រាជធានីភ្នំពេញ ៖ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះរដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលហ៊ាននិយាយជាមួយនឹងបេសកជនពិសេសអង្គការយូណេស្កូ និងជាអតីតអគ្គនាយកអង្គការយូណេស្កូ លោក Koichiro Matsuura ដោយស្នើឱ្យយូណេស្កូដកប្រាសាទព្រះវិហារចេញពីបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ។ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងបែបនេះចំពោះរដ្ឋាភិបាលថៃ នាព្រឹកថ្ងៃទី៣ មីនា ឆ្នាំ២០១១ ក្នុងឱកាសដែលសម្តេចតេជោ និងលោកជំទាវបណ្ឌិត អញ្ជើញជាអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងទិវាវប្បធម៌ជាតិ ៣ មីនា លើកទី១៣ ឆ្នាំ២០១១ និងចែកពានរង្វាន់ជ័យលាភីក្នុងពិធីបិទមហោស្រពសិល្បៈ មហាជនទូទាំងប្រទេសឆ្នាំ២០១១ នៅសាលសន្និសីទចតុមុខ ។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីមានប្រសាសន៍បន្តថាដំបូងគេគ្រាន់តែជំទាស់ជាមួយនឹងផែនការគ្រប់គ្រង ប៉ុន្តែដល់ពេលលោកអតីតអគ្គនាយកយូណេស្កូ មកជួបជាមួយខ្ញុំ ខ្ញុំភ្ញាក់ព្រើតតែម្តង ។ មិនគួរជឿឡើយ អ្នកជិតខាងរបស់យើងដែលជាអ្នកឈ្លានពានយើង ដូច្នេះហើយគេមិនខ្លាចនឹងការវាយបំផ្លាញប្រាសាទនោះទេ ។ សម្តេចតេជោបានចោទសួរថា ចុះកាលពីឆ្នាំ១៩៥៤ ដល់ឆ្នាំ១៩៦២ តើមកពីការចុះបញ្ជីដែរឬ? បានជាមកប្លន់យក ។ ការជាក់ស្តែងគឺវាដូច្នេះសូមទីក្រុងបាងកកកុំភ្លេចថា ពីឆ្នាំ១៩៥៤ ដល់១៩៦២ តើមកពីចុះបញ្ជីបេតិកភណ្ឌ ឬបានជាអ្នកឯងឈ្លានពាន? រឿងដែលធំជាងគេ គឺរឿងមកពីអ្នកឯងឈ្លានពានតែប៉ុណ្ណោះ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ នេះគឺជាមហិច្ឆតារបស់អ្នកឯង អ្នកឯងលើកលេសនេះ លើកលេសនោះ…។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីសង្កត់ធ្ងន់ថា ដូច្នេះហើយអ្នកដែលបាញ់ផ្លោងដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារ៤១៤គ្រាប់ វាធ្ងន់ណាស់ នេះហើយជាសង្គ្រាមពិត មិនគ្រាន់តែសង្គ្រាមឈ្លានពានទឹកដីទេ តែជាសង្គ្រាមប្រឆាំងវប្បធម៌ខ្មែរ ហើយសង្គ្រាមនេះបានធ្វើនៅទល់ដែន និងធ្វើនៅលើវេទិកាអន្តរជាតិយូណេស្កូ ។ នេះជាអំពើថោកទាបបំផុត នៃរដ្ឋាភិបាលថៃ បច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលមុនៗ គេមិនធ្វើអ៊ីចឹងទេ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃអាប់ភីស៊ីត ធ្វើសឿងព្រមទទួលយកអ្នកសង្កេតការណ៍ឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយសុំកម្ពុជាធ្វើដូចគ្នា ។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាបាននិយាយតាំងពីថ្ងៃទី១៧ កុម្ភៈ ម៉្លេះ អំពាវនាវឱ្យអាស៊ានបញ្ជូនអ្នកសង្កេតការណ៍មក បើថៃមិនទទួលទេ កម្ពុជាទទួល ។ ដល់ថ្ងៃទី២០ កុម្ភៈ ថៃគេប្រាប់ថា គេទទួលយកអ្នកសង្កេតការណ៍ឥណ្ឌូណេស៊ីឱ្យមក សុំឱ្យកម្ពុជាទទួល ខ្ញុំបានប្រាប់ទៅវិញថា មិនពិបាកទេ នំរបស់ហ៊ុន សែន ហ៊ុនសែន ស៊ីខ្លួនឯងវាអត់ទៅពិបាកទេ ។
ថ្ងៃទី២២ កុម្ភៈ និយាយពីការបញ្ជូនអ្នកសង្កេតការណ៍មកត្រួតពិនិត្យបទឈប់បាញ់ ស្រាប់តែថ្ងៃសៅរ៍កន្លងទៅនេះ ប្រធានអាស៊ានបានបញ្ជូននូវបែបបទនៃការត្រួតពិនិត្យ និងកាតព្វកិច្ចរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីយ៉ាងម៉េច របស់ម្ចាស់ផ្ទះយ៉ាងដូចម្តេច? តំបន់ត្រួតពិនិត្យ នៅត្រង់ណាខ្លះ? ចំណែកកម្ពុជាគឺបានទាក់ទងធ្វើការប្រញាប់ប្រញាល់ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកម្ពុជា បូកសរុបមានទាំងផែនទី និយាមការគ្រប់ទាំងអស់នៅថ្ងៃអាទិត្យ ។ ខ្ញុំបានផ្តល់នូវចំណុចត្រួតពិនិត្យចំនួន១៤ចំណុច ឱ្យទៅឥណ្ឌូណេស៊ីត្រួតពិនិត្យ សង្កេតការណ៍ កម្ពុជាបើកចំហទៀត បើសិនជាមានការចាំបាច់កម្ពុជាផ្តល់ជូនលទ្ធភាពឱ្យ រយៈពេលកម្ពុជាសុំ១២ខែ ហើយនឹងអាចពន្យារ…។
ផ្ទុយទៅវិញ នៅឯទីក្រុងបាងកក មកដល់ម៉ោងនេះ គេបាននិយាយថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ គេមិនទាន់បានជួបគ្នានៅឡើយ ។ អគ្គបញ្ជាការកងទ័ពថៃថា មិនអាចឱ្យចូលត្រួតពិនិត្យនៅខាងក្នុងបានទេ នៅមានអាថ៌កំបាំង ។
បញ្ហានេះក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ អ.ស.ប បញ្ជូនមកអាស៊ាន ហើយប្រធានអាស៊ាន បញ្ជូនព័ត៌មានឱ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ។ គេថា ឥឡូវថៃ គេថា ចរចាគ្នាសិនជាមួយកម្ពុជា សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាក់ថា ចង់ចរចាអី សូមឱ្យឥណ្ឌូណេស៊ីកោះអញ្ជើញ…។ កម្ពុជាគ្មានចរចាជាមួយអ្នកឯងទេ ។ ឱ្យឥណ្ឌូណេស៊ីមកសង្កេតការណ៍ត្រួតពិនិត្យដល់ចរចា ចរចាកម្ពុជា ថៃ វាមិនត្រូវ បើដូច្នោះ ទាត់ចោលតួនាទីឥណ្ឌូណេស៊ីទៅណា…?
