សភាសម្ព័ន្ធសហជីពជាតិកម្ពុជា(NACC) គឺជាសម្ព័ន្ធសហភាពនៃអង្គការវិជ្ជាជីវៈសហជីពកម្មករ មានសហព័ន្ធសហជីព/សមាគមចំនួន២០ជាសមាជិក និងមានសមាជិកសរុបចំនួន២១០.៩១៨នាក់។ NACC បាននិងកំពុងតែធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង វិស័យសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ វិស័យអប់រំ វិស័យចម្ការកៅស៊ូ វិស័យកម្មករអន្តោប្រវេសន៍។ល។ ក្នុងគោលបំណងចូលរួមចំណែកការពារសិទិ្ធ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់កម្មករនិយោជិត និងរួមចំណែកការពារនូវបរិយាកាសវិនិយោគនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
សភាសម្ព័ន្ធសហជីពជាតិកម្ពុជា(NACC)សូមធ្វើការកត់សម្គាល់នូវស្ថានភាពឧស្សាហកម្មកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដូចតទៅ៖
១-ស្ថានភាពរោងចក្រកាត់ដេរនៅឆ្នាំ២០១១
ឆ្នាំ២០១១ វិស័យវាយនភណ្ឌកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង មានកំណើននាំចេញខ្ពស់ មានការបញ្ជាទិញច្រើន មានស្ថិរភាពការងារ សន្តិសុខការងារ និងមានរោងចក្រថ្មីៗត្រូវបានបើកជាច្រើននៅតាមបណ្តាខេត្ត-ក្រុង។ បរិយាកាសវិនិយោគល្អប្រសើរនេះ បានផ្តល់នូវទំនុកចិត្តពីអ្នកវិនិយោគទុនជាតិ និងអន្តរជាតិមកបណ្តាក់ទុនគ្រប់វិស័យ ហើយបានបង្កើតការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនសែននាក់។ ជាមួយនឹងកំណើនខ្ពស់នៃឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ ក៏មានការបារម្ភផងដែរចំពោះកម្លាំងពលកម្ម ហើយរោងចក្រជាច្រើនមិនអាចជ្រើសរើសកម្មករទៅតាមតម្រូវការរបស់ខ្លួន។
ក្រុមហ៊ុនកាត់ដេរនីមួយៗមានការបញ្ជាទិញសំបូរបែប កម្មករមានការងារធ្វើទៀងទាត់។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់សមាគមកាត់ដេរកម្ពុជា(GMAC) បានបង្ហាញឱ្យដឹងថា ការនាំចេញផលិតផលវាយនភណ្ឌកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងនៅឆ្នាំ២០១១ មានទឹកប្រាក់ចំនួន៤.០០០លានដុល្លារ លើសពីការរំពឹងទុកពីមុនដែលអាចមានចំនួនត្រឹមតែ៣.៥០០លានដុល្លារ។ ឆ្នាំ២០១០ មានការងារចេញគិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន៣.០០០លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ របាយការណ៍នេះក៏បានបង្ហាញផងដែរថា មានរោងចក្របើកថ្មីចំនួន៥០រោងចក្រ បិទទ្វារចំនួន០ និងរោងចក្រព្យួរការងារចំនួន១។
២-ស្ថានភាពលក្ខខណ្ឌការងារ
ជាទូទៅ លក្ខខណ្ឌការងារមានលក្ខណៈល្អប្រសើរជាងបណ្តាឆ្នាំមុនៗ។ និយោជក និងសហជីពកម្មករបានផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថប្រកាន់នូវជម្លោះតឹងតែង មកជាការចរចាដោយសន្តិវិធីវិញ ហើយភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ខិតខំជំរុញ និងពង្រឹងកិច្ចសន្ទនាសង្គម បោះបង់នូវការធ្វើកូដកម្ម ឬឡុកអៅមិនស្របតាមនីតិវិធីច្បាប់ មកជជែកគ្នាដោយស្មោះត្រង់ក្នុងភាពជាដៃគូនិងទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។
