តាមទីភ្នាក់ងារ NHK របស់ជប៉ុនបានផ្សាយកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី១៣ មីនា ថា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិជប៉ុន បានបង្ហាញនូវភាពត្រេកអរថា កងនាវិកអាចជួយសង្គ្រោះលោកហ៊ីរ៉ូមីស៊ី ឈីនកាវា អាយុ៦០ឆ្នាំ ដែលត្រូវរលកយក្សស៊ូណាមី កម្ពស់១០ម៉ែត្រ បោកបក់យកទៅកណ្តាលសមុទ្រដែលរកកោះត្រើយមិនឃើញ រយៈពេល៣ថ្ងៃ ។ កងនាវិករបស់ជប៉ុន បានចេញល្បាតស្វែងរកអ្នករស់រានមានជីវិតនៅកណ្តាលសមុទ្រឆ្ងាយពីក្រុងហ្វូតាបា ប្រហែល១៥គីឡូម៉ែត្រ បានប្រទះឃើញបុរសខាងលើបោយដៃសុំជំនួយនៅកណ្តាលកម្ទេចកម្ទីបាក់បែកនៃផ្ទះសម្បែង ។ បច្ចុប្បន្នមន្ត្រីជួយសង្គ្រោះបាននាំទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យរួចរាល់ ហើយដោយពិនិត្យសុខភាពបង្ហាញឱ្យឃើញថា មានរបួសស្រាល ។ លោកឈីនកាវា បានបញ្ជាក់ថា លោកត្រូវរលកបោកបក់មកលើ ខណៈពេលកំពុងធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅផ្ទះ និងបច្ចុប្បន្នមិនបានដឹងពីជោគវាសនាប្រពន្ធគាត់នៅឡើយទេ ។
- ៧០%រំពឹងថានឹងមានរញ្ជួយដីបន្តក្នុងរយៈពេល៣ថ្ងៃខាងមុខ
ប្រភពពី AFP ថ្ងៃទី១៣ មីនា បានផ្សាយថា ដោយយោងតាមសំដីរបស់លោកតាកាឈី យ៉ូកូតា នាយកផ្នែកទិន្នន័យ និងព្យាករណ៍ការរញ្ជួយដីបានឱ្យដឹងថា មានតម្រុយប្រហែល៧០% ដែលថា ក្នុងរយៈពេល៣ថ្ងៃខាងមុខនឹងកើតការរញ្ជួយដីមានកម្លាំង៧រីស្ទ័រ នៅបរិវេណឆ្នេរភាគឦសានប្រទេសជប៉ុន និងអាចមានប្រហែល៥០% នឹងកើតក្នុងអំឡុងពេល៣ថ្ងៃរវាងពីថ្ងៃទី១៦-១៩ មីនា ខាងមុខ ។ ការរញ្ជួយដីក្នុងអំឡុងពេលកន្លងមក មានការកើតឡើងជាច្រើនលើកនៅបរិវេណក្រោមសមុទ្រដោយលាតសន្ធឹងក្នុងបរិវេណទទឹងប្រហែល២០០គីឡូម៉ែត្រ និងបណ្តោយប្រហែល៥០០គីឡូម៉ែត្រនៅខាងក្រៅឆ្នេរសមុទ្រក្នុងខេត្តមីយ៉ាងិ និងអ៊ីរ៉ាបាគីភាគឦសាន ។ គួរបញ្ជាក់ថា ភាពធ្ងន់ធ្ងរក្នុងកម្រិត៧រីស្ទ័រ ចាត់ទុកថា ជាកម្លាំងរញ្ជួយអាចធ្វើឱ្យផ្ទះសម្បែងជាច្រើនបាក់រលំបាន ។
ប្រភពខាងលើបានបន្តទៀតថា នាយកដ្ឋានស្រាវជ្រាវផ្នែកធរណីវិទ្យារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្សាយពីផលប៉ះពាល់ដោយការសរញ្ជួយដីកម្លាំង៨,៩រីស្ទ័រ ដែលធ្វើឱ្យដែនដីប្រទេសជប៉ុនមានលក្ខណៈជាកោះរំកិលពីចំណុចដើមប្រហែល២៤០សង្ទីម៉ែត្រ ។ នេះបើតាមការស្រាវជ្រាវដោយប្រើប្រព័ន្ធបញ្ជាក់ចំណុចតាមផ្កាយរណប ។ កាលពីមុននេះ ដោយសារការរញ្ជួយដីដែលមានកម្រិតញ័រប្រហាក់ប្រហែលក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននៅប្រទេសស៊ីរី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ធ្វើឱ្យដែនដីរបស់ប្រទេសទាំងពីររំកិលដូចគ្នា ។
- គ្រោះធម្មជាតិរញ្ជួយដីនៅជប៉ុនមនុស្សជាង១ម៉ឺននាក់ត្រូវជួយសង្គ្រោះ