ថៃបើចង់ចរចាជាមួយកម្ពុជា សុំឱ្យឥណ្ឌូណេស៊ីកោះអញ្ជើញ ព្រោះឥណ្ឌូណេស៊ីត្រូវមានកាតព្វកិច្ច ហើយក៏បានបញ្ជាក់នៅក្នុងលិខិត បើសិនថៃមិនយល់ព្រម សូមឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជូនអ្នកសង្កេតការណ៍មកកាន់កម្ពុជា កម្ពុជាអត់ត្រូវការជជែកជាមួយថៃតទៅទៀតទេ កន្លែងណា…? វាអត់ត្រូវរឿង ។
បើឥណ្ឌូណេស៊ី កោះអញ្ជើញកម្ពុជាទៅ កម្ពុជាអត់ជំទាស់ជាមួយប្រធានអាស៊ានទេ ប៉ុន្តែកម្ពុជាសូមអំពាវនាវចំពោះឥណ្ឌូណេស៊ី បើថៃស្ទាក់ស្ទើរ សូមឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជូនអ្នកសង្កេតការណ៍បន្ទាន់មកកម្ពុជា ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ ហេតុអីបានជាថៃធ្វើអ៊ីចឹង? សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីគូសបញ្ជាក់ថា ថៃគេចង់បង្វិលរុញសភាពការណ៍ឱ្យមកវិញ ។ ទៅដល់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ថៃនៅតែទន្ទេញនៅតែទ្វេភាគី ខ្លួនឯងប្រឆាំងរហូត ។ សម្តេចមានប្រសាសន៍ថា មិននឹកដល់ថា មេដឹកនាំថៃភូតប្រជាជនខ្លួនឯងក្នុងកម្រិតណាទេ គេអូស.កទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបាត់ទៅហើយ ត្រឡប់មកវិញ និយាយប្រាប់ប្រជាជនថា ជោគជ័យ ។ ទាញទៅដល់ឥណ្ឌូណេស៊ីទៅហើយ នៅតែជោគជ័យ យកចុះជោគជ័យហ្នឹង ប៉ុន្តែអ្នកឯងត្រូវចេះកត់ត្រា នៅថ្ងៃណាអ្នកឯងនិយាយរឿងអី ឱ្យចេះកត់ត្រាមើល ជំហរនៅត្រឹមណា វាថយដល់កម្រិតណាហើយ ។
សូមកុំច្រឡំរវាងយន្តការទ្វេភាគី និងអ្នកចូលរួមដោយភាគីទី៣ កម្ពុជាបន្តចរចាទ្វេភាគីតែក្នុងកម្រិតនៃបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ ទេសចរណ៍…។ ប៉ុន្តែបើនៅតំបន់ជម្លោះគឺត្រូវមានអ្នកទី៣ ចូលរួម ។ ថៃកំពុងកិកកុក ដើម្បីរៀបចំធ្វើអីទៀតហើយ...ការស្នើឱ្យដកពីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក៏ត្រូវបានស្នើឱ្យដក ដែលវាមិនមែនជាទម្លាប់អន្តរជាតិ។ ពេលនោះលោក Mat-suura គាត់បានប្រដៅលោកអាប់ភីស៊ិត និងកាស៊ីត ភីរម្យ ថា កុំលើកយកពាក្យនេះមកនិយាយទៀត ទៅមិនរួចទេ ។ ពេលនោះគាត់ក៏បានលើកនៅតំបន់ពីររបស់អាល្លឺម៉ង់ ដោយសារវាបាត់បង់តម្លៃជាសាកលដែលគេដកចេញនោះ ។ ឯរឿងប្រាសាទព្រះវិហារមានតម្លៃជាសាកលគេមិនអាចដកចេញទេ ។
អាប់ភីស៊ីត អត់បានប្រាប់ប្រជាជនថៃទេ គេថា នៅជោគជ័យទៀត អត់បាននិយាយជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានមួយម៉ាត់អំពីលោក Matsuura កុំឱ្យលើករឿងនោះមកនិយាយទៀត ។ ដល់ពេលថ្នាក់ដឹកនាំថៃនិយាយថា យូណេស្កូ ទៅតាមគោលដៅថៃហើយ ព្រោះគោលដៅដូច្នេះហើយ ។ នេះទៅជាជោគជ័យរហូត ត្រង់គេប្រដៅកុំឱ្យលើករឿងនេះមកនិយាយទៀត អត់និយាយសោះ កុំថា បោកប្រាស់ពិភពលោកសូម្បីតែពលរដ្ឋថៃខ្លួនឯងក៏ថ្នាក់ដឹកនាំថៃចេះបោក ចេះភរ ដែរ ។ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាក់ថារឿងប្រាសាទព្រះវិហារ រឿងមិនធម្មតាទេ គឺរឿងយូរអង្វែង ។
ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានលើកឡើងនូវការសរសេររបស់សារព័ត៌មានមួយ (ប្រហែលជាអត្ថបទជាភាសាថៃ…) មានលទ្ធភាព៦យ៉ាងនៃច្រកចេញ ក្នុងនោះសម្តេចក៏បានលើកចំណុចខ្លះៗមកអត្ថាធិប្បាយ លទ្ធភាពទី១ គឺលទ្ធភាពប្រើកម្លាំងដើម្បីធ្វើការដោះស្រាយទឹកដីគេ តាមបែបឆ្នាំ១៩៤១ ដោយផ្អែកលើជប៉ុន ។ ផ្អែកលើសន្ធិសញ្ញាតូក្យូ ថា យកដីកម្ពុជា ។ ប៉ុន្តែធ្វើបែបនេះ មិនបានទេ ព្រោះសូម្បីតែឆ្នាំ១៩៤៦ ក៏មានសន្ធិសញ្ញាវ៉ាស៊ីនតោន ដីនោះក៏ឱ្យមកកម្ពុជាវិញ ។ ដូច្នេះថៃក៏ថា ធ្វើមិនបានទេ ។ លទ្ធភាពទី២ គឺទៅតុលាការអន្តរជាតិ ។ ត្រង់ចំណុចហ្នឹងថៃចាញ់កម្ពុជាទៀតហើយ រួចក៏មានជំរើសបន្តៗទៀត ។ សម្តេចមានប្រសាសន៍តែត្រឹមប៉ុណ្ណេះថា នៅក្នុង Email របស់សម្តេចហើយអ្នកដែលស្រង់នោះ គឺជាអ្នកគិតគូរសេណារីយ៉ូ…។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានលើកឡើងថា កាស៊ីត ភីរម្យ បានសួរសម្តេចថា តើគេចុះបញ្ជីស្រះត្រាវទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌទេ ។ ខ្ញុំថាអត់ជំទាស់ទេ របស់ខ្ញុំ ខ្ញុំចុះខ្លួនឯង ប្រាសាទព្រះវិហារ ខាងស្រះត្រាវរបស់ថៃ ថៃចុះទៅ ។ ថៃចង់ចុះបញ្ជីឆ្លងដែន ប៉ុន្តែយូណេស្កូប្រាប់ទៅវិញ ថា ចុះឆ្លងដែនអត់បានទេ បើមិនទាន់កំណត់ព្រំដែនអត់ច្បាស់ផង ។
ខ្ញុំនិយាយនេះមិនមែនបង្កភាពតានតឹងទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់គូសបញ្ជាក់ ព្រោះភាគីថៃជេរកម្ពុជាសឹងតែរាល់ថ្ងៃ រឿងទទួលយកឥណ្ឌូណេស៊ី ឬមិនទទួលគឺជារឿងរបស់ថៃ ឥឡូវឱ្យកម្ពុជាធ្វើឱ្យដូចគេ ។ ផ្ទុយទៅវិញ កម្ពុជាមិនត្រឹមតែធ្វើដូចទេ កម្ពុជាធ្វើឱ្យលើសអ្នកឯង ។ ត្រូវធ្វើឱ្យមានតម្លាភាពមើល បើធ្វើជាចោរកុំខ្លាចប៉ូលិស ចង់ជជែកគ្នាក្នុងបន្ទប់មិនឱ្យអ្នកដទៃចូលមើល អាចមាឌធំ អាងវ៉ៃ ហ្អេ…កុំលេងក្បួនហ្នឹង ។
ឥឡូវទំលាយទ្វារក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ និង អាស៊ានបានហើយ…ហើយអ្នកដែលគេមកពិនិត្យមើលគេមិនមែនដោះស្រាយរឿងព្រំដែនទេ គេមកមើលថា អ្នកណាបាញ់អ្នកណាតែប៉ុណ្ណឹងទេតើ ម៉េចក៏ខ្លាចម៉្លេះ? រឿងបញ្ហាព្រំដែនវាជារឿងមួយទៀត ឥឡូវច្បាស់លាស់ហើយគឺតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិក្រុងឡាអេបកស្រាយ សាលក្រម ខ្ញុំសង្ឃឹមថា មេដឹកនាំថៃ គួរកុំឈ្លក់ទឹកមាត់ច្រើនពេក បើសិនជាជ្រុលនិយាយ និយាយឱ្យវាអស់រឿងតែម្តងទៅ ស្នើ យូណេស្កូដកចេញគេមិនព្រមទេ ប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនឱ្យត្រង់ៗទៅ ប៉ុន្តែមិនហ៊ាននិយាយគិតតែយូណេស្កូ តាមឯងទាំងអស់ ជោគជ័យរហូត…។ ពួកអាវលឿងជេរត្រឹមត្រូវ…រដ្ឋាភិបាលបោកប្រាស់ ឥឡូវពួកអាវលឿងស្រាវជ្រាវឃើញពិតវានិយាយពិត៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