ឈរលើស្មារតីទទួលខុសត្រូវរួមនេះ បានជំរុញឱ្យភាគីទាំងពីរឈានទៅរកការចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈយោគយល់(MOU) មានអាណត្តិមួយឆ្នាំម្តង។ អនុស្សរណៈយោគយល់នេះមាន៩ចំណុច ដែលខ្លឹមសារសំខាន់ផ្តោតទៅលើការពង្រឹងទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ ការចរចាអនុសញ្ញារួម(CBA) ការចងកាតព្វកិច្ចសេចក្តីបង្គាប់របស់ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាលចំពោះវិវាទទាំងឡាយណា ដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសិទ្ធិ និងជាពិសេស គឺការប្តេជ្ញាចិត្តត្រូវតែដោះស្រាយវិវាទឱ្យអស់នីតិវិធី ទើបប្រកាន់យកនូវការធ្វើកូដកម្មដោយសន្តិវិធី។ល។
ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងមហាផ្ទៃ បានធ្វើសេចក្តីប្រកាសរួម បង្ខំឱ្យក្រុមហ៊ុនកាត់ដេរខ្នាតតូច ដែលទទួលដេរឈ្នួលបន្តពីក្រុមហ៊ុនធំៗចុះបញ្ជីនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងចូលជាសមាជិកសមាគមកាត់ដេរកម្ពុជា(GMAC) ដើម្បីងាយស្រួលត្រួតពិនិត្យក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ ឱ្យអនុវត្តច្បាប់ការងារ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិបានត្រឹមត្រូវ ចៀសវាងការប្រើប្រាស់កិច្ចសន្យាការងារខ្លីៗ។ ការប្រើប្រាស់កិច្ចសន្យាការងារខ្លីនេះ ធ្វើឱ្យបាត់បង់ផលប្រយោជន៍របស់កម្មករ និងជាពិសេស គឺជាឧបសគ្គរារាំងដល់កម្មករក្នុងការបង្កើតសហជីព និងចូលរួមក្នុងចលនាសហជីព។ យើងមានជំនឿថា នៅ ឆ្នាំ២០១២នេះ នឹងមិនមានរោងចក្រដេរស៊ីឈ្នួលបន្ត(Sub Contractors)ណាមួយ រួចកាតព្វកិច្ចក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានពេញលេញនោះទេ។
អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ ផ្នែករោងចក្រកាន់តែប្រសើរ(ILO-BFC) គឺជាយន្តការឯករាជ្យមួយកំពុងតែដើរតួយ៉ាងសំខាន់ផងដែរ ក្នុងការចូលរួមចំណែកត្រួតពិនិត្យលក្ខខណ្ឌការងារ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលនេះគឺជាចេតនា និងសេចក្តីក្លាហានរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការលើកទឹកចិត្ត និងអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើនយន្តការនេះឡើង ដើម្បីចូលរួមជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការកែលម្អវិស័យឧស្សាហកម្មកាត់ដេរនៅកម្ពុជា និងដើម្បីទាក់ទាញ និងផ្តល់ជំនឿចិត្តបន្ថែមទៀតដល់អ្នកបញ្ជាទិញ(Buyers)។ យន្តការនេះពុំទាន់មានប្រទេសណាមួយនៅក្នុងតំបន់ហ៊ានបង្កើតនោះទេ។
អនុសញ្ញារួមការងារ(Collective Bargaining Agreement, CBA) ដែលបង្កើតឡើងដោយការចរចាវាងភាគីនិយោជក និងសហជីពកម្មករនៅកម្រិតរោងចក្រសហគ្រាសមានការកើន និងរីកចម្រើនជាងបណ្តាឆ្នាំមុនៗ។ អនុសញ្ញារួម គឺជាបទដ្ឋាន ឬច្បាប់ដែលមានខ្លឹមសារប្រសើរជាងច្បាប់ផ្សេងៗដែលមានស្រាប់។ ម្យ៉ាងទៀត ការសម្រេចបានជោគជ័យ នូវការចរចានៃអនុសញ្ញារួមការងារនេះ គឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញនូវកម្រិតទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈរបស់សហព័ន្ធសហជីព និងនិយោជក ហើយជាពិសេសអនុសញ្ញារួមគឺជាម៉ែត្រវាស់ភាពខ្លាំងរបស់សហជីព ពីព្រោះសហជីពដែលមានសិទ្ធិធ្វើអនុសញ្ញារួមការងារបាន លុះត្រាតែមានសមាជិកយ៉ាងតិច៥០បូក១ និងមានការទទួលស្គាល់ភាពជាតំណាងបំផុតពីក្រសួងការងារ។ តាមការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់វិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង អនុសញ្ញារួមមានប្រមាណតែ៣៥រោងចក្រប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងចំណោមរោងចក្រប្រមាណ៥០០។
៣-អំពីការដោះស្រាយវិវាទការងារ
នាយកដ្ឋានវិវាទការងារ គឺជាស្ថាប័ននៅក្រោមក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ មានភារកិច្ចដោះស្រាយ និងផ្សះផ្សាវិវាទការងារក្នុងវិស័យឯកជន។ ស្ថាប័ននេះមានសិទ្ធិតែសម្របសម្រួល និងផ្សះផ្សាប៉ុណ្ណោះ ពុំមានសិទ្ធិក្នុងការសម្រេច ឬកាត់ក្តីដល់ភាគីនោះទេ ។ យើងសង្កេតឃើញថា ស្ថាប័ននេះមានការមមាញឹកណាស់ក្នុងការចូលរួមដោះស្រាយដល់ភាគីជម្លោះ ហើយប្រសិនបើការផ្សះផ្សាមិនសះជា នឹងសរសេររបាយការណ៍ដាក់ជូនក្រសួងការងារពិនិត្យនិងសម្រេច ដើម្បីប្តឹងទៅក្រុមអាជ្ញាកណ្តាលដោះស្រាយបន្ត។ ក្រសួងការងារគឺជាស្ថាប័នតែមួយគត់មានសិទិ្ធប្តឹងទៅក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល នូវរាល់បញ្ហាវិវាទរបស់កម្មករនិយោជិត។
គណៈកម្មការប្រឹក្សាការងារ(LAC) គឺជាយន្តការត្រីភាគីតែមួយគត់សម្រាប់ពិភាក្សាដោះស្រាយនៅកម្រិតថ្នាក់ជាតិដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍កម្មករនិយោជិត ដូចជាការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល និងការបង្កើតនូវប្រកាស សារាចរ និងបទដ្ឋានផ្សេងៗជាដើម។ ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាលគឺជាយន្តការឯករាជ្យដែលបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០០៣ សម្រាប់ដោះស្រាយសំណុំរឿងតាមវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងនោះវិស័យឧស្សាហកម្មកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងមានសំណុំរឿងច្រើនជាងគេ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅក្រុមប្រឹក្សាភិបាលអាជ្ញាកណ្តាល។
យន្តការនេះទទួលបាននូវការគាំទ្រពីភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសភាគីជម្លោះ មានភាគីសហជីព និងភាគីនិយោជក។ ប៉ុន្តែទោះបីជាមានចំណុចវិជ្ជមានជាច្រើនក៏ដោយ ក៏នៅមានចំណុចសេសសល់ខ្លះទៀត ដែលភាគីអាជ្ញាកណ្តាល និងក្រសួងការងារ នៅមិនទាន់ធ្វើការបកស្រាយស៊ីសង្វាក់គ្នាចំពោះមាត្រាមួយចំនួននៃច្បាប់ការងារ និងសេចក្តីបង្គាប់នៅមិនទាន់អនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយ។