ក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះកាលពីថ្ងៃទី១៤ មីនា បានចាប់ផ្តើមថ្ងៃទី៤ នៃការរុករកអ្នកនៅរស់តាមគំនរអគារបាក់បែកនាភាគខាងជើង និងភាគឦសានជប៉ុនដែលរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងកម្រិត៩រីស្ទ័រ បង្កឱ្យកើតមានរលកស៊ូណាមីជាគ្រោះធម្មជាតិធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសជប៉ុនកាលពីថ្ងៃទី១១ មីនា កន្លងមក ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកណាអូតូ កាន ថ្លែងប្រាប់អ្នកកាសែតក្នុងសន្និសីទកាសែតចាក់ផ្សាយតាមទូរទស្សន៍ កាលពីថ្ងៃទី១៣ មីនា កន្លងមកថា រយៈពេល៦៥ឆ្នាំ ក្រោយពីបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ បាតុភូតរញ្ជួយដីនេះជាវិបត្តិដ៏លំបាកបំផុតសម្រាប់ប្រទេសជប៉ុន ។ ពលរដ្ឋជប៉ុនបានជួបប្រទះផលលំបាកយ៉ាងច្រើនកាលពីអតីតកាល ប៉ុន្តែយើងអាចជំនះការលំបាកទាំងនោះបាន ដើម្បីបង្កើតបានសង្គម ប្រកបដោយសន្តិភាព និងភាពចម្រុងចំរើន ដូច្នេះទោះបីជាមានគ្រោះធម្មជាតិធ្ងន់ធ្ងរបែបនេះក៏ដោយ ក៏ពលរដ្ឋជប៉ុននៅតែសាមគ្គីគ្នាតទៅទៀត ។
តាមប្រភពព័ត៌មានថា ក្នុងគ្រោះធម្មជាតិរញ្ជួយដីដ៏មានឥទ្ធិពលនៅប្រទេសជប៉ុននេះមនុស្ស១៥.០០០នាក់ ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ ។ មានប្រទេសយ៉ាងហោចណាស់ជិត៧០ ក្នុងនោះមានប្រទេសកម្ពុជា និងសហគមន៍អឺរ៉ុបបានផ្តល់ជំនួយសង្គ្រោះដល់ប្រទេសជប៉ុនសម្រាប់ជនរងគ្រោះដោយសារការរញ្ជួយដីនេះ។ បុរសជប៉ុនអាយុ៦០ឆ្នាំម្នាក់ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះកាលពីថ្ងៃទី១៣ មីនា នៅចម្ងាយ១៥គីឡូម៉ែត្រ ពីឆ្នេរសមុទ្រភាគឦសានជប៉ុន ក្រោយពីគាត់ស្ថិតនៅក្នុងទឹក២ថ្ងៃ លើបំណែកមួយផ្ទាំងនៃដំបូលផ្ទះរបស់គាត់ ដែលរលកស៊ូណាមីនាំយកទៅ ។
- រញ្ជួយដីខ្លាំងនៅជប៉ុនរំកិលប្រទេសនេះ២,៤ម៉ែត្រ
ការរញ្ជួយដីយ៉ាងខ្លាំងក្លាបំផុតនៅជប៉ុន ដែលគេវាស់ឃើញមានកម្រិតឡើងដល់៩រីស្ទ័រពុំធ្លាប់ជួបប្រទះហាក់ដូចជារំកិលកោះធំបំផុតរបស់ជប៉ុនប្រវែង២,៤ម៉ែត្រ ។ នេះបើយោងតាមវិទ្យាស្ថានភូមិរូបវិទ្យាអាមេរិក USGS ។
លោក PAUL EARLE អ្នកសិក្សាខាងការរញ្ជួយដីរបស់ USGS ថ្លែងថា នេះជាតួលេខសមហេតុផលមួយ ។ ការរំកិលប្រវែង២,៤ម៉ែត្រ ពិតជាកើតមានក្នុងការរញ្ជួយដីខ្លាំងបែបនេះ ។ ការរញ្ជួយដីដែលមុននេះថា មាន៨,៩រីស្ទ័រ ហើយឥឡូវថា មានដល់៩រីស្ទ័រ បង្កឱ្យមានរលកយក្សស៊ូណាមី ដែលកម្ទេចម៉ដ្ឋទីក្រុងជាច្រើននៅជាប់ឆ្នេរសមុទ្រភាគឦសានជប៉ុន ព្រមទាំងបង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរបំផុតក្នុងប្រទេសដែលចំនួនអ្នកស្លាប់កើនដល់ជាង១០.០០០នាក់ ហើយតួលេខនេះនឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត ។
