រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ក្នុងជំនួបដាច់ដោយឡែកជាមួយលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុខ អាន បេសកជនពិសេសនៃអង្គការយូណេស្កូបានសន្យាថា លោកនឹងជម្រាបជូនលោកជំទាវអគ្គនាយកអង្គការយូណេស្កូពីបញ្ហានានាដែលលោកទទួលបាននេះ ដើម្បីរៀបចំបញ្ជូនក្រុមអ្នកបច្ចេកទេសមកពិនិត្យវាយតម្លៃការខូចខាតប្រាសាទព្រះវិហារពេលមានបរិស្ថានសុវត្ថិភាពល្អ ដើម្បីធ្វើការជួសជុល ។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា បេសកជនពិសេសរូបនេះក៏បានច្រានចោលដែរ សំណើពីភាគីថៃឱ្យដកប្រាសាទព្រះវិហារចេញពីបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ។
នៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៨ កុម្ភៈ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយលោកកូអីុជីរ៉ូ ម៉ាត់ស៊ូអ៊ូរ៉ា (Koichiro matsuura) បេសកជនពិសេសរបស់អង្គការយូណេស្កូ ។ នៅក្នុងជំនួបពិភាក្សានោះជាមួយនឹងការបង្ហាញផែនទីដងរែកដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិសម្រាប់បែងចែកព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជា-ថៃ និងផែនទីចម្លែកផលិតដោយភាគីថៃ ដើម្បីឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរក៏ដូចជាការខូចខាតប្រាសាទព្រះវិហារដែលបង្កឡើងដោយគ្រាប់កាំភ្លើងផ្លោងរបស់ភាគីថៃលោកបណ្ឌិតសុខ អាន បានមានប្រសាសន៍ជម្រាបជូនបេសកជនពិសេសរបស់អង្គការយូណេស្កូថា កម្ពុជាមានការព្រួយបារម្ភ និងសោកស្តាយចំពោះការខូចខាតប្រាសាទព្រះវិហារដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ។ ដោយបានរំលឹកឡើងអំពីព្រះបដិមាពុទ្ធសាសនាបុរាណដែលត្រូវបំផ្លិចបំផ្លាញនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយទទួលបានការថ្កោលទោសពីអន្តរជាតិនោះ លោកសុខ អាន បានអំពាវនាវសុំឱ្យមានការជួយសហការពីអន្តរជាតិ ពិសេសអង្គការយូណេស្កូ ដើម្បីការពារ និងសង្គ្រោះប្រាសាទព្រះវិហារដែលជាសម្បត្តិមនុស្សជាតិអំពីការបំផ្លិចបំផ្លាញ ។
មានប្រសាសន៍ក្នុងជំនួបនោះ លោកកូអ៊ីជីរ៉ូ ម៉ាត់ស៊ូអ៊ូរ៉ា បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះព័ត៌មាននានាដែលបានផ្តល់ដោយលោកសុខ អាន ។ លោកមានប្រសាសន៍ចាប់អារម្មណ៍ថា អង្គការយូណេស្កូមិនបាននៅស្ងៀមចំពោះបញ្ហាការខូចខាតនៃប្រាសាទព្រះវិហារទេ ។ លោកបេសកជនពិសេសរបស់អង្គការយូណេស្កូ បានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថាលោកគាំទ្រការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ អង្គការសហប្រជាជាតិ និងអាស៊ាន ហើយលោកនឹងជម្រាបជូនលោកជំទាវអគ្គនាយកអង្គការយូណេស្កូពីបញ្ហាដែលលោកទទួលបាននៅកម្ពុជា ដើម្បីរៀបចំបញ្ជូនក្រុមអ្នកបច្ចេកទេសមកពិនិត្យវាយតម្លៃការខូចខាតប្រាសាទព្រះវិហារពេលមានបរិស្ថានសុវត្ថិភាពល្អ ដើម្បីធ្វើការជួសជុល ។
- ថៃត្រូវតែទទួលខុសត្រូវនូវទង្វើរបស់ខ្លួនដែលជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ សាសនា និងវប្បធម៌
លោកទិត សារុនរ៉េត ទីប្រឹក្សាអមរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានបញ្ចេញទស្សនៈថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ អាប់ភីស៊ីត វេចាជីវ៉ា ដែលបានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពបាញ់បំផ្លាញវត្តអារាមខ្មែរ ជាពិសេសប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក គឺត្រូវតែទទួលខុសត្រូវនូវទង្វើរបស់ខ្លួនដែលជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ សាសនា និងវប្បធម៌ ពីព្រោះប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជុំវិញនោះមិនមែនជារបស់ថៃទេ។