ឆ្នាំ២០១១ ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល បានផ្សះផ្សារ និងកាត់សេចក្តីសំណុំរឿងវិវាទការងារចំនួន១៨៥ មានកំណើនជាមធ្យម១៥ សំណុំរឿងក្នុងមួយខែ ដែលក្នុងឆ្នាំ២០១០មានសំណុំរឿងតែ១៤៥ និងមានកំណើនជាមធ្យមតែ១២ សំណុំរឿងក្នុងមួយខែប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកឯកូដកម្មកើតឡើងត្រឹមតែ៣៣លើកប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុងសំណុំរឿងចំនួន១៨៥របស់ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាលនេះមាន៩២ភាគរយជាសំណុំរឿងផ្នែកវិស័យវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ និង៨ភាគរយជាសំណុំរឿងផ្នែកវិស័យផ្សេងៗ។
ការកើនឡើងនៃសំណុំរឿងរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល និងការថយចុះចំនួនកូដកម្ម គឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញនូវការយកចិត្តទុកដាក់របស់ភាគីសហជីព និងភាគីនិយោជក ព្រមទាំងភាគីពាក់ព័ន្ធដទៃទៀតក្នុងការអនុវត្តអនុស្សរណៈយោគយល់(Mou)។ ជាពិសេស បានបង្ហាញឱ្យឃើញផងដែរនូវភាពចាស់ទុំនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពភាគច្រើន ដែលបានប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រពីកូដកម្មខុសនីតិវិធី មកជាកូដកម្មស្របតាមនីតិវិធី ហើយការអនុវត្តកូដកម្មគឺធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាលចេញសេចក្តីបង្គាប់។
៤-ប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ និយោជិត
ប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ និយោជិត ត្រូវបានដំឡើងជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈយន្តការត្រីភាគី គឺគណៈកម្មការប្រឹក្សាការងារ(LAC)។ ឆ្នាំ២០១១ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់កម្មករនិយោជិតផ្នែកកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង ដែលបានកំណត់ក្នុងច្បាប់គឺ១-កម្មករសាកល្បង៥៦ដុល្លារក្នុងមួយខែ ២-កម្មករពេញសិទ្ធិ៦១ដុល្លារក្នុងមួយខែ ៣-ប្រាក់រង្វាន់ធ្វើការទៀងទាត់៧ដុល្លារក្នុងមួយខែ ៤-ប្រាក់អតីតភាពការងារចាប់ពី២ដល់១១ដុល្លារក្នុងមួយខែ។
ក្រៅពីប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ដែលមានកំណត់ដូចខាងលើនេះ មានរោងចក្រមួយចំនួនបានអនុវត្តដោយផ្តល់ឱ្យកម្មករលើសច្បាប់កំណត់ គឺប្រាក់ខែគោលផ្តល់ឱ្យកម្មករចាប់ពី៦១រហូតដល់៧៥ដុល្លារក្នុងមួយខែ និងប្រាក់រង្វាន់ធ្វើការទៀងទាត់រហូតដល់៣០ដុលា្លរក្នុងមួយខែ និងមានបន្ថែមនូវប្រាក់ជំនាញ និងប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តផ្សេងៗទៀតដូចជា ប្រាក់សម្រាប់អាហារថ្ងៃត្រង់ ប្រាក់រង្វាន់់ប្រចាំសប្តាហ៍ជាដើម។