អ្នកជំនាញការរូបនេះបន្តថា ជាមួយនឹងការរញ្ជួយដីខ្លាំងបែបនេះការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំនឹងកើតមាន ។ លោកបានរំលឹកថា ការរំកិលដីបែបនេះក៏កើតមានដែរ ក្នុងការរញ្ជួយដីនៅស៊ីលី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ។ នៅស៊ីលីការរញ្ជួយដីខ្លាំង មានកម្លាំង៨,៨រីស្ទ័រ ធ្វើឱ្យញ័ររង្គើរប្រទេសនេះ កាលពីថ្ងៃទី២៧ កុម្ភៈ ២០១០ បណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ជាង៥០០នាក់ ចំណែកការរញ្ជួយដីនៅកោះស៊ូម៉ាត្រាកាលពីឆ្នាំ២០០៤ មានកម្លាំង៩,១រីស្ទ័រ បណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់២២៨.០០០នាក់។ ការរញ្ជួយដីកម្លាំង៧រីស្ទ័រ កាលពីថ្ងៃទី១២ មករា ២០១០ នៅហៃទីបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់២២០.០០០នាក់ ពុំមានរំកិលដីឡើយ ។
- នៅជប៉ុនចំនួនអ្នកស្លាប់ចេះតែកើននិងការភ័យខ្លាចចំពោះវិទ្យុសកម្មនុយក្លេអ៊ែរក៏ខ្លាំងដែរ
ការគំរាមកំហែងដោយគ្រោះថ្នាក់នុយក្លេអ៊ែរបន្តកើននៅជប៉ុន ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោកណាអូ តូកាន ថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី១៣ មីនា ថា «ខ្ញុំចាត់ទុកសភាពការណ៍បច្ចុប្បន្នជាមួយការរញ្ជួយដី ស៊ូណាមី និងមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរទាំងឡាយថា ជាវិបត្តិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតពុំធ្លាប់មាន៦៥ឆ្នាំមកហើយក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សម្រាប់ប្រទេសជប៉ុន» ។ ទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិរាយការណ៍ថា ការប្រកាសអាសន្ននុយក្លេអ៊ែរត្រូវបានធ្វើ ខណៈដែលរេអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរចំនួន១៤ក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរ៤របស់ជប៉ុនរងការប៉ះពាល់ដោយសារការរញ្ជួយដីដែលពេលនេះប្រកាសថា មានកម្រិតដល់ទៅ៩រីស្ទ័រនោះ។ ទោះបីជាអាជ្ញាធរសន្តិសុខនុយក្លេអ៊ែរជប៉ុនអះអាងថា មជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរទាំងនោះត្រូវបានបញ្ឈប់ដំណើរក្តី និងថា ពុំមានការធ្លាយវិទ្យុសកម្មណាមួយទៀត ក៏ដោយក៏មានហេតុផលនៃការព្រួយបារម្ភនានាដែរ ។ អាជ្ញាធរបានស្នើដល់មនុស្សទាំងឡាយដែលរស់នៅជុំវិញ មជ្ឈ មណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរទាំងនេះឱ្យជម្លៀសខ្លួនចេញឆ្ងាយយ៉ាងតិច១០គីឡូម៉ែត្រ ពីទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរទាំងនោះ ។
