស្បៃរាំ!» ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