ជាពិសេស សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានសម្រេចប្រកាសបន្ថែមនូវប្រាក់សម្រាប់ថែទាំសុខភាពកម្មករចំនួន៥ដុលា្លរក្នុងមួយខែ សម្រាប់កម្មករនិយោជិតផ្នែកឧស្សាហកម្មកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង ដែលនឹងត្រូវអនុវត្តចាប់ពីខែ មករា ឆ្នាំ ២០១២តទៅ។ ដូច្នេះ ប្រាក់ឈ្នួលកម្មករនិយោជិត គិតជាមធ្យមអាចទទួលបានប្រាក់ខែចាប់ពី ៩៥ដុល្លារទៅ១៥៥ដុល្លារ ហើយប្រាក់នេះបងប្អូនកម្មករអាចចែកជា៣កញ្ចប់គឺ ១-សម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ២-សម្រាប់សន្សំទុក ៣-សម្រាប់ផ្ញើទៅក្រុមគ្រួសារ។ តាមការស្រាវជ្រាវ ប្រាក់ឈ្នួលកម្មករចំនួន១នាក់ គឺសម្រាប់ចាយមនុស្សចំនួន៣នាក់បានន័យថា ចំនួនកម្មករសរុប៤៥០.០០០ គុណនឹង៣នាក់ស្មើនឹង១.៣៥០.០០០នាក់។
៥-សកម្មភាពសហជីព
នៅឆ្នាំ២០១១ ចលនាសហជីពកម្មករបានកើនឡើងយ៉ាងគំហុក មានសភាសម្ព័ន្ធសហជីពជាតិកម្ពុជា ឬហៅថា សម្ព័ន្ធសហភាពចំនួន១ មានសហភាពចំនួន៩ មានសហព័ន្ធសហជីពចំនួន៦៣ មានសហជីពមូលដ្ឋានប្រមាណជាង២.០០០។ ការរីកចម្រើនខាងចលនាសហជីពនេះ គឺដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជាមានច្បាប់ មានច្បាប់ជាតិ និងអនុសញ្ញាអន្តរជាតិសំបូរបែប និងបានផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពយ៉ាងពេញលេញដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចកម្មករនិយោជិតបង្កើតអង្គការវិជ្ជាជីវៈសហជីព និងចូលរួមនៅក្នុងចលនានេះ ដោយគ្មានការគាបសង្កត់ ឬគំរាមកំហែង និងចូលរួមនៅក្នុងសកម្មភាពនយោបាយទៅតាមនិន្នាការរៀងៗខ្លួន។
មានសហជីពជាច្រើន បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងការការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់កម្មករ ក៏ដូចជាការចូលរួមការពារនូវបរិយាកាសវិនិយោគ លើកលែងតែសហជីពមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើសកម្មភាពទៅតាមគោលនយោបាយម្ចាស់ជំនួយ និងគណបក្សនយោបាយប្រឆាំង បង្កការអុកឡុក ធ្វើកូដកម្ម បាតុកម្មខុសច្បាប់ បំផ្លិចបំផ្លាញបរិយាកាសវិនិយោគ ដើម្បីកេងចំណេញនយោបាយ និងទទួលបានជំនួយពីបរទេស។
៦-អំពីច្បាប់សហជីព
សេចក្តីព្រាងច្បាប់សហជីព ដែលត្រូវបានជួយសរសេរឡើងដោយជំនាញការអង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ(ILO) និងកែសម្រួលដោយក្រសួងការងារ និងជាពិសេសបានផ្តល់ឱកាសដល់ដៃគូរពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ពិភាក្សាយ៉ាងផុលផុសតាមរយៈសិក្ខាសាលាជាច្រើនលើកច្រើនសា ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះយើងឃើញថា ខ្លឹមសារនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់ទាំងមូល ត្រូវបានកែសម្រួលយ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយសង្ឃឹមថា នឹងមានការកែសម្រួលបន្ថែមទៀតមុននឹងច្បាប់នេះ ត្រូវធ្លាក់ដល់ស្ថាប័នរដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា ដើម្បីធ្វើការអនុម័ត។ យើងមានជំនឿថា នៅពេលអនុវត្ត ខ្លឹមសារច្បាប់សហជីពនេះ នឹងផ្តល់យុត្តិធម៌ស្មើគ្នា ហើយមិនផ្តល់ប្រៀបទៅខាងភាគីពាក់ព័ន្ធណាមួយឡើយ។
ជាមួយនេះ យើងសង្កេតឃើញថា មានអង្គការ និងសហជីពមួយចំនួនតូចបាន និងកំពុងតែយកសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះធ្វើជាកម្មវត្ថុនយោបាយស្វែងរកការគាំទ្រ និងជំនួយដោយយកលេសថា ច្បាប់នេះវានឹងគាបសង្កត់សហជីព ឬកាត់បន្ថយសេរីភាពរបស់សហជីព។ល។
៧-វិធានការលើកទឹកចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល
ប្រទេសកម្ពុជានៅតែមានសក្តានុពលទាក់ទាញដល់វិនិយោគិនជាតិ និងអន្តរជាតិ ហើយកំពុងតែបើកទ្វារបន្ថែមទៀត ទទួលស្វាគមន៍ចំពោះវិនិយោគទុនខ្នាតធំ ដែលកំពុងតែមានសញ្ញាវិជ្ជមានប្រកបដោយសុទិដ្ឋិនិយម ។ សក្តានុពលទាំងនោះពុំមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ គឺវាកើតឡើងដោយការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការតស៊ូមតិនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដើម្បីធ្វើឱ្យវិស័យនេះ មានស្ថិរភាព និងមានការគាំទ្រពីអ្នកវិនិយោគទុនជាតិ អន្តរជាតិ ។
សក្តានុពលទាក់ទាញទាំងនោះមានដូចជា ៖
១-ទទួលបាននូវការមិនបង់ពន្ធ (Duty Free) សម្រាប់នាំចេញទៅសហគមន៍អឺរ៉ុប និងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនទៀត ។
២-ទទួលបាននូវការបង់ពន្ធទាប (MFN/GSP) សម្រាប់នាំចេញទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ។
៣-ទទួលបាននូវការអនុវត្តលក្ខខណ្ឌការងារល្អប្រសើរ ។
៤-រាជរដ្ឋាភិបាលបានពន្យារពេលមិនយកពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ១ភាគរយពីនិយោជករហូតរដល់ឆ្នាំ២០១៥។
៥-រាជរដ្ឋាភិបាលជួយចេញបង់ថ្លៃជំនួសនិយោជក០,៣ ភាគរយ នៃប្រាក់០,៨ភាគរយ សម្រាប់បង់ចូលរបបសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស)។
៦-រាជរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសជាច្រើន (Special Economic Zone) ដើម្បីការពារនិងលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកវិនិយោគទុនធំៗ ដែលបានមកបណ្តាក់ទុននៅកម្ពុជា ដែលតំបន់ពិសេសនេះមានការគ្រប់គ្រងយ៉ាងហ្មត់ចត់ និងធ្វើការសម្របសម្រួលបែបបទឯកសារទាន់ពេលវេលា ហើយមានយន្តការពិសេសសម្រាប់ដោះស្រាយជម្លោះការងារនៅក្នុងតំបន់ផ្ទាល់តែម្តង មុននឹងទៅដល់យន្តការផ្សេងៗទៀត ។
៧-គណៈកម្មការជាតិបណ្តុះបណ្តាល (NTB) បានបង្កើតសាលាបណ្តុះបណ្តាលនៅតាមបណ្តាខេត្ត-ក្រុង ដើម្បីធ្វើការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាកម្មករ និយោជិតឱ្យមានជំនាញស្របតាមទីផ្សារការងារ និងតម្រង់ទិសឱ្យឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការវិនិយោគ ។
៨-កម្មករមានបទពិសោធន៍មិនចាញ់កម្មករបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗឡើយ ។
៩-ប្រាក់ឈ្នួលរបស់កម្មករត្រូវបានដំឡើងសន្សឹមៗ និងមានតម្លៃសមរម្យអាចប្រកួតប្រជែង ឬទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគពីបណ្តាប្រទេសផលិតសម្លៀកបំពាក់ដែលមានថ្លៃឈ្នួលខ្ពស់។
៨-សន្និដ្ឋាន