TEPCO ជាក្រុមហ៊ុនអគ្គិសនីក្រុងតូក្យូដែលធ្វើអាជីវកម្មលើមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរហ្វូគូស៊ីម៉ាបញ្ជាក់ថា ការខូចខាតសំភារទាំងឡាយញ៉ាំងឱ្យគ្មានលទ្ធភាពធ្វើឱ្យត្រជាក់ដល់រេអាក់ទ័រ២នៃមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរទីមួយនៅហ្វូគូស៊ីម៉ា ។ សហគ្រាសនេះនិយាយថា ពុំមានភ្លើងគ្រប់ គ្រាន់ សម្រាប់ធ្វើឱ្យរេអាក់ទ័រត្រជាក់ ព្រោះប្រព័ន្ធ បាញ់ទឹកឱ្យត្រជាក់ត្រូវឈប់ដើរដោយស្វ័យប្រវត្តិពេលមានការរញ្ជួយដី ។ មជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរ២នៅជប៉ុនញ៉ាំងឱ្យមានការព្រួយបារម្ពចំពោះវិទ្យុសកម្ម ។ មនុស្ស ២១៥.០០០នាក់ត្រូវបានជម្លៀសចេញក្នុងរង្វង់២០គ.ម ជុំវិញមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែររទាំងនេះដែលស្ថិតនៅចម្ងាយ២៥០គ.មពីទីក្រុងតូក្យូ ដែលមានប្រជាជន៣៥លាននាក់ ។ រេអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែររបស់ជប៉ុនសរុបដល់ទៅ១១ក្នុងចំណោមរេអាក់ទ័រទាំងអស់៥០ត្រូវបញ្ឈប់ចាប់តាំងពីការរញ្ជួយដីមកបណ្តាលឱ្យមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនី ។
កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៣ មីនា វិទ្យាស្ថានការពារវិទ្យុសកម្ម និងសន្តិសុខនុយក្លេអ៊ែរ IRSN ប្រកាសថា ការបញ្ចេញវិទ្យុសកម្មយ៉ាងច្រើន កើតមានដំណាលគ្នានឹងការផ្ទុះកាលពីថ្ងៃទី១២ មីនា នូវអគាររេអាក់ទ័រទីមួយនៃមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរហ្វូគូស៊ីម៉ា ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានព្រមានចំពោះគ្រោះថ្នាក់ថ្មីនៃការផ្ទុះក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលនេះមកពីការកើនឡើងនៃសម្ពាធ អ៊ីដ្រូហ្សែនក្នុងអគាររេអាក់ទ័រទី៣ ។ នៅមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរ អូណាហ្គោវ៉ា ការប្រកាសអាសន្នដំបូងត្រូវបានធ្វើកាលពីថ្ងៃទី១៣ មីនា ។ ការកើនឡើងនៃវិទ្យុសកម្មត្រូវបានកត់សំគាល់ឃើញក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរនេះ។ មួយវិញទៀត បញ្ហាកើតមានក្នុងប្រព័ន្ធធ្វើឱ្យត្រជាក់នៃរេអាក់ទ័រទី២របស់នៃមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរតូកៃដែលឧបករណ៍បាញ់ទឹកឱ្យត្រជាក់ឈប់ដំណើរការ ។ មជ្ឈមណ្ឌលនេះស្ថិតនៅចំងាយ១២០គ.ម ភាគឦសានក្រុងតូក្យូ ។
- មានការផ្ទុះជាថ្មីទៀតនៅរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែររបស់ជប៉ុនរបួសមនុស្ស៦នាក់