ក្រោយពីថៃបានធ្វើសង្គ្រាមក្នុងមហិច្ឆតាឈ្លានពានមកលើកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៧ កុម្ភៈ កន្លងមកនោះ ប្រាសាទព្រះវិហារបានត្រូវទទួលរងនូវគ្រាប់កាំភ្លើង បណ្តាលឱ្យបែកបាក់តួប្រាសាទ ខ្លោងទ្វារ និងផ្នែកជាច្រើននៃប្រាសាទ។ ថ្នាក់ដឹកនាំនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាភ្លាមៗនោះបានស្នើសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីសហគមន៍អន្តរជាតិបន្ទាន់ផងដែរ។ ដូច្នេះវត្តមានរបស់លោក KOICHIRO MATSUURA ដែលជាបេសកជនពិសេសរបស់អង្គការយូណេស្កូ មកកម្ពុជានៅពេលនេះ គឺជាការឆ្លើយតបនឹងសំណើរបស់កម្ពុជាដើម្បីសុំការជួយសង្គ្រោះប្រាសាទដ៏ល្បីល្បាញនោះ។ ដូចប្រសាសន៍របស់លោកសុខ អាន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១១ ដែលបានប្រាប់ទៅអ្នកសារព័ត៌មាន បន្ទាប់ពីជំនួបផ្ទាល់រវាងរូបលោក ជាពិសេសសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ជាមួយលោក KOICHIRO MATSUURA ថា «យើងចង់បញ្ជាក់ឱ្យដឹងច្បាស់ថា យូណេស្កូត្រូវតែមានសកម្មភាពដ៏សកម្មរបស់ខ្លួនក្នុងការបំពេញភារកិច្ច ការរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការការពារ និងការស្រោចស្រង់ប្រាសាទព្រះវិហារជាទីសក្តារៈ»។
ជាមួយគ្នានេះ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុខ អាន បានមានប្រសាសន៍បន្តថា «អ្វីដែលយើងចង់បានបន្តទៀត គឺយើងចង់ឱ្យមានការពិនិត្យ វាយតំលៃពីការខូចខាតដែលថៃបាញ់គ្រាប់កាំភ្លើងផ្លោង មកលើប្រាសាទព្រះវិហារជាង៤០០គ្រាប់ ទាំងតូចទាំងធំ ក្នុងនោះប៉ះត្រូវខ្លោងទ្វារប្រាសាទ និងវត្ត ហើយយើងក៏បានបង្ហាញប្រាប់លោក KOICHIRO MAT-SUUTA ផងដែរថា ថៃបានប្រើគ្រាប់បែកចង្កោមដែលពិភពលោកហាមឃាត់» ។ ឆ្លើយតបទៅនឹងសំនួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ក្រោយពីជំនួបពិភាក្សាជាមួយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុខ អាន លោក KOICHIRO MASTUUTA បានមានប្រសាសន៍ថា «យូណេស្កូ គឺជាស្ថាប័នឯករាជ្យ ជាអ្នកសម្របសម្រួលអព្យាក្រឹតដោយមិនកាន់ជើងប្រទេសណាមួយនោះទេ» ។
បើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ ASTV Manager online ចុះផ្សាយថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១១ បានស្រង់សំដីរបស់លោក KO-ICHIRO MATSUURA ប្រេសិតពិសេសរបស់អង្គការយូណេស្កូថ្លែងថា «មិនអាចប្រព្រឹត្តទៅបានទេ ក្នុងការដកប្រាសាទព្រះវិហារចេញពីបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក» ។ លោកបានបន្តថា កន្លែងបេតិកភណ្ឌពិភពលោកប្រាសាទព្រះវិហារស្ថិតនៅក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់យូណេស្កូ ។ ដូច្នេះអ្នកជំនាញយូណេស្កូ នឹងចាត់អ្នកតំណាងមកវាយតម្លៃ និងជួសជុលប្រាសាទព្រះវិហារក្នុងពេលអនាគត។ នេះគឺជាប្រសាសន៍របស់លោក KOICHIRO MATSUURA ដែលបានថ្លែងទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១១។
ចម្លើយរបស់លោក KOICHIRO MATSUURA គឺមានតម្លៃស្មើនឹងការទះកំផ្លៀងទៅលើថ្នាក់ដឹកនាំថៃមានលោកអាប់ភីស៊ីត និងលោកកាស៊ីត ភីរម្យ ដែលបាននិយាយបំផ្លើសថា លោក KOICHIRO MATSUURA គាំទ្រឱ្យមានការផ្អាកផែនការគ្រប់គ្រង និងអភិរក្សតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារដែលជាសំណើរបស់កម្ពុជា។ យើងបានដឹងហើយថា កន្លងមកថៃបានរារាំងអង្គការយូណេស្កូដែលនឹងឱ្យក្រុមការងាររបស់ខ្លួនទៅពិនិត្យការខូចខាតរបស់ប្រាសាទព្រះវិហារ និងថៃបានបំភិតបំភ័យ UNESCO ក្នុងការទៅពិនិត្យដល់ទីកន្លែងនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារដែលថៃបានបាញ់គ្រាប់ផ្លោងកាំភ្លើងធំទៅលើតួប្រាសាទព្រះវិហារ បណ្តាលឱ្យខូចយ៉ាងដំណំនោះ ហើយអ្វីដែលគួរឱ្យខ្មាសអៀនទៀតនោះ គឺនាពេលកន្លងទៅថៃបានជំទាស់កម្ពុជាក្នុងការដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅក្រុងក្រៃឆឺចប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់ និងកាលពីឆ្នាំ២០០៧ការចុះបញ្ជីជាផ្លូវការនៅក្រុងកេបិក ប្រទេសកាណាដា ឆ្នាំ២០០៨ ហើយថៃក៏បរាជ័យក្នុងការរារាំងផែនការគ្រប់គ្រងការពារ និងអភិរក្សប្រាសាទព្រះវិហារនៅក្នុងសម័យប្រជុំរបស់គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកលើកទី៣៤នៅក្រុងប្រេហ្ស៊ីលីយ៉ា ប្រទេសប្រេស៊ីលកាលពីឆ្នាំ២០១០ និងថៃបន្តរារាំងនៅប្រទេសបារ៉ែនក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១១ ខាងមុខនេះទៀត ព្រមទាំងថៃបន្តរារាំងរាល់សហគមន៍អន្តរជាតិអ.ស.ប និងអង្គការយូណេស្កូទៅពិនិត្យនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ជាពិសេសនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។
