ឈ្វេងយល់អំពីប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកបុរាណ នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ
- ឧត្តរមានជ័យ
ខេត្តឧត្តរមានជ័យ៖ ប្រាសាទតាមាន់ធំ ជាប្រាសាទបុរាណខ្មែរដ៏សំខាន់មួយ ស្ថិតនៅលើជួរភ្នំដងរែក ក្នុងភូមិតាមាន់សែនជ័យ ឃុំគោកខ្ពស់ ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ប្រាសាទនេះមានលក្ខណៈពិសេសទាំងផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម ការប្រើប្រាស់ផ្ទាំងថ្មធម្មជាតិជាគ្រឹះសំណង់ និងប្រព័ន្ធចង្អូរបង្ហូរទឹកដែលមានការទាក់ទងនឹងពិធីសាសនា ។
បើតាមលោកបណ្ឌិតផុន កសិកា កាលពីឆ្នាំ២០១៤ មន្ត្រីស្រាវជ្រាវនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានចុះសិក្សា និងថតរូបសំណង់ប្រាសាទតាមាន់ធំ ព្រមទាំងសិក្សាឯកសាររបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ មុនៗ ដូចជា Étienne Aymonier, Étienne Lunet de Lajonquière និងអ្នកស្រាវជ្រាវផ្សេងទៀត ។ ក្នុងចំណោមរូបថតដែលបានថតទុកនៅពេលនោះ មានរូបភាពចង្អូរថ្មដែលរៀបចំជាប្រព័ន្ធនៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទដែរ ។
តាមលក្ខណៈស្ថាបត្យកម្ម ប្រាសាទតាមាន់ធំមានប្លង់បែរមុខទៅទិសខាងត្បូង និងមានសំណង់ប្រាសាទជាច្រើនភ្ជាប់គ្នា ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានសន្និដ្ឋានថាសាងសង់នៅប្រហែលដើមសតវត្សទី១១ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ឬសម័យប្រហាក់ប្រហែលនោះ ។
លក្ខណៈពិសេសមួយនៃប្រាសាទតាមាន់ធំ គឺការសាងសង់ ដោយប្រើប្រាស់ផ្ទាំងថ្មធម្មជាតិ នៅលើភ្នំជាផ្នែកនៃគ្រឹះសំណង់ ។ ស្ថាបត្យករខ្មែរបុរាណបានដាប់ និងកែច្នៃផ្ទាំងថ្មភ្នំឱ្យមានផ្ទៃសមស្របសម្រាប់ការសាងសង់ ព្រមទាំងរៀបចំគ្រឿងបង្គំស្ថាបត្យកម្មឱ្យសម្របទៅតាមសណ្ឋានថ្មធម្មជាតិ ។
អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាពិសេស គឺប្រព័ន្ធចង្អូរបង្ហូរទឹកដែលនៅសេសសល់ក្នុងបរិវេណប្រាសាទ ។ តាមរូបថតដែលបានថតក្នុងឆ្នាំ២០១៤ គេអាចសង្កេតឃើញចង្អូរថ្មបើកចំហ ដែលរៀបចំឡើងដោយការផ្គុំដុំថ្មជាបន្តបន្ទាប់ ដោយមានជួរថ្មអមសងខាង និងមានលំហសម្រាប់បង្ហូរទឹកនៅកណ្ដាល ។ ចង្អូរនេះលាតសន្ធឹងឆ្លងកាត់ផ្ទាំងថ្មធម្មជាតិ និងឆ្ពោះទៅកាន់សំណង់ប្រាសាទ ។
តាមការសិក្សារបស់លោកសាស្ត្រាចារ្យ អាំង ជូលាន ដែលបានផ្សព្វផ្សាយក្នុងបណ្ដាញយសោធរ(Yosothor) ប្រព័ន្ធចង្អូរថ្មនេះមានការទាក់ទងនឹងស្វយម្ភូលិង្គ(Svayambhū Liṅga) ដែលជាលិង្គធម្មជាតិតំណាងឱ្យព្រះឥសូរ ស្ថិតនៅក្នុងតួប្រាសាទ ។ ចង្អូរថ្មត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់បង្ហូរទឹកមន្តដែលប្រើក្នុងពិធីស្រោចស្រពលិង្គទៅខាងក្រៅបរិវេណទីសក្ការបូជា ដើម្បីឱ្យសាសនិកអាចត្រងយកទៅប្រើប្រាស់តាមជំនឿ ។
ការពិនិត្យរូបថតឆ្នាំ២០១៤ ឡើងវិញ បង្ហាញឱ្យឃើញពីលក្ខណៈសំណង់ចង្អូរថ្ម និងការរៀបចំផ្លូវទឹកឱ្យសម្របទៅតាមសណ្ឋានថ្មធម្មជាតិ ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការកំណត់ទិសដៅទឹកហូរ និងការតភ្ជាប់របស់ចង្អូរពីតួប្រាសាទទៅខាងក្រៅ ត្រូវការការសិក្សាលម្អិតបន្ថែមទៀតនៅទីតាំងផ្ទាល់ ។
ប្រព័ន្ធចង្អូរបង្ហូរទឹកនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ជាភស្ដុតាងនៃចំណេះដឹង និងបច្ចេកទេសសាងសង់របស់ដូនតាខ្មែរ ជាពិសេសការសម្របសម្រួលសំណង់ទៅតាមសណ្ឋានថ្មធម្មជាតិ និងការរៀបចំប្រព័ន្ធទឹកសម្រាប់បម្រើដល់ពិធីសាសនា ។ លក្ខណៈនេះបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងស្ថាបត្យកម្ម និងជំនឿសាសនានៅសម័យអង្គរ ៕







ចែករំលែកព័តមាននេះ