តាមប្រភពព័ត៌មានពីទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជប៉ុនក្យូដូឱ្យដឹងថា មានការផ្ទុះថ្មីមួយទៀតនៅរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែររបស់ជប៉ុនកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៤ មីនា ខណៈពេលជប៉ុនកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងគ្រប់គ្រងម៉ាស៊ីនរេអាក់ទ័រកំដៅ២នៅរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរនោះ ដែលចាស់ទៅហើយនៅហ៊្វូគូស៊ីម៉ា ក្រោយពីប្រព័ន្ធត្រជាក់នៅរោងចក្រនេះត្រូវបំផ្លាញដោយសាររញ្ជួយដីកាលពីថ្ងៃទី១១ មីនា កន្លងមក ។ អ្នកធ្វើប្រតិបត្តិម្នាក់នៅរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែររងការផ្ទុះលើកចុងក្រោយនោះនិយាយថា មនុស្ស៦នាក់រងរបួសក្នុងការផ្ទុះនេះដែលអាជ្ញាធរនិយាយថា ប្រហែលជាការផ្ទុះអ៊ីដ្រូហ្សែន ។ ទោះបីជាបែបណា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលសំខាន់មួយរូប លោក Yukio Edano និយាយថា ក្នុងការផ្ទុះនោះប្រហែលជាមិនបង្កឱ្យខូចខាតដល់ម៉ាស៊ីនរេអាក់ទ័រ ហើយលទ្ធភាពនៃការលិចធ្លាយវិទ្យុសកម្មមានកម្រិតតិចតួចបំផុត នៅរោងចក្រនេះមានចំងាយ២៥០គីឡូម៉ែត្រ ភាគឦសានក្រុងតូក្យូ ។ តាមក្រុមហ៊ុនវិភាគពីគ្រោះហានិភ័យនាំមុខគេមួយថា ការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងកម្រិត៩រីស្ទ័រ តែមួយធ្វើឱ្យប្រទេសជប៉ុនខាតបង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច គិតជាប្រាក់ចំនួនចន្លោះពី១៤,៥ពាន់លានដុល្លារ ទៅ៣៤,៦ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដោយមិនគិតពីផលប៉ះពាល់ដោយរលកស៊ូណាមីទេ ។
- អ្នកស្លាប់រាយការណ៍ផ្លូវការថាឡើងដល់១,៦៤៧នាក់
ទីភ្នាក់ងារប៉ូលិសជាតិជប៉ុនរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី១៤ មីនា ថា មនុស្សសរុបចំនួន១.៦៤៧នាក់ស្លាប់ ក្រោយការរញ្ជួយដី និងស៊ូណាមី ដែលកើតមានកាលពីថ្ងៃទី១១ មីនា កន្លងមកនេះក្នុងប្រទេសជប៉ុន ។ នៅជិតកោះហុនស៊ូ នាថ្ងៃទី១៤ មីនា ក៏មានការរញ្ជួយដីកម្លាំង៦រីស្ទ័រមួយទៀតដែរ ។ មនុស្ស១១នាក់ បានត្រូវរបួសក្នុងការផ្ទុះអ៊ីដ្រូហ្សែន កាលពីថ្ងៃទី១៤ មីនា ក្នុងទីតាំងរេអាក់ទរ័ទី៣ នៃមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរហ្វូគូស៊ីម៉ាទីមួយដែលរងការខូចខាតក្រោយការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងនោះ ។ នេះជាការអះអាងរបស់ក្រុមហ៊ុន TOKYO ELECTRIC POWER CO. ដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់មជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរនោះ ។ ប្រភពព័ត៌មានពីក្រសួងការពារជាតិជប៉ុន គូសបញ្ជាក់ថា នាយទាហានម្នាក់របស់កងទ័ពជប៉ុនត្រូវរបួសក្នុងការផ្ទុះនេះ ។ បរិវេណរេអាក់ទ័រនេះពុំរងការខូចខាតឡើយក្រោយការផ្ទុះថ្មីនេះ ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