សហគមន៍អន្តរជាតិ អ្នកដែលមានបេះដូងស្រឡាញ់កេរដំណែលវប្បធម៌នៃមនុស្សជាតិ និងអ្នកច្បាប់អន្តរជាតិនានា ជាពិសេសអ្នកច្បាប់ដែលរៀបចំច្បាប់ការពារ និងអភិរក្សសម្បត្តិវប្បធម៌ដែលជាកេរមរតកនៃមនុស្សជាតិបានគាំទ្រសំណើរបស់កម្ពុជាឱ្យបញ្ឈប់អំពើឈ្លានពានដ៏សែនគ្រោះថ្នាក់របស់ប្រទេសថៃ និងសូមឱ្យអង្គការយូណេស្កូ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ អ.ស.ប និងសហគមន៍អន្តរជាតិចូលទៅជួយសង្គ្រោះជាបន្ទាន់ដើម្បីការពារ អភិរក្ស និងគ្រប់គ្រងអភិវឌ្ឍតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដែលទទួលនូវការខូចខាតជាដំណំពីសង្គ្រាមឈ្លានពាន និងការបំផ្លិចបំផ្លាញពីប្រទេសថៃ។
ផែនការរារាំងឱ្យមានភាគីទី៣ចូលក្នុងកិច្ចចរចា មិនឱ្យមានអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិ នៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងមិនឱ្យមានបេសកជនយូណេស្កូមកកម្ពុជាត្រួតពិនិត្យវាយតម្លៃលើការខូចខាតប្រាសាទព្រះវិហាររបស់ភាគថៃ ត្រូវបរាជ័យទាំងស្រុងដោយលោក KOICHIRO MATSUURA បេសកជនពិសេសយូណេស្កូដឹកនាំគណៈប្រតិភូរបស់អង្គការយូណេស្កូកម្ពុជា ព្រមទាំងបានទទួលនូវរបាយការណ៍ដ៏សុក្រឹតពីភាគីកម្ពុជា ស្តីពីការខូចខាតនៃតួប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជុំវិញនោះ ។ អំពើបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងដំណំដ៏ព្រៃផ្សៃរបស់ថៃនៅសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ ថៃត្រូវតែទទួលខុសត្រូវចំពោះក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនិងតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិពីបទរំលោភបំពានសេចក្តីសម្រេចរបស់មហាសន្និបាតសហប្រជាជាតិ ដែលកំណត់អំពើឧក្រិដ្ឋឈ្លានពាន(ថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៤) អនុសញ្ញាក្រុងឡាអេឆ្នាំ១៩៥៤ អនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧២ សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌ អន្តរជាតិស្តីពីប្រាសាទព្រះវិហារ និងអធិបតេយ្យភាពបូរណភាពដែនដីរបស់កម្ពុជាឆ្នាំ១៩៦២ កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ អនុសញ្ញាស្តីពីការហាមប្រើប្រាស់គ្រាប់មីនចង្កោម(ថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៨) និងអនុសញ្ញានានាជាច្រើនទៀត ។
បេសកជនពិសេសយូណេស្កូ លោក Koichiro Matsuura បានយកចិត្តទុកដាក់ត្រងស្តាប់នូវរបាយការណ៍របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃរបស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ស្តីពីវិនាសកម្មមហន្តរាយនៃកេរដំណែលវប្បធម៌នៃមនុស្សជាតិ ប្រាសាទព្រះវិហារនិងតំបន់ជុំវិញប្រាសាទជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដោយសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ថៃ ។ បេសកជនពិសេសយូណេស្កូនេះ នៅពេលត្រឡប់ទៅវិញ នឹងរាយការណ៍ជូនអង្គការយូណេស្កូ និងអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិចូលជួយសង្គ្រោះជាបន្ទាន់ ក្នុងកិច្ចធានាសន្តិភាពដើម្បីការពារ អភិរក្ស និងគ្រប់គ្រងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកឱ្យដូចជាកិច្ចការពារនិងអភិរក្សអង្គរដែរ ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