វិស័យឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងនៅឆ្នាំ២០១១ មានស្ថានភាពល្អប្រសើរ ដូចរបាយការណ៍បានបង្ហាញថា មានរោងចក្របើកថ្មីជាច្រើន គ្មានរោងចក្របិទទ្វារ និងមានរោងចក្រចំនួនតែ១ប៉ុណ្ណោះ ដែលបានព្យួរការងារ។ វិវាទការងារជាច្រើនត្រូវបានប្តឹងទៅក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាលរហូតដល់១៨៥សំណុំរឿង ។ កាលពីឆ្នាំ២០០៨ មានកូដកម្មចំនួន១០៥ លើក ឆ្នាំ២០០៩ មានកូដកម្មចំនួន៥៨លើក ឆ្នាំ២០១០ មានកូដកម្មចំនួន៤៥។ ប៉ុន្តែឆ្នាំ២០១១ កូដកម្មត្រូវបានថយចុះ មកត្រឹមតែ៣៣លើកតែប៉ុណ្ណោះ ។
ទិន្នន័យខាងលើនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញអំពីចំណុចវិជ្ជមាននៃការអនុវត្តលក្ខខណ្ឌការងារនៅកម្ពុជា និងក៏បង្ហាញផងដែរចំពោះការទទួលខុសត្រូវរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ លើកលែងតែសហជីពមួយចំនួនតូចដែលនៅតែប្រកាន់យកនូវជំហរជ្រុលនិយមរបស់ខ្លួន ។ ភាគីសហជីព និងនិយោជក បាននិងកំពុងតែពង្រឹងនូវទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ ជំរុញបង្កើនអនុសញ្ញារួម (CBA) ដែលពួកគេមានជំនឿថា អនុសញ្ញារួមនេះវាគឺជាច្បាប់បំពេញបន្ថែមទៅលើច្បាប់ការងារ សម្រាប់អនុវត្តនៅក្នុងរោងចក្រមួយ ហើយដែលអាចកាត់បន្ថយនូវវិវាទការងារបាន៨៥ភាគរយ មានសន្តិភាព និងស្ថិរភាពការងារ និងពិសេសបង្កើនផលិតភាពនាំចេញទាំងបរិមាណ និងគុណភាព ។
ប៉ុន្តែទោះបីមានចំណុចវិជ្ជមានជាច្រើនដូចខាងលើក៏ដោយ ក៏នៅមានចំណុចអវិជ្ជមានមួយចំនួនទៀត ដែលនៅមានរោងចក្រមួយចំនួនតូច និងរោងចក្រដេរស៊ីឈ្នួល (Sub-Contractors) មិនទាន់អនុវត្តត្រឹមត្រូវ ដែលតម្រូវឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់រួមគ្នាដោះស្រាយបន្តទៀត ដូចជាករណីការប្រើប្រាស់កិច្ចសន្យាខ្លីជាដើម ។ ជាមួយនេះយើងនៅមានក្តីកង្វល់ ទី១-បញ្ហាកង្វះកម្លាំងពលកម្ម ដែលរោងចក្រទើបនឹងបើកថ្មី និងរោងចក្របម្រុងនិងបើកថ្មីពុំអាចជ្រើសរើសកម្មករគ្រប់ចំនួនតាមសេចក្តីត្រូវការ ទោះបីពួកគេខិតខំដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល ឬអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗប្រសើរជាងច្បាប់ខ្លះក៏ដោយ។ ទី២-វិស័យវាយនភណ្ឌកាត់ដេរកម្ពុជា នឹងអាចប្រឈមនូវការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងតឹងតែងជាមួយប្រទេសភូមានៅពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ ប្រសិនបើប្រទេសភូមាត្រូវបានធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយទៅតាមលក្ខខណ្ឌប្រទេសសហគមន៍ អឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិកនោះ ពីព្រោះពួកវិនិយោគក្នុងវិស័យនេះ នឹងគិតថា ប្រទេសភូមាសំបូរកម្លាំងពលកម្ម និងមានប្រាក់ឈ្នួលទាប ។
ដូច្នេះភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ត្រូវតែខិតខំធ្វើសកម្មភាពដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវរួមក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីរួមចំណែកអូសទាញ ការពារ និងថែរក្សាបរិស្ថានវិនិយោគដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍កម្មករ ៕
ចែករំលែកព័តមាននេះ